کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) با متن عربی، ترجمه فارسی و منبع.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وُكِّلَ اَلرِّزْقُ بِالْحُمْقِ وَ وُكِّلَ اَلْحِرْمَانُ بِالْعَقْلِ وَ وُكِّلَ اَلْبَلاَءُ بِالْيَقِينِ وَ اَلصَّبْرِ.
حضرت علی علیه السّلام فرمود:رزق و روزی به حماقت و نابخردی سپرده شده، محرومیت به عقل سپرده شده و بلاء به یقین و صبر سپرده شده.
وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ اَلصَّبْرُ صَبْرَانِ صَبْرٌ عِنْدَ اَلْمُصِيبَةِ حَسَنٌ جَمِيلٌ وَ أَحْسَنُ مِنْ ذَلِكَ اَلصَّبْرُ عِنْدَ مَا حَرَّمَ اَللَّهُ عَلَيْكَ وَ اَلذِّكْرُ ذِكْرَانِ ذِكْرُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ اَلْمُصِيبَةِ وَ أَفْضَلُ مِنْ ذَلِكَ ذِكْرُ اَللَّهِ عِنْدَ مَا حَرَّمَ اَللَّهُ عَلَيْكَ فَيَكُونُ حَاجِزا .
امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:صبر دو گونه است:صبر در برابر مصیبت که خوب و زیباست، و نیکوتر از آن صبر است که در برابر محرّمات خداوند است. و ذکر به دو گونه است:یاد خداوند عزّ و جل در هنگام مصیبت، و برتر از آن یاد خداست در برابر ارتکاب محرمات، تا اینکه از کار حرام مانع تو شود.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلصَّبْرُ صَبْرَانِ صَبْرٌ عَلَى مَا تَكْرَهُ وَ صَبْرٌ عَلَى مَا تُحِبُّ وَ اَلصَّبِرُ مِنَ اَلْإِيمَانِ كَالرَّأْسِ مِنَ اَلْجَسَدِ وَ لاَ خَيْرَ فِي جَسَدٍ لاَ رَأْسَ مَعَهُ وَ لاَ فِي إِيمَانٍ لاَ صَبْرَ مَعَهُ.
امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:صبر دو گونه است:صبر بر آنچه که نمی پسندی و صبر بر آنچه که دوست داری، و صبر نسبت به ایمان مانند سر است نسبت به بدن، و بدنی که سر ندارد خیری در آن نیست، و ایمانی که صبر بهمراه ندارد خیری در آن نیست.
عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْعَبَّاسِ قَالَ : أُهْدِيَ إِلَى اَلرَّسُولِ بَغْلَةٌ أَهْدَاهَا كِسْرَى لَهُ أَوْ قَيْصَرُ فَرَكِبَهَا اَلنَّبِيُّ فَأَخَذَ مِنْ شَعْرِهَا وَ أَرْدَفَنِي خَلْفَهُ ثُمَّ قَالَ يَا غُلاَمُ اِحْفَظِ اَللَّهَ يَحْفَظْكَ اِحْفَظِ اَللَّهَ تَجِدْهُ أَمَامَكَ تَعَرَّفْ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي اَلرَّخَاءِ يَعْرِفْكَ فِي اَلشِّدَّةِ إِذَا سَأَلْتَ فَاسْأَلِ اَللَّهَ وَ إِذَا اِسْتَعَنْتَ فَاسْتَعِنْ بِاللَّهِ قَدْ مَضَى اَلْقَلَمُ بِمَا هُوَ كَائِنٌ فَلَوْ جَهَدَ اَلنَّاسُ أَنْ يَنْفَعُوكَ بِأَمْرٍ لَمْ يَكْتُبْهُ اَللَّهُ عَلَيْكَ لَمْ يَقْدِرُوا عَلَيْهِ فَإِنِ…
عبد اللّٰه بن عباس گفت:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله بر قاطری که کسری یا قیصر به او پیش کش کرده بود سوار شد، سپس موی آن قاطر را گرفت و مرا پشت سر خود سوار نمود، و فرمود:ای جوان بیاد خدا باش تا خدا تو را حفظ کند، به یاد خدا باش تا همواره خدا را جلوی روی خود بینی، خدای عزّ و جل را در سستی ها و لغزشها بیاد آور تا خداوند تو را در سختیها اجابت و دستگیری کند، هر گاه سؤال کردی از خدا سؤال کن، و هر گاه طلب کمک کردی استعانت به خدا بجوی، که قلم تقدیر مشخّص نموده آنچه را باید انجام شود، اگر مردم کوشش کنند که به امری که خداوند مقدر نفرموده به تو نفعی برسانند قادر بر آن نخواهند بود. اگر می توانی که صبر نمائی به همراه یقین این کار را بکن، و اگر نمی توانی صبر کن که در صبر کردن بر آنچه بر تو سخت است خیر…
وَ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ بِالصَّبْرِ فِي جَمِيعِ أُمُورِكَ فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بَعَثَ مُحَمَّدا فَأَمَرَهُ بِالصَّبْرِ وَ اَلرِّفْقِ فَقَالَ وَ اِصْبِرْ عَلىٰ مٰا يَقُولُونَ وَ اُهْجُرْهُمْ هَجْرا جَمِيلا وَ ذَرْنِي وَ اَلْمُكَذِّبِينَ أُولِي اَلنَّعْمَةِ : وَ قَالَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى اِدْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا اَلَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَدٰاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ وَ مٰا يُلَقّٰاهٰا إِلاَّ اَلَّذِينَ صَبَرُوا وَ مٰا يُلَقّٰاهٰا إِلاّٰ ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ : فَصَبَرَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ حَتَّى نَالُوهُ بِالْعَظَائِمِ وَ رَمَوْهُ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:تو را سفارش می کنم که در کارت صبر پیشه کنی، خداوند عزّ و جل حضرت محمّد صلّی اللّٰه علیه و آله را مبعوث کرد و او را به صبر و نرمش امر فرمود.و فرموده: صبر کن بر آنچه می گویند و به خوشی از آنها کناره کن، مرا با نعمت خوارگانی که تو را تکذیب کنند واگذار . و نیز فرمود: دفاع کن بدان چه نیکوتر است نسبت به بدی، تا به ناگاه آنکه میان تو و او دشمنی است گویا دوستی صمیمی شود، و بر نخورند به آن بجز آن کسانی که صبر کردند و بر نخورد به آن مگر صاحب بهرۀ فراوان . رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله صبر کرد به حدّی که به او وصله های بزرگی چسباندند مانند ساحر، مجنون، کذّاب و او را به آنها متهم کردند، همه را به سختی تحمل نمود، و خداوند عزّ و جل این آیه را نازل فرمود: به تحقیق می دانم که…
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لَمَّا حَضَرَتْ أَبِي عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ اَلْوَفَاةُ ضَمَّنِي إِلَى صَدْرِهِ ثُمَّ قَالَ أَيْ بُنَيَّ أُوصِيكَ بِمَا أَوْصَانِي بِهِ أَبِي حِينَ حَضَرَتْهُ اَلْوَفَاةُ وَ بِمَا ذَكَرَ أَنَّ أَبَاهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَوْصَاهُ بِهِ أَيْ بُنَيَّ اِصْبِرْ عَلَى اَلْحَقِّ وَ إِنْ كَانَ مُرّا .
امام باقر علیه السّلام فرمود:هنگامی که زمان فوت پدرم علی بن الحسین علیه السّلام فرا رسید، مرا به سینه اش چسباند، سپس فرمود:ای پسر عزیزم سفارش می کنم تو را به آنچه پدرم هنگام وفاتش مرا به آن سفارش فرمود، و به آنچه که فرمود پدرانش او را به او وصیت نموده اند. ای پسر عزیزم صبر بر حق کن گرچه تلخ باشد.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ عَجَبا لِلْمُؤْمِنِ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لاَ يَقْضِي لَهُ قَضَاء إِلاَّ كَانَ لَهُ خَيْرا إِنِ اُبْتُلِيَ صَبَرَ وَ إِنْ أُعْطِيَ شَكَرَ.
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که می فرمود:من از کار مؤمن در شگفتم، خداوند عزّ و جل مقدّر نمی کند برای او تقدیری را مگر اینکه برایش خیر باشد، اگر گرفتار شود بردبار باشد، و اگر خیری به او عطا شد سپاسگزار است.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ مِنْ أَغْبَطِ أَوْلِيَائِي عِنْدِي رَجُلا خَفِيفَ اَلْحَالِ ذَا خَطَرٍ أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ فِي اَلْغَيْبِ وَ كَانَ غَامِضا فِي اَلنَّاسِ جُعِلَ رِزْقُهُ كَفَافا فَصَبَرَ عَلَيْهِ وَ مَاتَ فَقَلَّ تُرَاثُهُ وَ قَلَّ بَوَاكِيهِ.
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:خداوند عزّ و جل می فرماید:از رشک آورترین و موفق ترین دوستانم نزد من شخصی است که سبک حال یعنی کم مال و کم علاقه به دنیا است، دارای بهره ای از نماز است که در نهان عبادت پروردگارش را به نیکوئی انجام می دهد، و در میان مردم گمنام و ناشناخته بسر می برد، خداوند رزق و روزی او را به اندازۀ نیازش قرار داده، و او بر آن صبر کند، و بمیرد در حالی که وارث و گریه کنانش کم باشند.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ صَبَرَ وَ اِسْتَرْجَعَ وَ حَمِدَ اَللَّهَ عِنْدَ اَلْمُصِيبَةِ فَقَدْ رَضِيَ بِمَا صَنَعَ اَللَّهُ وَ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اَللّٰهِ : وَ مَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ جَرَى عَلَيْهِ اَلْقَضَاءُ وَ هُوَ ذَمِيمٌ وَ أَحْبَطَ اَللَّهُ أَجْرَهُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:هر کس هنگام مصیبت صبر کند و استرجاع نماید یعنی بگوید: إِنّٰا لِلّٰهِ وَ إِنّٰا إِلَیْهِ رٰاجِعُونَ : ، راضی به امر خدا شده و اجر و مزدش بعهده خداست.و هر کس این کار را انجام ندهد حکم خدا بر او جاری می شود؛ در حالی که او نکوهیده و مذموم است، و خداوند اجرش را پائین آورده.
عَنْ جَابِرٍ عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَمَّا تُوُفِّيَ اَلطَّاهِرُ بْنُ رَسُولِ اَللَّهِ نَهَى رَسُولُ اَللَّهِ خَدِيجَةَ عَنِ اَلْبُكَاءِ فَقَالَتْ بَلَى يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ لَكِنْ دَرَّتْ عَلَيْهِ اَلدُّرَيْرَةُ فَبَكَيْتُ فَقَالَ أَ مَا تَرْضَيْنَ أَنْ تَجِدِيهِ قَائِما لَكِ عَلَى بَابِ اَلْجَنَّةِ فَإِذَا رَآكِ أَخَذَ بِيَدِكِ فَأَدْخَلَكِ اَلْجَنَّةَ أَطْهَرَهَا مَكَانا وَ أَطْيَبَهَا قَالَتْ فَإِنَّ ذَلِكَ كَذَلِكَ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَللَّهُ أَعَزُّ وَ أَكْرَمُ مِنْ أَنْ يَسْلُبَ عَبْدا ثَمَرَةَ فُؤَادِهِ فَيَصْبِرُ وَ يَحْتَسِبُ وَ يَحْمَدُ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:زمانی که طاهر فرزند رسول خدا فوت کرد ایشان خدیجه علیها السّلام را از گریه کردن منع فرمود، حضرت خدیجه گفت:بلی ای رسول خدا کنایه از اینکه مطیع حرف شما هستم و لکن شیر در سینه ام جاری شد و من گریه کردم. فرمود:آیا نمی خواهی که او را جلوی درب بهشت ایستاده ببینی، و هر گاه تو را دید دستت را بگیرد و به پاکترین و خوشبوترین مکان بهشت ببرد؟گفت:آری این چنین است، پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند عزیزترین و با کرامت تر از آنست که میوه دل بنده ای را از او بگیرد و او صبر کند، و حسرت بخورد و حمد خدا را بگوید، آنگاه خداوند او را عذاب کند.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى حِينَ أَهْبَطَ آدَمَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ عَلَى اَلْأَرْضِ أَمَرَ أَنْ يَحْرُثَ بِيَدِهِ فَيَأْكُلَ مِنْ كَدِّهِ بَعْدَ اَلْجَنَّةِ وَ نَعِيمِهَا فَلَبِثَ يَجُولُ وَ يَبْكِي عَلَى اَلْجَنَّةِ مِائَتَيْ سَنَةٍ ثُمَّ إِنَّهُ سَجَدَ لِلَّهِ فَلَمْ يَرْفَعْ رَأْسَهُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ بِلَيَالِيهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَبِّ أَ لَمْ تَخْلُقْنِي بِيَدَيْكَ قَالَ اَللَّهُ قَدْ فَعَلْتُ فَهَلْ صَبَرْتَ أَوْ شَكَرْتَ قَالَ آدَمُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي…
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که فرمود:خداوند متعال زمانی که حضرت آدم صلوات اللّٰه علیه را از بهشت به طرف زمین فرستاد، به او فرمان داد که به وسیله دستانش کشت و کار کند، و از نتیجۀ دسترنجش، بعد از بهشت و نعمتهای آن بخورد. آدم سرگردان مانده و می گشت، و بخاطر دوری از بهشت دویست سال گریه می کرد، آنگاه برای خدا سجده کرد و سرش را سه شبانه روز بر نداشت، سپس گفت:پروردگارا آیا مرا با دستان خود خلق نکردی؟خداوند فرمود:چرا، ولی آیا تو صبر یا شکر کردی؟حضرت آدم علیه السّلام عرض کرد:پروردگاری غیر تو نیست، من به نفس خود ظلم کردم، تو مرا ببخش، تو بخشنده و مهربانی، خداوند تبارک و تعالی به گریه های او رحم کرد و توبه اش را پذیرفت، خداوند توبه پذیر و مهربان است.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلصَّبْرُ صَبْرَانِ صَبْرٌ عَلَى اَلْبَلاَءِ حَسَنٌ جَمِيلٌ وَ أَفْضَلُ اَلصَّبْرِ مِنَ اَلصَّابِرِينَ اَلْوَرَعُ عَنِ اَلْمَحَارِمِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:صبر بر دو قسم است:صبر بر بلاء و مصیبت که نیکو و زیباست، و بهترین صبرها از صبرکنندگان، پرهیز و دوری جستن از کارهای حرام است.
