عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَأْكُلُ اَلْهَدِيَّةَ وَ لاَ يَأْكُلُ اَلصَّدَقَةَ وَ يَقُولُ تَهَادَوْا فَإِنَّ اَلْهَدِيَّةَ تَسُلُّ اَلسَّخَائِمَ وَ تُخَلِّي ضَغَائِنَ اَلْعَدَاوَةِ وَ اَلْأَحْقَادَ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله هدیه را می پذیرفت ولی صدقه را نمی خورد، و می فرمود:به همدیگر هدیه دهید، زیرا هدیه دلخوریها را بر طرف می سازد، و کینه ها و دشمنیهای ته نشین شدۀ در دل را تخلیه می کند.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مُرُوَّةُ اَلرَّجُلِ خُلُقُهُ.
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:مردانگی مرد به اخلاق اوست.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَوْ كَانَ اَلرِّفْقُ خَلْقا يُرَى مَا خَلَقَ اَللَّهُ شَيْئا أَحْسَنَ مِنْهُ وَ لَوْ كَانَ اَلْخُرْقُ خَلْقا يُرَى مَا كَانَ مِمَّا خَلَقَ اَللَّهُ شَيْءٌ أَقْبَحَ مِنْهُ وَ إِلَى اَللَّهِ لَيَبْلُغُ اَلْعَبْدُ بِحُسْنِ اَلْخُلُقِ دَرَجَةَ اَلصَّائِمِ اَلْقَائِمِ.
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که فرمود:اگر مدارا کردن مخلوقی می بود که دیده می شد، خداوند چیزی را بهتر از آن خلق نمی کرد، و اگر ناسازگاری مخلوقی بود که دیده می شد، خداوند چیزی زشت تر از آن نمی آفرید، بنده نزد خداوند به وسیلۀ اخلاق نیکو به درجۀ روزه دار شب زنده دار برسد.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَتَى رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَلَكٌ لَيْسَ لَهُ بِالْأَرْضِ عَهْدٌ عَلَى اَلْبُرَاقِ وَ مَعَهُ قَطِيفَةٌ مِنْ إِسْتَبْرَقٍ فَقَالَ إِنَّ اَللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ يُخَيِّرُكَ بَيْنَ أَنْ يَجْعَلَكَ عَبْدا رَسُولا أَوْ مَلِكا رَسُولا قَالَ فَنَظَرَ إِلَى جَبْرَئِيلَ فَأَومَى إِلَيْهِ بِيَدِهِ أَنْ يَتَوَاضَعَ فَقَالَ عَبْدا رَسُولا فَقَالَ اَلرَّسُولُ مَعَ أَنَّهُ لاَ يَنْقُصُكَ مِمَّا عِنْدَ رَبِّكَ شَيْئا قَالَ وَ مَعَهُ مَفَاتِيحُ خَزَائِنِ اَلْأَرْضِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:فرشته ای نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آمد که تا آن زمان به زمین نیامده بود، و در حالی که سوار بر براق بود و جامه ای از حریر به تن داشت به رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله عرض کرد:خداوند عزّ و جل تو را مخیّر ساخته بین اینکه بنده و رسول باشی، یا اینکه ملک و رسول و متواضع باشی، حضرت فرمود:پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله متوجه جبرئیل شد که با دستش اشاره کرد که متواضع باش، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:عبد رسول متواضع را اختیار نمودم ، فرشته گفت:با این انتخاب از مقامی که نزد پروردگارت داری چیزی کاسته نشود. امام علیه السّلام فرمود:همراه این ملک کلیدهای گنجینه های زمین بود.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَقَدْ أُتِيَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ اَلْأَرْضِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَهُ اَللَّهُ عَمَّا أَعَدَّ لَهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ شَيْئا فَاخْتَارَ اَلتَّوَاضُعَ لِرَبِّهِ .
امام باقر علیه السّلام فرمود:سه مرتبه کلیدهای گنجهای زمین را نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آوردند، بدون اینکه در عوض خداوند در روز قیامت چیزی از مقام آن حضرت بکاهد، ایشان از بین آنها تواضع در برابر پروردگارش را انتخاب کرد.
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ ثَلاَثٌ قَاصِمَاتُ اَلظَّهْرِ رَجُلٌ اِسْتَكْثَرَ عَمَلَهُ وَ نَسِيَ ذُنُوبَهُ وَ أُعْجِبَ بِرَأْيِهِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سه چیز کمر شکن است:مردی که عملش را زیاد شمارد، و گناهانش را فراموش کند، و رأی خود را بپسندد.
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لاَ تُجَالِسِ اَلْأَغْنِيَاءَ فَإِنَّ اَلْعَبْدَ يُجَالِسُهُمْ وَ هُوَ يَرَى أَنَّ لِلَّهِ عَلَيْهِ نِعْمَة فَمَا يَقُومُ حَتَّى يَرَى أَنَّهُ لَيْسَ لِلَّهِ عَلَيْهِ نِعْمَةٌ.
امام باقر علیه السّلام:با توانگران همنشینی مکن، زیرا بنده با آنها همنشینی می کند در حالی که عقیده اش این است که خداوند به او نعمت داده، بر نمی خیزد مگر اینکه خیال می کند که خداوند به او نعمتی نداده.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : ثَلاَثَةٌ لاَ يَزِيدُ اَللَّهُ بِهِنَّ اَلْمَرْءَ اَلْمُسْلِمَ إِلاَّ عِزّا اَلصَّفْحُ عَمَّنْ ظَلَمَهُ وَ إِعْطَاءُ مَنْ حَرَمَهُ وَ صِلَةُ مَنْ قَطَعَهُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سه چیز است که شخص مسلمان فقط با آنها کسب عزت می کند: گذشت از ظالم، دلجویی از محروم، رفت و آمد با کسی که قطع رابطه نموده.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ سَخَاءُ اَلْمَرْءِ عَمَّا فِي أَيْدِي اَلنَّاسِ أَكْثَرُ مِنْ سَخَاءِ اَلنَّفْسِ وَ اَلْبَذْلِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سخاوت انسان نسبت به آنچه در دست مردم است بیشتر از سخاوتش نسبت به خود و مالش است.
عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلْجَنَّةُ دَارُ اَلْأَسْخِيَاءِ.
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:بهشت منزلگاه سخاوتمندان است.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : شَابٌّ مُقَارِفٌ لِلذُّنُوبِ سَخِيٌّ أَحَبُّ إِلَى اَللَّهِ مِنْ شَيْخٍ عَابِدٍ بَخِيلٍ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:جوان غرق در گناهان ولی با سخاوت، نزد خداوند از پیرمرد عابد بخیل بهتر است.
عَنِ اَلْبَاقِرِ أَوِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْحَيَاءُ وَ اَلْإِيمَانُ مَقْرُونَانِ فِي قَرْنٍ فَإِذَا ذَهَبَ أَحَدُهُمَا تَبِعَهُ صَاحِبُهُ.
امام باقر یا امام صادق علیهما السّلام فرمود:حیاء و ایمان در یک رشته هم دوش هم هستند، هر گاه یکی از آن دو برود دیگری هم می رود.