احادیث امام باقر (ع)

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَلَى اَلْمِنْبَرِ لاَ يَجِدُ عَبْدٌ طَعْمَ اَلْإِيمَانِ حَتَّى يَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَهُ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَهُ وَ أَنَّ مَا أَخْطَأَهُ لَمْ يَكُنْ يُصِيبُهُ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:حضرت علی علیه السّلام بر منبر می فرمود:هیچ بنده ای از بندگان خدا طعم و مزۀ ایمان را نمی چشد مگر اینکه بداند آنچه قسمت او بود از آن او بود و به دیگری نمی رسید، و آنچه از آن دیگری بود فقط به او می رسید و به این شخص نمی رسید.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ اَلنَّهْيُ عَنِ اَلْمُنْكَرِ خَلْقَانِ مِنْ خَلْقِ اَللَّهِ فَمَنْ نَصَرَهُمَا أَعَزَّهُ اَللَّهُ وَ مَنْ خَذَلَهُمَا خَذَلَهُ اَللَّهُ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:امر به معروف و نهی از منکر دو مخلوق از مخلوقات خداوند هستند، هر کس آن دو را یاری کند خداوند او را عزیز گرداند و هر کس آن دو را خوار سازد خداوند هم او را خوار نماید.

وَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ مَنْ طَلَبَ مَرْضَاةَ اَلنَّاسِ بِمَا يُسْخِطُ اَللَّهَ كَانَ حَامِدُهُ مِنَ اَلنَّاسِ ذَامّا وَ مَنْ آثَرَ طَاعَةَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِغَضَبِ اَلنَّاسِ كَفَاهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَدَاوَةَ كُلِّ عَدُوٍّ وَ حَسَدَ كُلِّ حَاسِدٍ وَ بَغْيَ كُلِّ بَاغٍ وَ كَانَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ نَاصِرا وَ ظَهِيرا .

امام باقر علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس خوشنودی مردم را به چیزی بجوید که خداوند از آن چیز به خشم می آید، مردمی که او را ستایش می کردند نکوهشش کنند، و هر کس فرمانبرداری خدا را به خشم مردم مقدم بدارد خداوند او را از دشمنی کردن هر دشمنی محافظت نماید و حسادت هر حسود و ظلم هر ستمکاری را از او برطرف نماید، و خدای عزّ و جلّ یاور و پشتیبان او شود.

وَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَوْحَى اَللَّهُ تَعَالَى إِلَى شُعَيْبٍ اَلنَّبِيِّ أَنِّي مُعَذِّبٌ مِنْ قَوْمِكَ مِائَةَ أَلْفٍ أَرْبَعِينَ أَلْفا مِنْ شِرَارِهِمْ وَ سِتِّينَ أَلْفا مِنْ خِيَارِهِمْ فَقَالَ يَا رَبِّ هَؤُلاَءِ اَلْأَشْرَارُ فَمَا بَالُ اَلْأَخْيَارِ فَأَوْحَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ دَاهَنُوا أَهْلَ اَلْمَعَاصِي فَلَمْ يَغْضَبُوا لِغَضَبِي.

امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند متعال به شعیب نبی علیه السّلام وحی کرد که:من از قومت صد هزار نفر را عذاب می کنم؛ چهل هزار نفر از افراد اشرار و شصت هزار نفر هم از خوبان، شعیب گفت:پروردگارا آنان را که عذاب می کنی نااهلانند، پس علّت عذاب خوبان چیست؟ خداوند عزّ و جل به او وحی کرد که:آنها با اهل معصیت مدارا کردند و به خاطر غضب من خشمگین نشدند.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْمُتَكَلِّمُونَ ثَلاَثَةٌ سَالِمٌ وَ غَانِمٌ وَ شَاجِبٌ فَالسَّالِمُ اَلصَّامِتُ وَ اَلْغَانِمُ اَلذَّاكِرُ لِلَّهِ وَ اَلشَّاجِبُ اَلَّذِي يَلْفِظُ وَ يَقَعُ فِي اَلنَّاسِ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:مردم سه دسته اند:سالم و غانم و شاجب؛ سالم یعنی مردمی ساکت، غانم کسی است که ذکر خدا گوید، و شاجب کسی است که با سخن چینی بین مردم اختلاف می اندازد.

قَالَ جَابِرٌ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ قَوْما إِذَا ذُكِّرُوا بِشَيْءٍ مِنَ اَلْقُرْآنِ أَوْ حُدِّثُوا بِهِ صَعِقَ أَحَدُهُمْ حَتَّى تُرَى أَنَّهُ لَوْ قُطِعَتْ يَدَاهُ وَ رِجْلاَهُ لَمْ يَشْعُرْ بِذَلِكَ فَقَالَ سُبْحَانَ اَللَّهِ ذَاكَ مِنَ اَلشَّيْطَانِ مَا أُمِرُوا بِهَذَا إِنَّمَا هُوَ اَللِّينُ وَ اَلرِّقَّةُ وَ اَلدَّمْعَةُ وَ اَلْوَجَلُ .

جابر گوید:به امام باقر علیه السّلام عرض کردم:قومی هستند که هر گاه چیزی از قرآن به یادشان آید یا برایشان خوانده شود؛ یکی از آنها بی هوش می شود به صورتی که اگر هر دو دست و هر دو پایش را قطع کنی متوجه نمی شود. امام فرمود:سبحان اللّٰه، این کاری شیطانی است، اینها امر به این کار نشده اند، تأثیر قرآن فقط به نرمش و رقّت قلب و اشک ریختن و ترس از خداست.

عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ هِلاَلٍ قَالَ : دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ نَحْنُ جَمَاعَةٌ فَقَالَ كُونُوا اَلنُّمْرُقَةَ اَلْوُسْطَى يَرْجِعُ إِلَيْكُمُ اَلْغَالِي وَ يَلْحَقُ بِكُمُ اَلتَّالِي وَ اِعْمَلُوا يَا شِيعَةَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اَللَّهِ مَا بَيْنَنَا وَ بَيْنَ اَللَّهِ مِنْ قَرَابَةٍ وَ لاَ لَنَا عَلَى اَللَّهِ حُجَّةٌ وَ لاَ يُتَقَرَّبُ إِلَى اَللَّهِ إِلاَّ بِالطَّاعَةِ مَنْ كَانَ مُطِيعا نَفَعَتْهُ وَلاَيَتُنَا وَ مَنْ كَانَ عَاصِيا لَمْ تَنْفَعْهُ وَلاَيَتُنَا قَالَ ثُمَّ اِلْتَفَتَ إِلَيْنَا وَ قَالَ لاَ تَغْتَرُّوا وَ لاَ تَفْتُرُوا قُلْتُ وَ مَا…

عمرو بن سعید بن هلال گوید:به همراه گروهی وارد بر امام باقر علیه السّلام شدیم، حضرت فرمود:شما لنگرگاه میانه باشید تا سبقت گیرندگان به سوی شما برگردند و عقب ماندگان به شما برسند.و آگاه باشید ای شیعۀ آل محمّد صلّی اللّٰه علیه و آله به خدا قسم بین ما و خداوند هیچ گونه خویشاوندی وجود ندارد و ما هیچ حجّتی بر خدا نداریم، و قرب به خدا میسّر نمی شود مگر به واسطه اطاعت و بندگی، هر کس مطیع باشد ولایت ما برایش سودمند است، و هر کس نافرمان باشد ولایت ما نفعی برایش ندارد. عمرو می گوید:سپس امام رو به ما کرده و فرمود:فریب نخورید و افترا نبندید، پرسیدم: نمرقه وسطی چیست؟فرمود:آیا ندیده ای کسانی را که وقتی وارد خانه ای می شوند که در آن بالشهایی وجود دارد؛ به آن بالشهای متوسط متوجه می شوند و آن را برای استراحت…

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : شِيعَةُ عَلِيٍّ اَلْمُتَبَاذِلُونَ فِي وَلاَيَتِنَا اَلْمُتَحَابُّونَ فِي مَوَدَّتِنَا اَلَّذِينَ إِذَا غَضِبُوا لَمْ يَظْلِمُوا وَ إِنْ رَضُوا لَمْ يُسْرِفُوا بَرَكَةٌ عَلَى مَنْ جَاوَرُوا سِلْمٌ لِمَنْ خَالَطُوا.

امام باقر علیه السّلام فرمود:شیعیان علی علیه السّلام کسانی هستند که در راه دوستی ما مال خود را به یک دیگر می بخشند، و به دوستی ما با یک دیگر دوست می شوند، اگر به خشم آیند ستم روا نمی دارند، و اگر خوشنود شوند زیاده روی نمی کنند، برای همسایگان برکت هستند، و برای معاشرین خود سلامتی و آسایشند.

عَنْ ميسرة مُيَسِّرٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَا مُيَسِّرُ أَ لاَ أُخْبِرُكَ بِشِيعَتِنَا قُلْتُ بَلَى جُعِلْتُ فِدَاكَ قَالَ إِنَّهُمْ حُصُونٌ حَصِينَةٌ في وَ صُدُورٌ أَمِينَةٌ وَ أَحْلاَمٌ رَزِينَةٌ لَيْسُوا بِالْمَذَايِيعِ اَلْبُذُرِ وَ لاَ بِالْجُفَاةِ اَلْمُرَاءِينَ رُهْبَانٌ بِاللَّيْلِ أُسْدٌ بِالنَّهَارِ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:ای میسره آیا شیعیانمان را به تو معرفی کنم؟گفتم:بلی، فدایت شویم. فرمود:شیعیان ما دژهایی مستحکم در سینه هایی استوار هستند، دارای اندیشه ای محکم و استوارند، که شایعه پراکن حرف نیستند، مردمان تهی و خودنما نیستند، زاهدان شب و شیران روزند. و بذر، در لغت، یعنی:گروهی که کلام را پنهان نمی دارند و آن را افشا می سازند.

وَ عَنْ أَبِي حَاتِمٍ اَلسِّجِسْتَانِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلشِّيعَةُ ثَلاَثَةُ أَصْنَافٍ صِنْفٌ يَتَزَيَّنُونَ بِنَا وَ صِنْفٌ يَسْتَأْكِلُونَ بِنَا وَ صِنْفٌ مِنَّا وَ إِلَيْنَا يَأْمَنُونَ بِأَمْنِنَا وَ يَخَافُونَ بِخَوْفِنَا لَيْسُوا بِالْبُذُرِ اَلْمُذِيعِينَ وَ لاَ بِالْجُفَاةِ اَلْمُرَاءِينَ إِنْ غَابُوا لَمْ يُفْقَدُوا وَ إِنْ يَشْهَدُوا لَمْ يُؤْبَهْ بِهِمْ أُولَئِكَ مَصَابِيحُ اَلْهُدَى.

امام صادق علیه السّلام فرمود:شیعه سه گروهند:گروهی که خود را با انتساب به ما آبرو و زینت می دهند، و گروهی که از طریق منسوب کردن خویش به ما امرار معاش می نمایند، و گروهی از ما هستند و کارشان برای ماست، به امن ما در امانند، و به ترس ما ترسانند، زیاده گو و افشاکننده اسرار نیستند، و تهی و خودنما نیستند، اگر غایب باشند کسی دنبال آنها نمی گردد، و اگر حاضر باشند کسی به آنها اعتنایی نمی کند، آنان چراغهای هدایتند.

عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ هِلاَلٍ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنِّي لاَ أَكَادُ أَنْ أَلْقَاكَ إِلاَّ فِي اَلسِّنِينَ فَأَوْصِنِي بِشَيْءٍ آخُذْ بِهِ قَالَ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ اَلْوَرَعِ وَ اَلاِجْتِهَادِ وَ اِعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَنْفَعْ وَرَعٌ إِلاَّ بِالاِجْتِهَادِ وَ إِيَّاكَ أَنْ تُطْمِعَ نَفْسَكَ إِلَى مَنْ فَوْقَكَ وَ كَثِيرا مَا قَالَ اَللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ لِنَبِيِّهِ فَلاٰ تُعْجِبْكَ أَمْوٰالُهُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُهُمْ : وَ قَالَ لاٰ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلىٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ أَزْوٰاجا مِنْهُمْ زَهْرَةَ اَلْحَيٰاةِ…

عمرو بن سعید بن هلال گوید:به امام صادق علیه السّلام عرض کردم:فدایت شوم من شما را ملاقات نمی کنم مگر تا چند سال دیگر؛ مرا وصیتی نما تا به آن عمل نمایم.فرمود:تو را وصیت می کنم به تقوای الهی، و پرهیزگاری و تلاش در راه خدا.بدان، هیچ پرهیزگاری بدون تلاش و کوشش سودمند نیست، و بپرهیز از اینکه نفست را به طمع اندازی تا به کسی که بالاتر از تو است برتری دهی، چه بسیار زیاد خداوند متعال به پیامبرش فرمود: مالها و فرزندان آنان تو را متعجب نسازد و فرمود: ای رسول ما هرگز به متاع ناچیزی که به قومی در این حیات فانی برای امتحان داده ایم چشم آرزو مگشا و رزق خدای تو بسیار بهتر و پاینده تر است . اگر وسوسه شدی زندگانی رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله را بیاد آور، که طعامش و شیرینیش خرما بود، و هیزمش شاخه های درخت…

عَنْ عُمَرَ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَا مَعْشَرَ شِيعَةِ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ كُونُوا اَلنُّمْرُقَةَ اَلْوُسْطَى إِلَيْكُمْ يَرْجِعُ اَلْغَالِي وَ بِكُمْ يَلْحَقُ اَلتَّالِي فَقَالَ رَجُلٌ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ مَا اَلْغَالِي قَالَ قَوْمٌ يَقُولُونَ فِينَا مَا لاَ نَقُولُهُ فِي أَنْفُسِنَا فَلَيْسَ أُولَئِكَ مِنَّا وَ لَسْنَا مِنْهُمْ قَالَ فَمَا اَلتَّالِي قَالَ اَلْمُرْتَادُ يُرِيدُ اَلْخَيْرَ يَبْلُغُهُ اَلْخَيْرُ وَ يُؤْجَرُ عَلَيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ وَ اَللَّهِ مَا مَعَنَا مِنَ اَللَّهِ بَرَاءَةٌ وَ مَا…

امام باقر علیه السّلام فرمود:ای گروه شیعۀ آل محمّد شما تکیه گاه میانه باشید تا آنکه غلوّکننده بسوی شما بازگردد، و آنکه عقب مانده خودش را به شما برساند.مردی پرسید:فدایت شوم غلوّکننده کدامست؟فرمود:مردمی که در باره ما چیزهایی می گویند که خود ما آن را به خود نسبت نمی دهیم، آنها از ما نیستند و ما هم از آنان نیستیم.پرسید:عقب مانده چه کسانی هستند؟فرمود:کسی که طالب خیر است، خیر به او می رسد و به همان مقدار پاداش داده می شود. سپس رو به ما کرد و فرمود:به خدا قسم ما از جانب خدا براتی نداریم و میان ما و خداوند خویشاوندی نیست و بر خدا حجّتی نداریم، نزدیکی به خدا جز با اطاعت و بندگی میسور نمی شود، پس هر کس از شما که مطیع خدا باشد دوستی ما سودش دهد، و آنکه از شما نافرمانی خدا کند، ولایت ما به او سودی…