قُلْتُ لَهُ لِمَ سُمِّيَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ قَالَ اَللَّهُ سَمَّاهُ وَ هَكَذَا أَنْزَلَ فِي كِتَابِهِ وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ َ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولِي وَ أَنَّ عَلِيّاً أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ .
جابر گوید: بامام باقر علیه السلام عرضکردم: وجه تسمیه امیر المومنین چیست؟ فرمود: خدا باو این لقب را داده و در کتابش چنین فرموده: «چون پروردگارت از پسران آدم، از پشتهایشان، نژادشان را برگرفت و آنها را بر خودشان گواه کرد که مگر نه اینست که من پروردگار شما هستم-172 سوره 7-» و محمد فرستاده من و علی امیر المومنین است؟
قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ ع أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى نَزَلَ بِهِ اَلرُّوحُ اَلْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ اَلْمُنْذِرِينَ بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ َالَ هِيَ اَلْوَلاَيَةُ لِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع .
سالم حناط گوید: بامام باقر علیه السلام عرضکردم: بمن خبر دهید از قول خدای تبارک و تعالی: «جبرییل قرآن را بلغت عربی واضح بر دل تو فرود آورد، تا از بیم دهندگان باشی 194 سوره 26-»فرمود: آن ولایت امیر المومنین علیه السلام است.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا اَلتَّوْراةَ وَ اَلْإِنْجِيلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ َالَ اَلْوَلاَيَةُ .
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای عز و جل«و اگر آنها تورات و انجیل و آنچه را از پروردگارشان بر آنها نازل شده بپا دارند-66 سوره 5-»فرمود: آنچه نازل شده ولایت است.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ اَلْمَوَدَّةَ فِي اَلْقُرْبى َالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ ع .
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای تعالی: «بگو من از شما برای پیغمبری مزدی بجز مودت خویشاوندان نمیخواهم-23 سوره 42-»فرمود: خویشاوندان ایمه علیهم السلام هستند.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَ لَمّا يَعْلَمِ اَللّهُ اَلَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَ لَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اَللّهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لاَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً يَعْنِي بِالْمُؤْمِنِينَ اَلْأَئِمَّةَ ع لَمْ يَتَّخِذُوا اَلْوَلاَئِجَ مِنْ دُونِهِمْ.
امام باقر علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «مگر پنداشتید رها میشوید، و خدا کسانی از شما را که جهاد کرده و غیر خدا و رسولش و مومنین پناهی نگرفته اند، معلوم نداشته است-17 سوره 9-» مقصود از مومنین(مجاهد)ایمه علیهم السلام اند که جز خدا و رسولش و مومنین پناهی نگرفته اند.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ َالَ يَا زُرَارَةُ أَ وَ لَمْ تَرْكَبْ هَذِهِ اَلْأُمَّةُ بَعْدَ نَبِيِّهَا طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ فِي أَمْرِ فُلاَنٍ وَ فُلاَنٍ وَ فُلاَنٍ.
امام باقر علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «طبقه ای را بعد از طبقه دیگر مرتکب شوید 19 سوره 84-»فرمود: ای زراره مگر این امت بعد از پیغمبر خود طبقه ای را بعد از طبقه دیگر نسبت بامر فلان و فلان و فلان مرتکب نشد؟ (یعنی این امت هم قدم خود را جای قدم امتهای سابق گذاشت و بعد از پیغمبر خویش خلیفه بر حق را رها کرد و دنبال گوساله و سامری و فلان و فلان رفت).
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى قُولُوا آمَنّا بِاللّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا قَالَ إِنَّمَا عَنَى بِذَلِكَ عَلِيّاً ع وَ فَاطِمَةَ وَ اَلْحَسَنَ وَ اَلْحُسَيْنَ وَ جَرَتْ بَعْدَهُمْ فِي اَلْأَئِمَّةِ ع ثُمَّ يَرْجِعُ اَلْقَوْلُ مِنَ اَللَّهِ فِي اَلنَّاسِ فَقَالَ فَإِنْ آمَنُوا يَعْنِي اَلنَّاسَ بِمِثْلِ ما آمَنْتُمْ بِهِ يَعْنِي عَلِيّاً وَ فَاطِمَةَ وَ اَلْحَسَنَ وَ اَلْحُسَيْنَ وَ اَلْأَئِمَّةَ ع فَقَدِ اِهْتَدَوْا وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما هُمْ فِي شِقاقٍ نِي عَلِيّاً وَ فَاطِمَةَ وَ اَلْحَسَنَ وَ اَلْحُسَيْنَ وَ اَلْأَئِمَّةَ ع .
امام باقر علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «بگویید بخدا و آنچه بسوی ما نازل شده ایمان آوردیم»فرمود: مقصود از این خطاب علی علیه السلام و فاطمه و حسن و حسین است، و پس از ایشان در باره ایمه علیهم السلام جاریست، سپس گفتار خدا متوجه مردم می شود و میفرماید: «پس اگر ایمان آوردند (یعنی مردم)بآنچه شما ایمان آورده اید(مقصود علی و فاطمه و حسن و حسین و ایمه علیهم السلام اند)هدایت یافته اند و اگر رو گردان شدند، ایشان در راه خلاف و دشمنی هستند-131 سوره 2-».
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى إِنَّ أَوْلَى اَلنّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اِتَّبَعُوهُ وَ هذَا اَلنَّبِيُّ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا َالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ ع وَ مَنِ اِتَّبَعَهُمْ .
امام باقر علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «سزاوارترین مردم بابراهیم، کسانی هستند که از او پیروی کرده و این پیغمبر و کسانی هستند که ایمان آوردند-67 سوره 3-»فرمود: ایمان آورندگان ایمه علیهم السلام و پیروان ایشانند.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً َالَ عَهِدْنَا إِلَيْهِ فِي مُحَمَّدٍ وَ اَلْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَتَرَكَ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ عَزْمٌ أَنَّهُمْ هَكَذَا وَ إِنَّمَا سُمِّيَ أُولُو اَلْعَزْمِ أُوْلِي اَلْعَزْمِ لِأَنَّهُ عَهِدَ إِلَيْهِمْ فِي مُحَمَّدٍ وَ اَلْأَوْصِيَاءِ مِنْ بَعْدِهِ وَ اَلْمَهْدِيِّ وَ سِيرَتِهِ وَ أَجْمَعَ عَزْمُهُمْ عَلَى أَنَّ ذَلِكَ كَذَلِكَ وَ اَلْإِقْرَارِ بِهِ.
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای عز و جل«از پیش بآدم سفارشی کردیم، او فراموش کرد و برایش آهنگ پایداری ندیدیم-115 سوره 20-»فرمود: یعنی در باره محمد و امامان بعد از او بوی سفارش کردیم، او ترک نمود و تصمیم نگرفت که ایشان چنانند و پیغمبرانی که اولو العزم نامیده شدند، از این جهت است که خدا در باره محمد و اوصیا بعد از او، خصوصا در باره حضرت مهدی و روش او بایشان سفارش فرمود و آنها تصمیم خود را استوار کردند که مطلب چنین است و اعتراف نمودند.
أَوْحَى اَللَّهُ إِلَى نَبِيِّهِ ص فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ إِنَّكَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ َالَ إِنَّكَ عَلَى وَلاَيَةِ عَلِيٍّ وَ عَلِيٌّ هُوَ اَلصِّرَاطُ اَلْمُسْتَقِيمُ.
امام باقر علیه السلام فرمود: خدا به پیغمبرش صلی الله علیه و آله وحی کرد: «بآنچه بسویت وحی شده چنگ زن، همانا تو براهی راست هستی-42 سوره 43-»یعنی: تو بولایت علی هستی و علی همان راه راست است.
نَزَلَ جَبْرَئِيلُ ع بِهَذِهِ اَلْآيَةِ عَلَى مُحَمَّدٍ ص هَكَذَا بِئْسَمَا اِشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ أَنْ يَكْفُرُوا بِما أَنْزَلَ اَللّهُ فِي عَلِيٍّ بَغْياً
امام باقر علیه السلام فرمود: جبرییل علیه السلام این آیه را بر محمد صلی الله علیه و آله این چنین نازل کرد: «چه بد است آنچه خود را بآن فروختند، که بدان چه خدا(در باره علی)نازل کرده از روی ستم منکر شدند. -90 سوره 2-»(یعنی کلمه فی علی را که در مصاحف نیست، جبرییل بعنوان تنزیل یا تاویل، آورده است.
وَ لَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا ما يُوعَظُونَ بِهِ فِي عَلِيٍّ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ
امام باقر علیه السلام(در باره این آیه)فرمود: «اگر آنها آنچه را(در باره علی) پندشان دادند، بجا آورند، برایشان بهتر است-66 سوره 4-».
