کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) با متن عربی، ترجمه فارسی و منبع.
عَنِ اَلنَّوْفَلِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مِنْ تَكْرِمَةِ اَلرَّجُلِ لِأَخِيهِ اَلْمُسْلِمِ أَنْ يَقْبَلَ تُحْفَتَهُ وَ يُتْحِفَهُ بِمَا عِنْدَهُ وَ لاَ يَتَكَلَّفَ لَهُ شَيْئا وَ قَالَ لاَ أُحِبُّ اَلْمُتَكَلِّفِينَ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:از شرافت و بزرگواری مرد نسبت به برادر مسلمانش این است که هدیه اش را قبول کند، و از آنچه دارد به او هدیه دهد، و خود را به خاطر او به مشقّت نیاندازد.
عَنِ اَلسَّكُونِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِذَا أَحَبَّ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ اَلْمُسْلِمَ فَلْيَسْأَلْهُ عَنِ اِسْمِهِ وَ اِسْمِ أَبِيهِ وَ قَبِيلَتِهِ وَ عَشِيرَتِهِ فَإِنَّهُ مِنَ اَلْحَقِّ اَلْوَاجِبِ وَ صِدْقُ اَلْإِخَاءِ أَنْ يَسْأَلَهُ عَنْ ذَلِكَ وَ إِلاَّ فَإِنَّهَا مَعْرِفَةٌ حَمْقَاءُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر گاه یکی از شما برادر مسلمانش را دوست داشت، باید از او نامش و نام پدرش و فامیل و عشیره اش را سؤال کند، زیرا این امری لازم است، و صداقت برادری به این است که در بارۀ اینها از او بپرسد، در غیر این صورت شناخت آنها از همدیگر احمقانه خواهد بود.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَأْكُلُ اَلْهَدِيَّةَ وَ لاَ يَأْكُلُ اَلصَّدَقَةَ وَ يَقُولُ تَهَادَوْا فَإِنَّ اَلْهَدِيَّةَ تَسُلُّ اَلسَّخَائِمَ وَ تُخَلِّي ضَغَائِنَ اَلْعَدَاوَةِ وَ اَلْأَحْقَادَ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله هدیه را می پذیرفت ولی صدقه را نمی خورد، و می فرمود:به همدیگر هدیه دهید، زیرا هدیه دلخوریها را بر طرف می سازد، و کینه ها و دشمنیهای ته نشین شدۀ در دل را تخلیه می کند.
عَنْ إِبْرَاهِيمَ اَلْكَرْخِيِّ قَالَ : سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنِ اَلرَّجُلِ يَكُونُ لَهُ اَلضَّيْعَةُ اَلْكَبِيرَةُ فَإِذَا كَانَ اَلْمِهْرَجَانُ وَ اَلنَّيْرُوزُ أَهْدَوْا إِلَيْهِ اَلشَّيْءَ لَيْسَ هُوَ عَلَيْهِمْ يَتَقَرَّبُونَ بِذَلِكَ إِلَيْهِ فَقَالَ أَ لَيْسَ لَهُمْ مِنْ مُصَلِّينَ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَلْيَقْبَلْ هَدِيَّتَهُمْ وَ لْيُكَافِئْهُمْ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ لَوْ أُهْدِيَ إِلَيَّ كُرَاعٌ لَقَبِلْتُهُ وَ كَانَ ذَلِكَ مِنَ اَلدِّينِ وَ لَوْ أَنَّ كَافِرا أَوْ مُنَافِقا أَهْدَى إِلَيَّ وَسْقا مَا قَبِلْتُهُ وَ كَانَ ذَلِكَ مِنَ اَلدِّينِ…
ابراهیم کرخی گوید:از حضرت صادق علیه السّلام در بارۀ مردی که مزرعۀ بزرگی داشت سؤال کردم، و گفتم:روز مهرگان و نوروز برای او هدیه می آورند، صاحبان هدیه را نمی شناسد و آنها بدین وسیله خود را به او نزدیک می کنند، فرمود:آیا در میان آنان نمازگزار نیست؟گفتم:چرا هست، فرمود:باید هدیۀ آنها را قبول کند و به آنها احسان کند، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:اگر یک ران گوسفند هم به من هدیه کنند می پذیرم، زیرا قبول هدیه جزء دین است، اما اگر کافر یا منافقی مقداری خرما هم به من هدیه کند، قبول نخواهم کرد، زیرا این هم از احکام دین است، خداوند هدیۀ مشرکین و منافقین را برای من تجویز نفرموده است.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ جُلَسَاءُ اَلرَّجُلِ شُرَكَاؤُهُ فِي اَلْهَدِيَّةِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:همنشینان مرد در هدیۀ او شریک هستند.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْهَدِيَّةُ عَلَى ثَلاَثَةِ وُجُوهٍ هَدِيَّةُ مُكَافَاةٍ وَ هَدِيَّةُ مُصَانَعَةٍ وَ هَدِيَّةٌ لِلَّهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هدیه بر سه قسم است:هدیه در عوض هدیه، هدیۀ سازش و مسالمت، هدیه برای خدا.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلرَّجُلُ اَلصَّالِحُ يَأْتِي بِالْخَبَرِ اَلصَّالِحِ وَ اَلرَّجُلُ اَلسَّوْءُ يَأْتِي بِالْخَبَرِ اَلسَّوْءِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:مرد نیکوکار خبر نیک می آورد، و مرد بدکار خبر بد می آورد.
عَنِ اَلْكَاظِمِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تُذْهِبِ اَلْحِشْمَةَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ أَخِيكَ وَ أَبْقِ مِنْهَا فَإِنَّ ذَهَابَهَا ذَهَابُ اَلْحَيَاءِ.
امام کاظم علیه السّلام فرمود:قدر و منزلت میان خود و برادرت را حفظ کن و آن را باقی گذار، زیرا برداشتن پردۀ شکوه و جلال، موجب از بین رفتن حیاء می شود.
عَنِ اَلرِّضَا عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلنَّبِيَّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يُحِبُّ اَلْهَدِيَّةَ يَسْتَحْلِيهَا وَ يَسْتَدْعِيهَا وَ يُكَافِئُ عَلَيْهَا أَهْلَهَا .
امام رضا علیه السّلام از قول پدر و جدّ بزرگوارش نقل می کند که فرمود:رسول اکرم صلّی اللّٰه علیه و آله هدیه را دوست می داشت، آن را مباح و جایز می دانست، و آن را طلب می نمود، و در مقابل آن معامله به مثل می کرد.
عَنِ اَلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا كَانَ اَلرَّجُلُ حَاضِرا فَكَنِّهِ وَ إِذَا كَانَ غَائِبا فَسَمِّهِ.
امام رضا علیه السّلام فرمود:در حضور مرد او را با کنیه اش صدا زنید، و در غیابش نام او را ببرید.
عَنْهُ قَالَ : إِسْمَاعُ اَلْأَصَمِّ مِنْ غَيْرِ تَضَجُّرٍ صَدَقَةٌ هَنِيْئَةٌ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:شنوانیدن سخن به شخص ناشنوا بدون اینکه ناراحتش کند، صدقه ای گواراست.
