عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ إِيَّاكُمْ وَ أَصْحَابَ اَلْخُصُومَاتِ وَ اَلْكَذَّابِينَ فَإِنَّهُمْ تَرَكُوا مَا أُمِرُوا بِهِ يَا أَبَا عُبَيْدَةَ خَالِقُوا اَلنَّاسَ بِأَخْلاَقِهِمْ وَ زَايِدُوا فِي أَمْوَالِهِمْ يَا أَبَا عُبَيْدَةَ إِنَّا لاَ نَعُدُّ اَلرَّجُلَ عَاقِلا حَتَّى يَعْرِفَ لَحْنَ اَلْقَوْلِ ثُمَّ قَرَأَ وَ لَتَعْرِفَنَّهُمْ فِي لَحْنِ اَلْقَوْلِ : .
امام کاظم علیه السّلام فرمود:از کسانی که دائما در حال دشمنی با یک دیگرند و از دروغگویان دوری کنید، زیرا آنان آنچه را که بدان امر شده اند ترک کرده اند.ای ابو عبید با مردم به اخلاق خودشان معاشرت کنید، و در اموالشان توسعه دهید.ای ابو عبید ما مرد را عاقل نمی دانیم مگر آنکه روش سخن گفتن دیگران را بشناسد، سپس این آیه را تلاوت فرمود: خواهیم شناخت آنان را در اشتباه گفتار .
عَنْ أَبِي بَكْرٍ اَلْحَضْرَمِيِّ قَالَ : قَالَ أَخِي عَلْقَمَةُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ قَالَ يُقَاتِلُ اَلنَّاسُ فِي عَلِيٍّ فَقَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنِّي أَرَاكَ لَوْ سَمِعْتَ رَجُلا سَبَّ عَلِيّا فَاسْتَطَعْتَ أَنْ تَقْطَعَ أَنْفَهُ فَعَلْتَ فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ لِي لاَ تَفْعَلْ فَإِنِّي أَسْمَعُ اَلرَّجُلَ يَسُبُّ عَلِيّا جَدِّي فَأَتَوَارَى عَنْهُ فَإِذَا فَرَغَ أَتَيْتُهُ فَصَافَحْتُهُ .
ابو بکر حضرمی گوید:برادرم علقمه به امام باقر علیه السّلام عرض کرد:ابو بکر می گفت:مردم بخاطر حضرت علی علیه السّلام با هم جنگ می کردند، امام علیه السّلام فرمود:تو این گونه ای که اگر بشنوی که مردی به علی علیه السّلام دشنام می دهد اگر بتوانی بینی او را قطع کنی این کار را می کنی؟گفتم:بلی، فرمود:این کار را نکن، من شنیدم که مردی جدّم علی علیه السّلام را دشنام می داد، من از او پنهان شدم و زمانی که دشنام دادنش تمام شد؛ نزد او آمدم و با او مصافحه نمودم.
عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَنَا زَعِيمٌ بِبَيْتٍ فِي اَلْجَنَّةِ لِمَنْ حَسُنَ خُلُقُهُ مَعَ اَلنَّاسِ وَ تَرَكَ اَلْكَذِبَ فِي اَلْمِزَاحِ وَ اَلْجِدِّ وَ تَرَكَ اَلْمِرَاءَ وَ هُوَ مُحِقٌّ.
امام کاظم علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرمود:من در بهشت ضمانت می کنم خانه ای را برای کسی که با مردم خوش خلق باشد، و دروغ نگوید چه جدّی و چه شوخی، و جدال را ترک کند گرچه حق با او باشد.
عَنْ أَبِي اَلْقَدَّاحِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ : اِسْتَأْذَنَ رَجُلٌ مِنْ أَتْبَاعِ بَنِي أُمَيَّةَ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ وَ كَانَ مِنَ اَلْقَوْمِ سَيْلُ كَذَا فَخِفْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا جَعَلَنَا اَللَّهُ فِدَاكَ هَذَا فُلاَنٌ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْكَ فَلَوْ تَوَارَيْتَ مِنْهُ وَ قُلْنَا مَا هُوَ هَاهُنَا قَالَ لاَ بَلْ اِئْذَنُوا لَهُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ لِسَانِ كُلِّ قَائِلٍ وَ يَدِ كُلِّ بَاسِطٍ فَهَذَا اَلْقَائِلُ لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَقُولَ إِلاَّ مَا شَاءَ اَللَّهُ وَ هَذَا اَلْبَاسِطُ لاَ يَسْتَطِيعُ بِيَدِهِ إِلاَّ بِمَا شَاءَ اَللَّهُ قَالَ ثُمَّ…
ابی القداح از پدرش نقل می کند که گفت:مردی از پیروان بنی امیّه از امام باقر علیه السّلام اجازۀ ملاقات خواست، ما از او ترسیدیم و گفتیم:جان ما فدای شما باد این فلانی است که اجازه می خواهد نزد شما بیاید، چرا خود را از او مخفی نمی سازید، تا ما بگوئیم او اینجا نیست؟ فرمود:نه، به او اجازه دهید داخل شود، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند سخن هر گوینده را می شنود و دست هر ستمکاری را می بیند، پس این گوینده نمی تواند چیزی را بگوید مگر آنچه را که خدا بخواهد، و این دست نمی تواند کاری بکند مگر آنچه را خدا بخواهد. سپس امام به مرد اجازه فرمود، پس آن مرد داخل بر امام شد و مسائل خود را مطرح کرد و پاسخش را گرفت، سپس رفت.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَا ابْنَ آدَمَ لاَ يُنْسِيَنَّكَ ذَنْبُ اَلنَّاسِ عَنْ ذَنْبِكَ وَ لاَ نِعْمَةُ اَلنَّاسِ عَنْ نِعْمَةِ اَللَّهِ عَلَيْكَ وَ لاَ تُقَنِّطِ اَلنَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اَللَّهِ وَ أَنْتَ تَرْجُوهَا لِنَفْسِكَ.
امام کاظم علیه السّلام از پدرش از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کرد که فرمود:ای فرزند آدم بنظر آوردن گناهان مردم تو را از گناهان خودت غافل نکند، و همچنین نعمتهای مردم تو را از نعمتهای خدا بر تو باز ندارد، و مردم را از رحمت خدا مأیوس نکن در حالی که خودت به آن امید داری.
عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ أَسْرَعَ اَلثَّوَابِ عَلَى اَلْخَيْرِ اَللِّينُ وَ إِنَّ أَسْرَعَ اَلشَّرِّ عُقُوبَة اَلْبَغْيُ وَ كَفَى بِالْمَرْءِ عَيْبا أَنْ يُبْصِرَ مِنَ اَلنَّاسِ مَا يَعْمَى عَنْهُ مِنْ نَفْسِهِ وَ أَنْ يُعَيِّرَ اَلنَّاسَ بِمَا لاَ يَسْتَطِيعُ تَرْكَهُ وَ أَنْ يُؤْذِيَ جَلِيسَهُ بِمَا لاَ يَعْنِيهِ.
امام کاظم علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل فرماید که:سریعترین ثوابها که بر کارهای نیک داده می شود مربوط به خوشرفتاری با مردم است، و کیفر ظلم و ستم از هر شرّی زودتر داده می شود، و همین عیب برای انسان بس که ببیند از مردم آنچه را از خود چشم می پوشد، و مردم را به آنچه نمی تواند ترک کند سرزنش نماید، و همنشین خود را در حالی که برای خودش سودی ندارد اذیت کند.
عَنْ زُرَارَةَ قَالَ : إِنَّ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ شَيَّعَ جَنَازَة بِالْمَدِينَةِ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَ أَنَا مَعَهُ وَ فِيهَا عَطَاءٌ فَصَرَخَتْ صَارِخَةٌ فَقَالَ لَهَا عَطَاءٌ لَتَسْكُتَنَّ أَوْ لَأَرْجِعَنَّ فَلَمْ تَسْكُتْ فَرَجَعَ فَقُلْتُ قَدْ رَجَعَ عَطَاءٌ فَقَالَ وَ لِمَ فَعَلَ قُلْتُ لِأَنَّ صَارِخَة صَرَخَتْ فَقَالَ لَتَسْكُتَنَّ أَوْ لَأَرْجِعَنَّ فَلَمْ تَسْكُتْ فَرَجَعَ فَقَالَ اِمْضِ بِنَا فَلَوْ أَنَّا إِذَا رَأَيْنَا شَيْئا مِنَ اَلْبَاطِلِ مَعَ اَلْحَقِّ تَرَكْنَا اَلْحَقَّ لَهُ لَمْ نَقْضِ حَقَّ مُسْلِمٍ فَلَمَّا صَلَّى عَلَى اَلْجِنَازَةِ قَالَ وَلِيُّهَا…
زراره گوید:امام باقر علیه السّلام به تشییع جنازه مردی از قریش در مدینه رفته بود، من هم با ایشان بودم، در آن تشییع مردی بنام عطاء نیز بود، ناگهان زنی شروع به فریاد زدن نمود، عطاء به او گفت:آرام می شوی یا برگردم؟زن ساکت نشد و عطاء برگشت.به امام گفتم: عطاء برگشت، فرمود:چرا این کار را کرد؟گفتم:بخاطر ناله و فریادهای زنی، به او گفت:آرام می شوی یا برگردم؟زن آرام نشد، او هم برگشت. امام فرمود:بگذریم، اگر ما امر باطلی را بهمراه حقی دیدیم و حق را بخاطر آن ترک نمودیم حق مسلمان را بجا نیاورده ایم، وقتی امام بر جنازه نماز خواند سرپرست آن جنازه به امام گفت:برگردید خداوند شما را رحمت کند، شما تحمل راه رفتن بیش از این را ندارید، امام علیه السّلام ابا نمود و برنگشت، به امام گفتم:او به شما اجازۀ برگشت داد و من…
عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَتَى رَجُلٌ اَلنَّبِيَّ فَقَالَ إِلَى مَا تَدْعُو يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ أَدْعُوا إِلَى اَللّٰهِ عَلىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اِتَّبَعَنِي : وَ أَدْعُوكَ إِلَى مَنْ إِنْ أَصَابَكَ ضُرٌّ فَدَعَوْتَهُ كَشَفَهُ عَنْكَ وَ إِنِ اِسْتَعَنْتَ بِهِ وَ أَنْتَ مَقْهُورٌ أَعَانَكَ وَ إِنْ سَأَلْتَهُ وَ أَنْتَ مُقِلٌّ أَغْنَاكَ وَ إِنْ ضَلَلْتَ فِي فَلاَةِ اَلْأَرْضِ أَرْشَدَكَ فَقَالَ لَهُ أَوْصِنِي يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ لاَ تَغْضَبْ قَالَ زِدْنِي قَالَ اِرْضَ مِنَ اَلنَّاسِ بِمَا تَرْضَى لَهُمْ مِنْ نَفْسِكَ قَالَ زِدْنِي قَالَ لاَ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:مردی خدمت پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله رسید و گفت:مردم را به چه چیز دعوت می کنی ای محمّد؟فرمود:من و پیروانم با بینش و آگاهی مردم را بسوی خدا می خوانیم، و دعوت می کنم بسوی کسی که اگر به هنگام شدت و سختی او را خواندی گرفتاریت را رفع نماید، و اگر در حالت غم و اندوه از او کمک خواستی یاریت کند، و اگر در حال فقر و تنگدستی از او طلب نمودی بی نیازت کند، و اگر در بیابان خشکی گم شدی راهنمائیت نماید. گفت:ای محمّد مرا نصیحت کن، فرمود:غضب نکن. گفت:باز هم موعظه کن فرمود:آنچه برای خویش می پسندی برای مردم بپسند. گفت:باز هم، فرمود:به مردم دشنام مده که دشمنت شوند. گفت:باز هم، فرمود:از احسان و نیکی به اهلش دلسرد مباش. گفت:باز هم، فرمود:مردم را دوست بدار تا دوستت بدارند، و اگر از…
عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ يَزَالُ اَلْمُؤْمِنُ بِخَيْرٍ وَ رَجَاءٍ وَ رَحْمَةٍ مِنَ اَللَّهِ مَا لَمْ يَسْتَعْجِلْ فَيَقْنُطَ فَيَتْرُكَ اَلدُّعَاءَ فَقِيلَ لَهُ كَيْفَ يَسْتَعْجِلُ قَالَ يَقُولُ قَدْ دَعَوْتُ مُنْذُ كَذَا وَ كَذَا وَ لاَ أَرَى اَلْإِجَابَةَ .
امام باقر علیه السّلام فرمود:پیوسته مؤمن در حال خیر و امیدواری از مهر و رحمت خداوند است تا زمانی که شتاب نکند و نومید نشود، و دست از دعا بر ندارد.از امام پرسیدند: چگونه شتاب می کند؟فرمود:می گوید از فلان سال تا فلان سال دعا کردم و اجابت را ندیدم.
عَنْ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ إِنَّ لِلَّهِ مَلاَئِكَة وَكَّلَهُمْ بِنَبَاتِ اَلْأَرْضِ مِنَ اَلشَّجَرِ وَ اَلنَّخْلِ فَلَيْسَ مِنْ نَخْلَةٍ وَ لاَ شَجَرَةٍ إِلاَّ وَ مَعَهَا مَلَكٌ مِنْ قِبَلِ اَللَّهِ يَحْفَظُهَا إِذَا كَانَ فِيهَا ثَمَرُهَا وَ لَوْ لاَ أَنَّ مَعَهَا مَنْ يَحْفَظُهَا لَأَكَلَتْهَا اَلسِّبَاعُ وَ هَوَامُّ اَلْأَرْضِ وَ إِنَّمَا نَهَى رَسُولُ اَللَّهِ أَنْ يَضْرِبَ أَحَدٌ مِنَ اَلنَّاسِ خَلاَءَهُ تَحْتَ شَجَرَةٍ أَوْ نَخْلَةٍ قَدْ أَثْمَرَتْ لِمَكَانِ اَلْمَلاَئِكَةِ اَلْمُوَكَّلِينَ بِهَا قَالَ وَ إِنَّمَا يَكُونُ اَلشَّجَرُ وَ…
امام باقر علیه السّلام می فرمود:خداوند متعال فرشتگانی را برای گیاهان روی زمین مانند درخت و خرما قرار داده، و هیچ درخت خرما و درخت میوه ای نیست مگر آنکه از ناحیۀ خدا در زمان میوه دادن ملکی محافظ آن است، و اگر چنین محافظی نباشد درندگان و حشرات روی زمین آن را می خورند، و رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نهی فرموده از اینکه کسی در زیر درخت میوه یا درخت خرما مستراح بسازد به خاطر اینکه آنجا منزل ملائک محافظ است. فرمود:درخت میوه و خرما هر گاه میوه داشته باشند مانند انسان حرمت دارند، زیرا ملائک در کنار آن حاضرند.
قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّمَا شِيعَةُ عَلِيٍّ اَلشَّاحِبُونَ اَلنَّاحِلُونَ اَلذَّابِلُونَ ذَابِلَةٌ شِفَاهُهُمْ خَمِيصَةٌ بُطُونُهُمْ مُتَغَيِّرَةٌ أَلْوَانُهُمْ مُصْفَرَّةٌ وُجُوهُهُمْ إِذَا جَنَّ اَللَّيْلُ اِتَّخَذُوا اَلْأَرْضَ فِرَاشا وَ اِسْتَقْبَلُوا اَلْأَرْضَ بِجِبَاهِهِمْ كَثِيرٌ سُجُودُهُمْ كَثِيرَةٌ دُمُوعُهُمْ كَثِيرٌ دُعَاؤُهُمْ كَثِيرٌ بُكَاؤُهُمْ يَفْرَحُ اَلنَّاسُ وَ هُمْ مَحْزُونُونَ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:شیعیان علی چهره هایشان غبار آلود و دارای اندامی لاغر و لبانی خشک و شکمهایی به پشت چسبیده و رنگ پریده و صورتی زرد هستند، هنگام شب زمین را بستر خود قرار داده و پیشانی بر خاک نهند، بسیار سجده کنند، همواره اشک می ریزند، دائما در حال دعا هستند، همیشه گریانند، مردم شادند و آنان اندوهگین.
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ سُئِلَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَنْهُمْ فَقَالَ إِذَا أَحْسَنُوا اِسْتَبْشَرُوا وَ إِذَا أَسَاءُوا اِسْتَغْفَرُوا وَ إِذَا أُعْطُوا شَكَرُوا وَ إِذَا اُبْتُلُوا صَبَرُوا وَ إِذَا غَضِبُوا غَفَرُوا .
امام باقر علیه السّلام می فرماید:از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله در باره مؤمنین پرسیدند، فرمود:هر گاه نیکی کنند شادمان گردند، و هر گاه بدی کنند طلب آمرزش نمایند، و هر گاه چیزی به آنها داده شود شکر گزارند، و هر گاه گرفتار شوند صبر کنند، و هر گاه خشمگین شوند ببخشند.
