کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) با متن عربی، ترجمه فارسی و منبع.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لاَ حَسَبَ كَالتَّوَاضُعِ وَ لاَ وَحْدَةَ أَوْحَشُ مِنَ اَلْعُجْبِ وَ عَجَبا لِلْمُتَكَبِّرِ اَلَّذِي كَانَ بِالْأَمْسِ نُطْفَة وَ يَكُونُ غَدا جِيفَة .
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:حسب و نسبی چون تواضع نیست، و هیچ تنهایی وحشتناکتر از خودپسندی نیست، در شگفتم از متکبر، که دیروز نطفه ای بود، و فردا هم مرداری خواهد بود.
قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ ثَلاَثَةٌ لاَ يَزِيدُ اَللَّهُ بِهِنَّ إِلاَّ خَيْرا اَلتَّوَاضُعُ لاَ يَزِيدُ اَللَّهُ بِهِ إِلاَّ اِرْتِفَاعا وَ ذُلُّ اَلنَّفْسِ لاَ يَزِيدُ اَللَّهُ بِهِ إِلاَّ عِزّا وَ اَلتَّعَفُّفُ لاَ يَزِيدُ اَللَّهُ بِهِ إِلاَّ غِنا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:سه چیز است که خداوند به وسیلۀ آنها فقط خیر را زیاد می کند:به تواضع مقام آدمی را بالا می برد، با خوار نمودن نفس به او عزّت می دهد، و به وسیلۀ عفت و پاکدامنی او را ثروتمند می کند.
قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَشْقَى اَلنَّاسِ اَلْمُلُوكُ وَ أَمْقَتُ اَلنَّاسِ اَلْمُتَكَبِّرُ وَ أَذَلُّ اَلنَّاسِ مَنْ أَهَانَ اَلنَّاسَ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:شقاوتمندترین مردم پادشاهانند، و مبغوضترین مردم متکبرانند، و خوارترین مردم کسی است که به مردم اهانت کند.
قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَوْحَى اَللَّهُ تَعَالَى إِلَى دَاوُدَ يَا دَاوُدُ إِنَّ أَقْرَبَ اَلنَّاسِ مِنِّي يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ اَلْمُتَوَاضِعُونَ وَ كَذَلِكَ أَبْعَدُ اَلنَّاسِ مِنِّي يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ اَلْمُتَكَبِّرُونَ.
پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند به داود وحی کرد:ای داود، نزدیکترین مردم در روز قیامت به من متواضعان هستند، و همچنین دورترین مردم روز قیامت از من متکبرانند.
وَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لاَ يَدْخُلُ اَلْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرٍ.
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:وارد بهشت نمی شود آنکه در دلش به اندازۀ یک خردل کبر و غرور باشد.
مِنْ كِتَابِ اَلسَّيِّدِ اَلْإِمَامِ نَاصِحِ اَلدِّينِ أَبِي اَلْبَرَكَاتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَيْسَ مِنْ عَبْدٍ إِلاَّ وَ مَلَكٌ آخِذٌ بِحِكْمَةِ رَأْسِهِ إِنْ هُوَ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اَللَّهُ وَ إِنْ هُوَ تَكَبَّرَ وَضَعَهُ اَللَّهُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر بنده ای یک فرشته همراهش است که بر سر آن بنده موکّل و مراقب است، اگر برای خدا تواضع کرد بالایش برد، و اگر تکبر کرد خوارش نماید.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَتَى رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَلَكٌ لَيْسَ لَهُ بِالْأَرْضِ عَهْدٌ عَلَى اَلْبُرَاقِ وَ مَعَهُ قَطِيفَةٌ مِنْ إِسْتَبْرَقٍ فَقَالَ إِنَّ اَللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ يُخَيِّرُكَ بَيْنَ أَنْ يَجْعَلَكَ عَبْدا رَسُولا أَوْ مَلِكا رَسُولا قَالَ فَنَظَرَ إِلَى جَبْرَئِيلَ فَأَومَى إِلَيْهِ بِيَدِهِ أَنْ يَتَوَاضَعَ فَقَالَ عَبْدا رَسُولا فَقَالَ اَلرَّسُولُ مَعَ أَنَّهُ لاَ يَنْقُصُكَ مِمَّا عِنْدَ رَبِّكَ شَيْئا قَالَ وَ مَعَهُ مَفَاتِيحُ خَزَائِنِ اَلْأَرْضِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:فرشته ای نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آمد که تا آن زمان به زمین نیامده بود، و در حالی که سوار بر براق بود و جامه ای از حریر به تن داشت به رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله عرض کرد:خداوند عزّ و جل تو را مخیّر ساخته بین اینکه بنده و رسول باشی، یا اینکه ملک و رسول و متواضع باشی، حضرت فرمود:پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله متوجه جبرئیل شد که با دستش اشاره کرد که متواضع باش، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:عبد رسول متواضع را اختیار نمودم ، فرشته گفت:با این انتخاب از مقامی که نزد پروردگارت داری چیزی کاسته نشود. امام علیه السّلام فرمود:همراه این ملک کلیدهای گنجینه های زمین بود.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَقَدْ أُتِيَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ اَلْأَرْضِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَهُ اَللَّهُ عَمَّا أَعَدَّ لَهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ شَيْئا فَاخْتَارَ اَلتَّوَاضُعَ لِرَبِّهِ .
امام باقر علیه السّلام فرمود:سه مرتبه کلیدهای گنجهای زمین را نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آوردند، بدون اینکه در عوض خداوند در روز قیامت چیزی از مقام آن حضرت بکاهد، ایشان از بین آنها تواضع در برابر پروردگارش را انتخاب کرد.
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ ثَلاَثٌ قَاصِمَاتُ اَلظَّهْرِ رَجُلٌ اِسْتَكْثَرَ عَمَلَهُ وَ نَسِيَ ذُنُوبَهُ وَ أُعْجِبَ بِرَأْيِهِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سه چیز کمر شکن است:مردی که عملش را زیاد شمارد، و گناهانش را فراموش کند، و رأی خود را بپسندد.
ذِلَّ فِي نَفْسِكَ وَ عِزَّ فِي دِينِكَ وَ صُنْ آخِرَتَكَ وَ اُبْذُلْ دُنْيَاك
فروتن باش و در دینت استوار، آخرت خود را نگاه دار و دنیایت را ببخش.
ذِلَّ فِي نَفْسِكَ وَ عِزَّ فِي دِينِكَ وَ صُنْ آخِرَتَكَ وَ اُبْذُلْ دُنْيَاك
فروتن باش و در دینت استوار، آخرت خود را نگاه دار و دنیایت را ببخش.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ آبَائِهِ قَالَ : إِنَّ مِنَ اَلتَّوَاضُعِ أَنْ تَرْضَى بِالْمَجْلِسِ دُونَ اَلْمَجْلِسِ وَ أَنْ تُسَلِّمَ عَلَى مَنْ تَلْقَى وَ أَنْ تَتْرُكَ اَلْمِرَاءَ وَ إِنْ كُنْتَ مُحِقّا وَ لاَ تُحِبَّ أَنْ تُحْمَدَ عَلَى اَلتَّقْوَى.
امام صادق علیه السّلام از قول پدران بزرگوارش فرمود:از تواضع است که در نشستن پایین مجلس راضی باشی، و به هر که بر خوردی سلام کنی، و جدال را ترک نمایی اگر چه حق با تو باشد، و دوست نداشته باشی که تو را به تقوی بستایند.
