امام محمد باقر (علیه السلام)
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ فِي خُطْبَةٍ لَهُ طَوِيلَةٍ اَلْإِيمَانُ عَلَى أَرْبَعِ دَعَائِمَ عَلَى اَلصَّبْرِ وَ اَلْيَقِينِ وَ اَلْعَدْلِ وَ اَلتَّوْحِيدِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود که:حضرت علی علیه السّلام در خطبه ای طولانی فرمود:ایمان بر چهار پایه استوار است:بر صبر و یقین و عدل و توحید.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِنِّي اَللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنَا مَلِكُ اَلْمُلُوكِ وَ قُلُوبُ اَلْمُلُوكِ بِيَدِي فَأَيُّ قَوْمٍ أَطَاعُونِي جَعَلْتُ اَلْمُلُوكَ عَلَيْهِمْ رَحْمَة وَ أَيُّ قَوْمٍ عَصَوْنِي جَعَلْتُ اَلْمُلُوكَ عَلَيْهِمْ نَقِمَة أَلاَ لاَ تَشْغَلُوا أَنْفُسَكُمْ بِسَبِّ اَلْمُلُوكِ تُوبُوا إِلَيَّ أَعْطِفْ قُلُوبَهُمْ عَلَيْكُمْ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند متعال می فرماید:منم خدایی که جز او خدایی نیست، من پادشاه پادشاهانم، و دلهای پادشاهان در اختیار من است، هر جماعتی که از من اطاعت کنند دل سلاطین را بر آنان نرم گردانم، و هر گروهی که از من نافرمانی کنند پادشاهان را وسیلۀ اذیّتشان سازم، آگاه باشید؛ خودتان را به فحش دادن به پادشاهان مشغول ندارید، به سوی من توبه کنید تا دلهای آنان را بر شما مهربان گردانم.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ طَلَبَ مَرْضَاةَ اَلنَّاسِ بِمَا يُسْخِطُ اَللَّهَ كَانَ حَامِدُهُ مِنَ اَلنَّاسِ ذَامّا وَ مَنْ آثَرَ طَاعَةَ اَللَّهِ بِمَا يُغْضِبُ اَلنَّاسَ كَفَاهُ اَللَّهُ عَدَاوَةَ كُلِّ عَدُوٍّ وَ حَسَدَ كُلِّ حَاسِدٍ وَ بَغْيَ كُلِّ بَاغٍ وَ كَانَ اَللَّهُ لَهُ نَاصِرا وَ ظَهِيرا .
امام باقر علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس خوشنودی مردم را در به خشم در آوردن خدا بجوید، ستایندۀ او از مردم نکوهشش کنند، و هر کس اطاعت از خدا را بر خشم مردم مقدم بدارد، خداوند در مقابل دشمنی هر دشمنی و حسادت هر حسودی، و ظلم هر ظالمی از او حمایت می کند، و خداوند یاور و پشتیبان اوست.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ تَخَلَّى عَلَى قَبْرٍ أَوْ بَالَ قَائِما أَوْ بَالَ فِي مَاءٍ قَائِما أَوْ مَشَى فِي حِذَاءٍ وَاحِدٍ أَوْ شَرِبَ قَائِما أَوْ خَلاَ فِي بَيْتٍ وَحْدَهُ أَوْ بَاتَ عَلَى غَمَرٍ فَأَصَابَهُ شَيْءٌ مِنَ اَلشَّيْطَانِ لَمْ يَدَعْهُ إِلاَّ أَنْ يَشَاءَ اَللَّهُ وَ أَسْرَعُ مَا يَكُونُ اَلشَّيْطَانُ إِلَى اَلْإِنْسَانِ وَ هُوَ عَلَى بَعْضِ هَذِهِ اَلْحَالاَتِ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ خَرَجَ فِي سَرِيَّةٍ فَأَتَى وَادِيَ مَجَنَّةَ فَنَادَى أَصْحَابَهُ أَلاَ فَلْيَأْخُذْ كُلُّ رَجُلٍ مِنْكُمْ بِيَدِ صَاحِبِهِ وَ لاَ يَدْخُلَنَّ رَجُلٌ وَحْدَهُ أَوْ لاَ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:کسی که در قبرستان قضای حاجت کند یا ایستاده ادرار کند، یا در آب ادرار نماید، یا با یک کفش راه رود، یا ایستاده آب بنوشد، یا تنها در یک اطاق بسر برد، یا با دست چرب بخوابد، شیطان بر او چیره شود، تا وقتی خدا نخواهد شیطان رهایش نسازد، و سریعترین راه مسلط شدن شیطان بر انسان یکی از این حالات است. رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله در یکی از جنگها از بیابانی که محل جنّیان بود می گذشت، به یارانش فرمود:مواظب باشید، دست یک دیگر را بگیرید، و به تنهایی وارد این بیابان نشوید، و کسی تنها عبور نکند. راوی گوید:یکی از آنان به تنهایی از آنجا گذشت و وقتی به پایانش رسید گرفتار سر درد شد، خبر به رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله رسید، ایشان انگشت ابهام آن مرد را گرفتند و فشار دادند، سپس…
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلشَّيْطَانَ أَشَدَّ مَا يَهُمُّ بِالْإِنْسَانِ حِينَ يَكُونُ وَحْدَهُ خَالِيا لاَ أَرَى أَنْ يَرْقُدَ وَحْدَهُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سریعترین وقتی که شیطان بر انسان چیره می شود هنگامی است که تنهایی در جایی بخوابد، نبینم کسی تنها بخوابد.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ خَبِيثٍ قَدْ لَقِيَ مِنْهُ جُهْدا هَلْ تَرَى مُكَاشَفَتَهُ أَمْ مُدَارَاتَهُ فَكَتَبَ إِلَيْهِ اَلْمُدَارَاةُ خَيْرٌ لَكَ مِنَ اَلْمُكَاشَفَةِ وَ إِنَّ مَعَ اَلْعُسْرِ يُسْرا : فَ إِنَّ اَلْعاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ : .
از امام باقر علیه السّلام در مورد مردی که بد زبان بود سؤال شد که:بفرمایید او را در بین مردم رسوا کنیم یا با او مدارا کنیم؟امام علیه السّلام فرمود:مدارا کردن بهتر از رسوا کردن است، و هر مشکلی یک آسانی به دنبال دارد، و پایانی نیک برای پرهیزگاران است.
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اِتَّبِعْ مَنْ يُبْكِيكَ وَ هُوَ لَكَ نَاصِحٌ وَ لاَ تَتَّبِعْ مَنْ يُضْحِكُكَ وَ هُوَ لَكَ غَاشٌّ وَ سَتَرِدُونَ إِلَى اَللَّهِ جَمِيعا فَتَعْلَمُونَ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:از کسی پیروی کن که تو را بگریاند و خیر خواه تو باشد، و از کسی که تو را می خنداند و گول می زند پیروی نکن، به زودی همگی شما نزد خدا حاضر شوید و بدانید.
عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَا جَابِرُ لاَ أَخْرَجَكَ اَللَّهُ مِنَ اَلنَّقْصِ وَ اَلتَّقْصِيرِ.
جابر گوید:امام باقر علیه السّلام فرمود:ای جابر خداوند تو را از ناقص دانستن عملت و مقصر دانستن در عبادت بیرون نبرد. .
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ كَانَ ظَاهِرُهُ أَرْجَحَ مِنْ بَاطِنِهِ خَفَّ مِيزَانُهُ غَدا .
امام باقر علیه السّلام فرمود:هر کس ظاهرش از باطنش بهتر باشد، ترازوی اعمالش روز قیامت سبک گردد.
رُوِيَ أَنَّهُ مَرَّ رَجُلٌ فِي اَلْمَسْجِدِ وَ أَبُو جَعْفَرٍ جَالِسٌ فَقَالَ لَهُ بَعْضُ جُلَسَائِهِ وَ اَللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّ هَذَا اَلرَّجُلَ فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ أَمَّا مَنْ لاَ يَعْلَمُ فَأَعْلِمْهُ فَإِنَّهُ أَبْقَى فِي اَلْمَوَدَّةِ وَ خَيْرٌ فِي اَلْأُلْفَةِ .
روایت شده که مردی از مسجد عبور می کرد، و امام باقر علیه السّلام در آنجا نشسته بود، یکی از همنشینان امام عرض کرد:به خدا قسم، من این مرد را دوست دارم، امام باقر علیه السّلام فرمود: کسی را که نمی داند دوستش داری به او بگو، زیرا این کار دوستی را محکم و برای الفت گرفتن بهتر است.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ يَا مُوسَى أَحِبَّنِي وَ أَحْبِبْنِي إِلَى خَلْقِي قَالَ يَا رَبِّ إِنَّكَ لَتَعْلَمُ أَنَّهُ لَيْسَ شَيْءٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْكَ فَكَيْفَ لِي بِقُلُوبِ اَلْعِبَادِ قَالَ ذَكِّرْهُمْ نعماي نَعْمَائِي وَ آلاَئِي فَإِنَّهُمْ لاَ يَذْكُرُونَ مِنِّي إِلاَّ حَسَنا .
امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند فرمود:ای موسی مرا دوست بدار، و مردم را با من دوست گردان، عرض کرد:پروردگارا تو می دانی که هیچ چیز از تو برایم محبوبتر نیست، پس چگونه دلهای بندگان را متوجه تو سازم؟فرمود:نعمتهای مرا به آنان یاد آوری کن، زیرا آنان جز نیکی از من یادشان نمی ماند.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تُجَالِسُوا اَلْأَغْنِيَاءَ فَتَحْقِرُوا نِعْمَةَ اَللَّهِ عَلَيْكُمْ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:با توانگران همنشین نشوید، زیرا نعمتهائی که خداوند به شما داده حقیر می شمارید.
