احادیث امام باقر (ع)

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لِمُيَسِّرِ بْنِ عَبْدِ اَلْعَزِيزِ يَا مُيَسِّرُ إِذَا طَلَبْتَ حَاجَة فَلاَ تَطْلُبْهَا بِاللَّيْلِ وَ اُطْلُبْهَا بِالنَّهَارِ فَإِنَّ اَلْحَيَاءَ فِي اَلْوَجْهِ.

امام باقر علیه السّلام به میسر بن عبد العزیز فرمود:ای میسر، هر گاه خواستی چیزی را از کسی طلب کنی، آن را در شب طلب نکن، بلکه در روز از او بخواه، زیرا حیا در صورت است.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تُقْتَلُ اَلْمُغِيرَةُ بِالْإِسْلاَمِ إِلاَّ بِكُفْرٍ بَعْدَ إِيمَانٍ أَوْ زِن ى بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوْ قَتْلِ اَلنَّفْسِ اَلْحَرَامِ أَوْ مِنْ ذَبِّ رَجُلٍ عَنْ حَرِيمِهِ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ مَنْ دَخَلَ دَارَ قَوْمٍ لَيْلا فَقَتَلُوهُ فَدَمُهُ هَدَرٌ أَوِ اِطَّلَعَ فَفَقَئُوا عَيْنَهُ قَالَ كَانَ اَلنَّبِيُّ يَغَارُ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:غیرت اسلامی از بین نرود مگر بعد از چند چیز:کفر بعد از ایمان، زنا بعد از پاکدامنی، کشتن نفس محترمه، یا مردی که از حریمش دفاع نکند، زیرا رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس شب هنگام وارد خانۀ قومی شود، و آنها او را بکشند؛ خونش هدر است، یا از دیوار سرکشی کند و آنها چشمش را کور کردند، فرمود:پیامبر غیرت می کرد.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ اَللَّهَ جَلَّ ثَنَاؤُهُ يَقُولُ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي مَا خَلَقْتُ مِنْ خَلْقِي خَلْقا أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ عَبْدِيَ اَلْمُؤْمِنِ وَ لِذَلِكَ سَمَّيْتُهُ بِاسْمِي مُؤْمِنا لِأُحَرِّمَهُ مَا بَيْنَ اَلْمَشْرِقِ وَ اَلْمَغْرِبِ وَ هِيَ خِيَرَةٌ لَهُ مِنِّي وَ إِنِّي لَأُمَلِّكُهُ مَا بَيْنَ اَلْمَشْرِقِ وَ اَلْمَغْرِبِ وَ هِيَ خِيَرَةٌ لَهُ مِنِّي فَلْيَرْضَ بِقَضَائِي وَ لْيَصْبِرْ عَلَى بَلاَئِي وَ لْيَشْكُرْ نَعْمَائِي أَكْتُبْهُ يَا أَحْمَدُ مِنَ اَلصِّدِّيقِينَ عِنْدِي.

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که می فرمود:خداوند جلّ ثناؤه می فرماید: قسم به عزّت و جلالم که از بندگان؛ آفریده ای را محبوبتر نزد خودم از بندۀ مؤمنم نیافریدم و به همین دلیل او را به نام خودم مؤمن نامیدم، اگر آنچه ما بین مشرق و مغرب است به اختیار خود او را از آن محروم کنم، یا از آنچه میان مشرق و مغرب است به دلخواه خودم به او ببخشم، باید به قضای من راضی شود، و بر بلای من صبر کند و شکرگزار نعمتهای من باشد.ای محمد نام او را جزء صدّیقین نزد من بنویس.

عَنْ أَبِي مَرْيَمَ اَلْأَنْصَارِيِّ عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ نَظَرَ فَفُقِئَتْ عَيْنُهُ فَلاَ دِيَةَ لَهُ.

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که:هر کس نگاه غیر مجاز کند، و در این هنگام چشمش کور شود، دیه ندارد.

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أُتِيَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِأُسَارَى فَأَمَرَ بِقَتْلِهِمْ وَ خَلاَ رَجُلا مِنْ بَيْنِهِمْ فَقَالَ اَلرَّجُلُ يَا نَبِيَّ اَللَّهِ كَيْفَ أَطْلَقْتَ عَنِّي مِنْ بَيْنِهِمْ فَقَالَ أَخْبَرَنِي جَبْرَئِيلُ عَنِ اَللَّهِ جَلَّ جَلاَلُهُ أَنَّ فِيكَ خَمْسَ خِصَالٍ يُحِبُّهَا اَللَّهُ وَ رَسُولُهُ اَلْغَيْرَةُ اَلشَّدِيدَةُ عَلَى حَرَمِكَ وَ اَلسَّخَاءُ وَ حُسْنُ اَلْخُلُقِ وَ صِدْقُ اَللِّسَانِ وَ اَلشَّجَاعَةُ فَلَمَّا سَمِعَهَا اَلرَّجُلُ أَسْلَمَ وَ أَحْسَنَ إِسْلاَمَهُ وَ قَاتَلَ مَعَ رَسُولِ اَللَّهِ قِتَالا شَدِيدا حَتَّى…

امام باقر علیه السّلام فرمود:چند اسیر نزد پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله آوردند، ایشان دستور داد همۀ آنها را به جز یک نفر کشتند، آن مرد گفت:ای رسول خدا، چرا مرا از بین آنان آزاد گذاشتی؟فرمود: جبرئیل از طرف خدا به من خبر داد که در تو پنج خصلت است که خدا و رسولش آن را دوست دارند:تعصب شدید در مورد خانواده ات، سخاوت، خوش اخلاقی، راستگویی، شجاعت، آن مرد چون این صفات را شنید مسلمان شد، و مسلمانی نیکو شد، و به همراه رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به جهاد رفت و خوب مبارزه کرد تا شهید شد.

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَ لاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَشْبَهِكُمْ بِي خُلُقا قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ أَحْسَنُكُمْ خُلُقا وَ أَعْظَمُكُمْ حِلْما وَ أَبَرُّكُمْ بِقَرَابَتِهِ وَ أَشَدُّكُمْ بِحُبِّنَا وَ لِإِخْوَانِهِ فِي دِينِهِ وَ أَصْبَرُكُمْ عَنِ اَلْحَقِّ وَ أَكْظَمُكُمْ لِلْغَيْظِ وَ أَحْسَنُكُمْ عَفْوا وَ أَشَدُّكُمْ مِنْ نَفْسِهِ إِنْصَافا فِي اَلْغَضَبِ وَ اَلرِّضَا .

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:آیا شما را از کسی که خلقش به من شبیه تر است خبر ندهم؟گفتند:چرا ای رسول خدا، فرمود:خوش اخلاقترین شما، و بردبارترین شما، و نیکی کننده ترینتان نسبت به خویشاوندان، و کسی که ما و برادران دینی اش را بسیار دوست بدارد، و شکیباترینتان در برابر حق، و فرو خورنده ترین شما در خشم، و با گذشت ترین شما، و با انصاف ترین شما در هنگام خشم و خشنودی.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَكْرَمُكُمْ فِي اَلْجَاهِلِيَّةِ أَكْرَمُكُمْ فِي اَلْإِسْلاَمِ ثُمَّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ إِنَّمَا يَعْنِي مَنْ كَانَ فِي اَلْجَاهِلِيَّةِ أَحْسَنَهُمْ خُلُقا وَ أَسْخَاهُمْ كَفّا وَ أَحْسَنَهُمْ جِوَارا وَ أَكَفَّهُمْ أَذ ى وَ أَقْرَبَهُمْ مِنَ اَلنَّاسِ فَلَنْ يَزِيدَهُ اَلْإِسْلاَمُ إِلاَّ عِزّا .

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:گرامی ترین شما در جاهلیت گرامی ترینتان در اسلام است، سپس امام باقر علیه السّلام فرمود:یعنی کسانی که در جاهلیت خوش اخلاق ترین و بخشنده ترین و خوشرفتارترین نسبت به همسایه و اذیتشان به هیچ کس نمی رسید و نزدیکترین اشخاص به مردم بوده اند.هرگز اسلام به این به جز عزّت نیفزود.

عَنِ اَلْبَاقِرِ أَوِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ مِمَّا يُزَيِّنُ اَلْإِسْلاَمَ اَلْأَخْلاَقُ اَلْحَسَنَةُ فِيمَا بَيْنَ اَلنَّاسِ فَتَوَاظَبُوا عَلَى مَحَاسِنِ اَلْأَخْلاَقِ وَ حُسْنِ اَلْهَدْىِ وَ اَلسَّمْتِ فَإِنَّ ذَلِكَ مِمَّا يُزَيِّنُكُمْ عِنْدَ اَلنَّاسِ إِذَا نَظَرُوا إِلَى مَحَاسِنِ مَا تَنْطِقُونَ بِهِ وَ أَلْفَوْكُمْ عَلَى مَا يَسْتَطِيعُونَ بِنَقْصِكُمْ فِيهِ وَ قَدْ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّكَ لَعَلىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ : وَ هُوَ اَلْخُلُقُ اَلَّذِي فِي أَيْدِيكُمْ.

امام باقر یا امام صادق علیهما السّلام فرمود:از چیزهائی که به اسلام زینت می بخشد خوش اخلاقی با مردم است، اینک پاس دارید خوش اخلاقی و حسن سلوک و اخلاق پسندیده را، زیرا اخلاق نیک و سلوک پسندیده شما را در نزد مردم زینت می بخشد؛ هر گاه دیدند شما دارای سخن سنجیده هستید و نتوانستند سخنانتان را نقض کنند، و خدای عز و جل به حق فرموده: تو اخلاقی بزرگوارانه داری ، و این اخلاقی است که مایۀ آبروی شماست.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ كَانَ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ يَقُولُ إِذَا أَرَادَ اَللَّهُ أَمْرا أَخَذَ فِيهِ بِعُقُولِ اَلنَّاسِ حَتَّى يُنْفِذَ أَمْرَهُ ثُمَّ يَرُدُّ إِلَيْهِمْ عُقُولَهُمْ أَ لاَ تَرَى إِلَى قَوْلِ اَلرَّجُلِ فَعَلْتُ كَذَا وَ كَذَا وَ كَانَ عَقْلِي لَيْسَ مَعِي.

امام باقر علیه السّلام از قول امام سجاد علیه السّلام نقل کند که می فرمود:هر گاه خداوند بخواهد کاری را انجام دهد، عقلهای مردم را می گیرد و پس از انجام کارش به آنان باز می گرداند، مگر ندیده ای مردی را که می گوید:فلان کار و فلان کار را کردم، در حالی که عقلم همراه من نبود.

قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ حَسْبُ اَلْمَرْءِ دِينُهُ وَ مُرُوَّتُهُ وَ عَقْلُهُ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:حسب و نسب انسان به دین و مردانگی و خرد اوست.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عِنْدَ عَائِشَةَ لَيْلَتَهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ لِمَ تُتْعِبُ نَفْسَكَ وَ قَدْ غُفِرَ لَكَ مٰا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ مٰا تَأَخَّرَ : فَقَالَ يَا عَائِشَةُ أَ لاَ أَكُونُ عَبْدا شَكُورا قَالَ وَ كَانَ رَسُولُ اَللَّهُ يَقُومُ عَلَى أَصَابِعِ رِجْلَيْهِ فَأَنْزَلَ اَللَّهُ طه مٰا أَنْزَلْنٰا عَلَيْكَ اَلْقُرْآنَ لِتَشْقىٰ : .

امام باقر علیه السّلام فرمود:شبی رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله در حجرۀ عائشه بود، پرسید:ای رسول خدا چرا این قدر خودت را به زحمت می اندازی در حالی که تمام گناهان گذشته و آینده ات آمرزیده شده است؟ فرمود:ای عایشه آیا بنده ای شکرگزار نباشم؟عایشه گوید:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله همیشه بر انگشتان پاهایش بلند می شد.سپس خداوند این آیه را نازل فرمود: ای پیغمبر ما قرآن را بر تو نازل نکردیم که خودت را به مشقت بیافکنی .

قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَا مِنْ شَيْءٍ أَفْسَدَ لِلْقَلْبِ مِنَ اَلْخَطِيئَةِ إِنَّ اَلْقَلْبَ لَيُوَاقِعُ اَلْخَطِيئَةَ فَمَا تَزَالُ بِهِ حَتَّى تَغْلِبَ عَلَيْهِ فَيَصِيرَ أَسْفَلُهُ أَعْلاَهُ وَ أَعْلاَهُ أَسْفَلَهُ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:هیچ چیز فاسدکننده تر برای قلب از گناه نیست، زیرا قلب با گناه مواجه می شود، و با آن درگیر است تا مغلوب آن گردد، در این هنگام قلب زیر و زبر می شود.