قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَيُّهَا اَلْمُؤْمِنُونَ إِنَّ مَنْ يَرَى عُدْوَانا يُعْمَلُ بِهِ وَ مُنْكَرا يُدْعَى إِلَيْهِ وَ أَنْكَرَهُ بِقَلْبِهِ فَقَدْ سَلِمَ وَ بَرِئَ وَ مَنْ أَنْكَرَهُ بِلِسَانِهِ فَقَدْ أُوجِرَ وَ هُوَ أَفْضَلُ مِنْ صَاحِبِهِ وَ مَنْ أَنْكَرَهُ بِالسَّيْفِ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اَللّٰهِ هِيَ اَلْعُلْيٰا : وَ كَلِمَةُ اَلظَّالِمِينَ اَلسُّفْلَى فَذَلِكَ اَلَّذِي أَصَابَ سَبِيلَ اَلْهُدَى وَ قَامَ عَلَى اَلطَّرِيقِ وَ نَوَّرَ فِي قَلْبِهِ اَلْيَقِينُ.
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:ای مؤمنان هر کس کار خلافی را که به آن عمل می شود و منکری را که دعوت به آن می شود، ببیند و آن را به وسیلۀ قلبش جلوگیری کند سالم مانده و از آن عمل دور می شود.و هر کس که آن عمل را به وسیلۀ قلبش جلوگیری کند سالم مانده و از آن عمل دور می شود.و هر کس آن عمل را به وسیلۀ زبانش منکر شود پاداش داده شود، و این شخص از شخص اوّل برتر است، و هر کس به وسیلۀ شمشیر آن عمل را منکر شود، تا کلام خدا را برتر و کلام ظالمین را پست تر گرداند، او همان است که به راه هدایت منتهی می شود و در راه رستگاری می افتد و در قلبش یقین نور افشانی می کند.
وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي كَلاَمٍ هَذَا خِتَامُهُ مَنْ تَرَكَ إِنْكَارَ اَلْمُنْكَرِ بِقَلْبِهِ وَ يَدِهِ وَ لِسَانِهِ فَهُوَ مَيِّتُ اَلْأَحْيَاءِ.
امیر مؤمنان در کلامی که خاتمه اش این بود فرمود:هر کس نهی از منکر قلبی و زبانی را ترک نماید او مرده ای است زنده نما.
وَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ رَأَيْتُ رَجُلا مِنْ أُمَّتِي فِي اَلْمَنَامِ قَدْ أَخَذَتْهُ اَلزَّبَانِيَةُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ فَجَاءَهُ أَمْرُهُ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهْيُهُ عَنِ اَلْمُنْكَرِ فَخَلَّصَاهُ مِنْ بَيْنِهِمْ وَ جَعَلاَهُ مَعَ اَلْمَلاَئِكَةِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:در خواب مردی از امتم را دیدم که از هر طرف گرفتار آتش جهنم بود، ناگهان امر به معروف و نهی از منکری را که در دنیا انجام داده بود به کمک او آمدند و او را از بین آتشها نجات دادند و او را همراه فرشتگان ساختند.
وَ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَيْضا جَاءَ رَجُلٌ مِنْ خَثْعَمٍ إِلَى رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ أَخْبِرْنِي مَا أَفْضَلُ اَلْإِسْلاَمِ قَالَ اَلْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَا ذَا قَالَ صِلَةُ اَلرَّحِمِ قَالَ ثُمَّ مَا ذَا قَالَ اَلْأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ اَلنَّهْيُ عَنِ اَلْمُنْكَرِ قَالَ فَقَالَ اَلرَّجُلُ أَيُّ اَلْأَعْمَالِ أَبْغَضُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ اَلشِّرْكُ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَا ذَا قَالَ قَطِيعَةُ اَلرَّحِمِ قَالَ ثُمَّ مَا ذَا قَالَ اَلْأَمْرُ بِالْمُنْكَرِ وَ اَلنَّهْيُ عَنِ اَلْمَعْرُوفِ .
و همچنین امام صادق علیه السّلام فرمود:مردی از قبیله خثعم نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آمد و گفت: ای رسول خدا به من بفرمائید که برترین اسلام چیست؟فرمود:ایمان به خدا، گفت:بعد از آن چه؟فرمود:صلۀ رحم، گفت:سپس چه چیز؟فرمود:امر به معروف و نهی از منکر. پرسید:کدام عمل نزد خداوند عزّ و جل مبغوضتر است؟امام فرمود:شرک ورزیدن به خدا، گفت:بعد از آن چه؟فرمود:قطع رحم، گفت:بعد از این چه چیز؟فرمود:امر به منکر و نهی از معروف.
وَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ كَيْفَ بِكُمْ إِذَا فَسَدَتْ نِسَاؤُكُمْ وَ فَسَقَ شَبَابُكُمْ وَ لَمْ تَأْمُرُوا بِمَعْرُوفٍ وَ لَمْ تَنْهَوْا عَنْ مُنْكَرٍ فَقِيلَ لَهُ وَ يَكُونُ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَ شَرٌّ مِنْ ذَلِكَ فَكَيْفَ بِكُمْ إِذَا أَمَرْتُمْ بِالْمُنْكَرِ وَ نَهَيْتُمْ عَنِ اَلْمَعْرُوفِ فَقِيلَ لَهُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ يَكُونُ ذَلِكَ قَالَ نَعَمْ وَ شَرٌّ مِنْ ذَلِكَ كَيْفَ بِكُمْ إِذَا رَأَيْتُمُ اَلْمَعْرُوفَ مُنْكَرا وَ اَلْمُنْكَرَ مَعْرُوفا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:شما چه خواهید کرد اگر زنهای شما فاسد شوند و جوانهایتان فاسق شوند و امر به معروف و نهی از منکر نکنند؟از ایشان پرسیده شد:ای رسول خدا آیا چنین می شود؟فرمود:بلی، و بدتر از این هم می شود.چه خواهید کرد هنگامی که امر به منکر، و نهی از معروف شود؟سؤال شد:ای رسول خدا آیا چنین می شود؟فرمود: بلی، و بدتر از این هم می شود.بر شما چه خواهد گذشت زمانی که معروف را منکر و منکر را معروف ببینید؟
وَ رُوِيَ عَنِ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَنَّهُ قَالَ : لاَ يَزَالُ اَلنَّاسُ بِخَيْرٍ مَا أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ اَلْمُنْكَرِ وَ تَعَاوَنُوا عَلَى اَلْبِرِّ فَإِذَا لَمْ يَفْعَلُوا ذَلِكَ نُزِعَتْ مِنْهُمُ اَلْبَرَكَاتُ وَ سُلِّطَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ نَاصِرٌ فِي اَلْأَرْضِ وَ لاَ فِي اَلسَّمَاءِ.
از نبی اکرم صلّی اللّٰه علیه و آله روایت شده که فرمود:مادامی که مردم امر به معروف و نهی از منکر نمایند و بر اعمال نیک همکاری نمایند در خیر و خوشی بسر می برند؛ و هر گاه این کار را نکنند برکتها از آنها گرفته می شود و بعضی از آنها بر بعضی دیگر مسلّط می شوند.و یاوری برایشان در آسمان و زمین نخواهد بود.
اَلْعَقْلُ مُنَزِّهٌ عَنِ اَلْمُنْكَرِ آمِرٌ بِالْمَعْرُوف
خرد از بدی پاکیزه است و به خوبیها فرمان دهنده.
اَلْأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ أَفْضَلُ أَعْمَالِ اَلْخَلْق
امر به معروف، برترین عملهای مردم است.
الرّاضي بفعل قوم كالدّاخل فيه معهم و لكلّ داخل في باطن إثمان إثم الرّضا به و إثم العمل به.
کسی که به عمل گروهی خشنود است همانند آنان است.و هر کس که در باطل وارد شده دو گناه کرده:گناهی برای خشنودی، و گناهی برای عمل.
اَلسَّيْفُ فَاتِقٌ وَ اَلدِّينُ رَاتِقٌ فَالدِّينُ اَلدِّينُ يَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَ اَلسَّيْفُ يَنْهَى عَنِ اَلْمُنْكَرِ قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى وَ لَكُمْ فِي اَلْقِصٰاصِ حَيٰاة
شمشیر، شکافنده و دین، به هم آورنده است.دین امر به معروف کند و شمشیر، نهی از منکر.خداوند فرموده:در قصاص برای شما زندگی است.
اُومُرْ بِالْمَعْرُوفِ تَكُنْ مِنْ أَهْلِهِ وَ أَنْكِرِ اَلْمُنْكَرَ بِيَدِكَ وَ لِسَانِكَ وَ بَايِنْ مَنْ فَعَلَهُ بِجُهْدِك
امر کن به نیکویی تا از اهلش بوده باشی؛ و بازدار از بدی با دست و زبان خود.و با تلاش از انجام آن جلوگیری نما.
اِئْتَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ أْمُرُوا بِهِ وَ تَنَاهَوْا عَنِ اَلْمُنْكَرِ وَ اِنْهَوْا عَنْه
از خوبیها فرمان برید و بر آن امر کنید و از بدیها باز ایستید و از آن نهی کنید.