احادیث درباره شرم و حیا

سُئِلَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنِ اَلْجُرْأَةِ فَقَالَ مُوَاقَعَةُ اَلْأَقْرَانِ .

از امیر المؤمنین علیه السّلام در مورد جرأت سؤال شد، فرمود:جنگ با همسالان.

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلْحَيَاءُ حَيَاءَانِ حَيَاءُ عَقْلٍ وَ حَيَاءُ حُمْقٍ فَحَيَاءُ اَلْعَقْلِ هُوَ اَلْعِلْمُ وَ حَيَاءُ اَلْحُمْقِ هُوَ اَلْجَهْلُ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:حیاء بر دو قسم است:حیاء عقل و حیاء حماقت، حیاء عقل علم است و حیاء حماقت جهل است.

قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ أَلْقَى جِلْبَابَ اَلْحَيَاءِ فَلاَ غِيْبَةَ لَهُ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس لباس حیا را بیفکند غیبت ندارد.

مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اِسْتَحْيُوا مِنَ اَللَّهِ حَقَّ اَلْحَيَاءِ قَالُوا وَ مَا نَفْعَلُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ إِنْ كُنْتُمْ فَاعِلِينَ فَلاَ يَبِيتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلاَّ وَ أَجَلُهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ وَ لْيَحْفَظِ اَلرَّأْسَ وَ مَا حَوَى وَ اَلْبَطْنَ وَ مَا وَعَى وَ لْيَذْكُرِ اَلْقَبْرَ وَ اَلْبِلَى وَ مَنْ أَرَادَ اَلْآخِرَةَ فَلْيَتْرُكْ زِينَةَ اَلْحَيَاةِ اَلدُّنْيَا .

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:از خداوند آن طور که شایسته است حیاء کنید، پرسیدند:چه کنیم ای رسول خدا؟فرمود:اگر این کار را بکنید، هیچ کدامتان نخوابد مگر اینکه مرگش را پیش رو بنگرد، و باید سرش را و آنچه در آنست و شکمش با آنچه در بر دارد نگه دارد، و به یاد گور و پوسیدن باشد، هر کس آخرت خواهد باید از زینت و زیور دنیا دست کشد.

قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلْإِيمَانُ عُرْيَانٌ وَ لِبَاسُهُ اَلْحَيَاءُ وَ زِينَتُهُ اَلْوَفَاءُ وَ مُرُوَّتُهُ اَلْعَمَلُ اَلصَّالِحُ وَ عِمَادُهُ اَلدِّرْعُ وَ لِكُلِّ شَيْءٍ أَسَاسٌ وَ أَسَاسُ اَلْإِسْلاَمِ حُبُّنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ .

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:ایمان پیکری برهنه است و لباسش حیا، و زینتش وفای به عهد، و مردانگیش عمل صالح، و ستونش پرهیزگاری، هر چیزی پایه ای دارد، و پایۀ اسلام دوستی ما خاندان است.

قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَا كَانَ اَلْحَيَاءُ فِي شَيْءٍ قَطُّ إِلاَّ زَانَهُ وَ لاَ كَانَ اَلْفُحْشُ فِي شَيْءٍ قَطُّ إِلاَّ شَانَهُ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هرگز حیا در چیزی نبود مگر اینکه زینتش داد، و هرگز در چیزی فحش نبود، مگر اینکه موجب ننگ آن شد.

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ اَلْخُدْرِيِّ قَالَ : كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَحْيَا مِنَ اَلْكَاعِبِ اَلْعَذْرَاءِ .

ابو سعید خدری گوید:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از یک دختر باکره بیشتر حیا داشت.

عَنِ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَنَّهُ قَالَ : إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ اَلنَّاسُ مِنْ كَلاَمِ اَلنُّبُوَّةِ اَلْأَوْلَى إِذَا لَمْ تَسْتَحْيِ فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ.

پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:از چیزهایی که مردم از کلام اوّلین پیامبران فهمیده اند این است که:هر گاه حیا نداشتی هر کاری خواستی انجام بده. ابو طیب رازی می گوید:این کلام پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله معنایش این نیست که آزادی هر چه خواهی بکن، بلکه معنایش تهدید و امر به پرهیز است.یعنی:هر چه خواهی بکن که به زودی در قیامت مجازات خواهی شد.

سُئِلَ اَلْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنِ اَلنَّجْدَةِ فَقَالَ اَلْإِقْدَامُ عَلَى اَلْكَرِيهَةِ وَ اَلصَّبْرُ عِنْدَ اَلنَّائِبَةِ وَ اَلذَّبُّ عَنِ اَلْإِخْوَانِ .

از امام حسین علیه السّلام سؤال شد:نجده چیست؟فرمود:اقدام بر کارهای بزرگ، و صبر در برابر مشکلات، و دفاع از برادران.

عَنِ اَلْبَاقِرِ أَوِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْحَيَاءُ وَ اَلْإِيمَانُ مَقْرُونَانِ فِي قَرْنٍ فَإِذَا ذَهَبَ أَحَدُهُمَا تَبِعَهُ صَاحِبُهُ.

امام باقر یا امام صادق علیهما السّلام فرمود:حیاء و ایمان در یک رشته هم دوش هم هستند، هر گاه یکی از آن دو برود دیگری هم می رود.

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لِمُيَسِّرِ بْنِ عَبْدِ اَلْعَزِيزِ يَا مُيَسِّرُ إِذَا طَلَبْتَ حَاجَة فَلاَ تَطْلُبْهَا بِاللَّيْلِ وَ اُطْلُبْهَا بِالنَّهَارِ فَإِنَّ اَلْحَيَاءَ فِي اَلْوَجْهِ.

امام باقر علیه السّلام به میسر بن عبد العزیز فرمود:ای میسر، هر گاه خواستی چیزی را از کسی طلب کنی، آن را در شب طلب نکن، بلکه در روز از او بخواه، زیرا حیا در صورت است.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْحَيَاءُ مِنَ اَلْإِيمَانِ وَ اَلْإِيمَانُ فِي اَلْجَنَّةِ وَ اَلرِّيَاءُ مِنَ اَلْجَفَاءِ وَ اَلْجَفَاءُ فِي اَلنَّارِ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:حیاء از ایمان است، و ایمان در بهشت می باشد، و ریا از جفاست و جفا در آتش است.