عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا مِنْ عَبْدٍ أُرِيدُ أَنْ أُدْخِلَهُ اَلْجَنَّةَ إِلاَّ اِبْتَلَيْتُهُ فِي جَسَدِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ كَفَّارَة لِذُنُوبِهِ وَ إِلاَّ ضَيَّقْتُ عَلَيْهِ فِي رِزْقِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ كَفَّارَة لِذُنُوبِهِ وَ إِلاَّ شَدَّدْتُ عَلَيْهِ اَلْمَوْتَ حَتَّى يَأْتِيَنِي وَ لاَ ذَنْبَ لَهُ ثُمَّ أُدْخِلُهُ اَلْجَنَّةَ وَ مَا مِنْ عَبْدٍ أُرِيدُ أَنْ أُدْخِلَهُ اَلنَّارَ إِلاَّ صَحَّحْتُ جِسْمَهُ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ تَمَاما لِطَلِبَتِهِ عِنْدِي وَ إِلاَّ أَمَّنْتُ لَهُ مِنْ سُلْطَانِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ تَمَاما لِطَلِبَتِهِ وَ…
امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرماید:خدای عزّ و جلّ فرمود:هر بنده ای را که بخواهم وارد بهشت کنم بدنش را بیمار سازم، اگر به اندازۀ کفّارۀ گناهش بود خوشا به حالش ، و گر نه گرفتار تنگی معیشتش می کنم، اگر این کار کفّارۀ گناهانش باشد خوشا به حالش ، و گر نه مرگش را دشوار گردانم تا بدون گناه نزد من آید، سپس او را وارد بهشت کنم، و هر بنده ای را که بخواهم داخل دوزخ نمایم، بدنش را سالم گردانم، اگر بدان سبب آنچه از من خواهد کامل شود حسابش پاک گردد ، و گر نه از ترس سلطه گر آسوده اش گردانم، اگر خواسته هایش از من به اتمام رسد راحت شود ، و گر نه مرگش را آسان کنم تا نزد من آید، در حالی که هیچ کردار نیکی برایش نباشد، سپس او را به دوزخ برم.
يَا عَبْدَ اَللَّهِ لَقَدْ نَصَبَ إِبْلِيسُ حَبَائِلَهُ فِي دَارِ اَلْغُرُورِ فَمَا يَقْصِدُ فِيهَا إِلاَّ أَوْلِيَاءَنَا وَ لَقَدْ جَلَّتِ اَلْآخِرَةُ فِي أَعْيُنِهِمْ حَتَّى مَا يُرِيدُونَ بِهَا بَدَلاً ثُمَّ قَالَ آهِ آهِ عَلَى قُلُوبٍ حُشِيَتْ نُوراً وَ إِنَّمَا كَانَتِ اَلدُّنْيَا عِنْدَهُمْ بِمَنْزِلَةِ اَلشُّجَاعِ اَلْأَرْقَمِ وَ اَلْعَدُوِّ اَلْأَعْجَمِ أَنِسُوا بِاللَّهِ وَ اِسْتَوْحَشُوا مِمَّا بِهِ اِسْتَأْنَسَ اَلْمُتْرَفُونَ أُولَئِكَ أَوْلِيَائِي حَقّاً وَ بِهِمْ تُكْشَفُ كُلُّ فِتْنَةٍ وَ تُرْفَعُ كُلُّ بَلِيَّةٍ يَا اِبْنَ جُنْدَبٍ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَعْرِفُنَا أَنْ…
سخنان امام صادق علیه السلام از ابو عبد الله جعفر بن محمد صلی الله علیه و آله به طور مفصل در خصوص این معانی (پند و اندرز و غیره)روایت شده است. - سفارش امام صادق علیه السلام به عبد الله بن جندب -روایت شده که امام صادق علیه السلام فرمود: ای عبد الله به طور قطع، ابلیس دامهای خود را در این سرای فریب گسترده و هدفش از آن جز دستیابی به دوستان ما نیست، ولی سرای دیگر به دیده آنان چنان پرجلال است که هیچ چیزی را جایگزین آن نسازند. وه، وه بر دلهایی که سرشار از روشنایی است و به راستی، دنیا از دیدگاه آنان چون مار گزنده خوش خط و خال و دشمنی بی زبان است. آنان با خدا انس دارند و از آنچه خوشگذران ها به آن عادت کرده اند، گریزانند. به یقین، اینان دوستان من اند که به خاطر آنها هر فتنه ای ریشه کن شود و هر بلایی…
قَالَ لِيَ اَلصَّادِقُ ع إِنَّ اَللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ عَيَّرَ أَقْوَاماً فِي اَلْقُرْآنِ بِالْإِذَاعَةِ فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَيْنَ قَالَ قَالَ قَوْلُهُ وَ إِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ اَلْأَمْنِ أَوِ اَلْخَوْفِ أَذاعُوا بِهِ ثُمَّ قَالَ اَلْمُذِيعُ عَلَيْنَا سِرَّنَا كَالشَّاهِرِ بِسَيْفِهِ عَلَيْنَا رَحِمَ اَللَّهُ عَبْداً سَمِعَ بِمَكْنُونِ عِلْمِنَا فَدَفَنَهُ تَحْتَ قَدَمَيْهِ وَ اَللَّهِ إِنِّي لَأَعْلَمُ بِشِرَارِكُمْ مِنَ اَلْبَيْطَارِ بِالدَّوَابِّ شِرَارُكُمْ اَلَّذِينَ لاَ يَقْرَءُونَ اَلْقُرْآنَ إِلاَّ هَجْراً وَ لاَ يَأْتُونَ اَلصَّلاَةَ إِلاَّ دَبْراً وَ لاَ يَحْفَظُونَ…
سفارش امام صادق علیه السلام به ابو جعفر محمد بن نعمان احول -ابو جعفر احول گوید: امام صادق علیه السلام به من فرمود: به راستی، خداوند عزیز و جلیل در قرآن، مردمی را به خاطر افشاگری سرزنش کرده است. پرسیدم: فدایت شوم در کجای قرآن چنین فرموده است؟ فرمود: این آیه است: «و چون خبری حاکی از ایمنی یا وحشت به آنان برسد، انتشارش دهند» سوره نسا ، آیه 83 ، سپس امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که راز ما را بر زیان ما فاش نماید همچون کسی است که بر روی ما شمشیر کشیده است، خدا مورد رحمت قرار دهد بنده ای را که علم محرمانه ما را بشنود و آن را زیر پای خود دفن نماید تا از دسترس مخالفان به دور ماند، به خدا سوگند که شناخت من از بدکاران شما بهتر از شناخت دامپزشک به احوال چهارپایان است، آن بدکاران همان کسانی اند که…
اَلاِسْتِقْصَاءُ فُرْقَةٌ اَلاِنْتِقَادُ عَدَاوَةٌ قِلَّةُ اَلصَّبْرِ فَضِيحَةٌ إِفْشَاءُ اَلسِّرِّ سُقُوطٌ اَلسَّخَاءُ فِطْنَةٌ اَللَّوْمُ تَغَافُلٌ ثَلاَثَةٌ مَنْ تَمَسَّكَ بِهِنَّ نَالَ مِنَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ بُغْيَتَهُ مَنِ اِعْتَصَمَ بِاللَّهِ وَ رَضِيَ بِقَضَاءِ اَللَّهِ وَ أَحْسَنَ اَلظَّنَّ بِاللَّهِ ثَلاَثَةٌ مَنْ فَرَّطَ فِيهِنَّ كَانَ مَحْرُوماً اِسْتِمَاحَةُ جَوَادٍ وَ مُصَاحَبَةُ عَالِمٍ وَ اِسْتِمَالَةُ سُلْطَانٍ ثَلاَثَةٌ تُورِثُ اَلْمَحَبَّةَ اَلدِّينُ وَ اَلتَّوَاضُعُ وَ اَلْبَذْلُ مَنْ بَرِئَ مِنْ ثَلاَثَةٍ نَالَ ثَلاَثَةً مَنْ بَرِئَ مِنَ اَلشَّرِّ نَالَ اَلْعِزَّ…
از سخنان امام صادق علیه السلام که برخی از شیعیان آن را«نثر الدرر»نامیده اند -1-به همه جزییات زندگی و دوستی حساس شدن مایه جدایی است. انتقاد مایه دشمنی است. کم صبری مایه رسوایی است. فاش کردن راز مایه سرنگونی است. بخشندگی هوشمندی است. فرومایگی غفلت نمایی است. -2-سه چیز است که هر که به آنها دست آویزد به آرزوهای دنیوی و اخروی خود دست یابد: پناه بردن به خدا، خرسند بودن به قضای خدا و خوش بین بودن به خدا. -3-سه چیز است که هر کس در آنها کوتاهی نماید ناکام گردد: بهره جویی از شخص بخشنده، همنشینی با عالم و دل گرم ساختن سلطان. -4-سه چیز محبت انگیز است: دینداری، فروتنی و بخشندگی. -5-هر که از سه چیز بیزار گشت به سه چیز دست یابد: هر که از شر بیزار گشت به عزت دست یابد، هر که از اظهار بزرگی بیزار گشت به…
فَهِمْتُ مَا ذَكَرْتَ أَنَّكَ اِهْتَمَمْتَ بِهِ مِنَ اَلْعِلْمِ بِوُجُوهِ مَوَاضِعِ مَا لِلَّهِ فِيهِ رِضًا وَ كَيْفَ أُمْسِكُ سَهْمَ ذِي اَلْقُرْبَى مِنْهُ وَ مَا سَأَلْتَنِي مِنْ إِعْلاَمِكَ ذَلِكَ كُلَّهُ فَاسْمَعْ بِقَلْبِكَ وَ اُنْظُرْ بِعَقْلِكَ ثُمَّ أَعْطِ فِي جَنْبِكَ اَلنَّصَفَ مِنْ نَفْسِكَ فَإِنَّهُ أَسْلَمُ لَكَ غَداً عِنْدَ رَبِّكَ اَلْمُتَقَدِّمِ أَمْرُهُ وَ نَهْيُهُ إِلَيْكَ وَفَّقَنَا اَللَّهُ وَ إِيَّاكَ اِعْلَمْ أَنَّ اَللَّهَ رَبِّي وَ رَبَّكَ مَا غَابَ عَنْ شَيْ ءٍ وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيًّا وَ مَا فَرَّطَ فِي اَلْكِتَابِ مِنْ شَيْ ءٍ وَ كُلَّ شَيْ ءٍ فَصَّلَهُ تَفْصِيلاً…
نامه امام صادق علیه السلام در باره غنایم و وجوب خمس -از آنچه که ذکر نموده بودی دریافتم که اهتمام داری مواردی را که خدا به آنها خرسند است دریابی و بدانی چگونه من سهم ذی القربی خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله را از آن موارد برداشت می کنم. و همچنین از اینکه درخواست کرده بودی تو را در جریان همه این موارد قرار دهم، منظورت را دریافتم و اینک خوب دل بسپار -و چشم خرد خود را نیک گشا و آنگاه از جانب خود انصاف ده که فردای قیامت در پیشگاه پروردگارت که تو را امر و نهی فرموده چگونه باید باشی که برایت سلامت بارتر باشد. خداوند به ما و تو، توفیق ارزانی فرماید. بدان که خداوند، پروردگار من و پروردگار تو، چیزی را نادیده نگرفته «پروردگارت هرگز فراموشکار نیست» سوره مریم ، آیه 64 و چیزی را در قرآن فروگذار نکرده و…
لاَ يَصْلُحُ مَنْ لاَ يَعْقِلُ وَ لاَ يَعْقِلُ مَنْ لاَ يَعْلَمُ وَ سَوْفَ يَنْجُبُ مَنْ يَفْهَمُ وَ يَظْفَرُ مَنْ يَحْلُمُ وَ اَلْعِلْمُ جُنَّةٌ وَ اَلصِّدْقُ عِزٌّ وَ اَلْجَهْلُ ذُلٌّ وَ اَلْفَهْمُ مَجْدٌ وَ اَلْجُودُ نُجْحٌ وَ حُسْنُ اَلْخُلُقِ مَجْلَبَةٌ لِلْمَوَدَّةِ وَ اَلْعَالِمُ بِزَمَانِهِ لاَ تَهْجُمُ عَلَيْهِ اَللَّوَابِسُ وَ اَلْحَزْمُ مِشْكَاةُ اَلظَّنِّ وَ اَللَّهُ وَلِيُّ مَنْ عَرَفَهُ وَ عَدُوُّ مَنْ تَكَلَّفَهُ وَ اَلْعَاقِلُ غَفُورٌ وَ اَلْجَاهِلُ خَتُورٌ وَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تُكْرَمَ فَلِنْ وَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تُهَانَ فَاخْشُنْ وَ مَنْ كَرُمَ أَصْلُهُ لاَنَ قَلْبُهُ وَ مَنْ…
از فرمایشات حکمت بار امام صادق علیه السلام -کسی که اندیشه ننماید اصلاح نگردد و کسی که نداند اهل اندیشه نباشد. کسی که بفهمد نجیب می شود. کسی که بردباری پیشه نماید پیروز گردد. دانش سپر است. راستی عزت است و نادانی ذلت. فهمیدن بزرگواری است. سخاوت کامیابی است. خوش اخلاقی وسیله دوستیابی است. کسی که به زمانه آگاه باشد اشتباهات بر او هجوم نیارد. دور اندیشی چراغدان گمان است. خداوند دوستدار کسی است که او را بشناسد و دشمن آن کس است که خودسرانه خویش را در زحمت شناسایی اش اندازد. خردمند اهل گذشت است و نادان اهل فریب. اگر خواهی بزرگوار شوی نرمخو باش و اگر خواهی خوارت دارند خشن باش. هر کس اصلش کریم باشد نرم دل است و هر کس عنصرش سخت باشد سخت دل است. هر کس کوتاهی کند به پرتگاه افتد و هر کس از عاقبت کار بترسد…
مَا مِنْ شَيْ ءٍ إِلاَّ وَ لَهُ حَدٌّ قِيلَ فَمَا حَدُّ اَلْيَقِينِ قَالَ ع أَنْ لاَ تَخَافَ شَيْئاً .
هیچ چیزی نیست جز آن که دارای اندازه ای باشد. پرسیده شد که اندازه یقین چیست؟ امام صادق علیه السلام فرمود: اینکه از چیزی جز خدا نترسی.
عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ : كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذْ دَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِنَا فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ مَا لِأَخِيكَ يَشْكُو مِنْكَ قَالَ يَشْكُونِي أَنِّي اِسْتَقْصَيْتُ حَقِّي مِنْهُ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهُ كَأَنَّكَ إِذَا اِسْتَقْصَيْتَ حَقَّكَ لَمْ تُسِئْ أَ رَأَيْتَ مَا ذَكَرَ اَللَّهُ جَلَّ وَ عَزَّ فِي اَلْقُرْآنِ يَخٰافُونَ سُوءَ اَلْحِسٰابِ : أَ خَافُوا أَنْ يَجُورَ اَللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ عَلَيْهِمْ لاَ وَ اَللَّهِ مَا خَافُوا ذَلِكَ وَ إِنَّمَا خَافُوا اَلاِسْتِقْصَاءَ فَسَمَّاهُ اَللَّهُ سُوءَ…
حمّاد بن عثمان گوید:نزد امام صادق علیه السّلام بودم که مردی از یاران ما خدمت ایشان رسید، امام علیه السّلام فرمود:چرا برادر مؤمنت از تو شکایت دارد؟عرض کرد:از اینکه حقّم را از او طلب نمودم شکایت دارد، حضرت فرمود:گویا تو هنگامی که حقّت را طلب می کنی خطایی مرتکب نشده ای آیا کلام خداوند را در قرآن ندیده ای که آنها از بدی حساب می ترسند ؟آیا آنان از ظلم خدا بر خود می ترسند؟نه بخدا قسم؛ آنها از این نمی ترسند، بلکه از حساب کشی خدا می ترسند، لذا خداوند نام آن را بدی حساب گذارده.بلی؛ هر که از برادر دینی اش حسابرسی کند به او بدی نموده.
قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ تَوَلَّى أَمْرا مِنْ أُمُورِ اَلنَّاسِ فَعَدَلَ وَ فَتَحَ بَابَهُ وَ رَفَعَ سِتْرَهُ وَ نَظَرَ فِي أُمُورِ اَلنَّاسِ كَانَ حَقّا عَلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ يُؤْمِنَ رَوْعَتَهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ يُدْخِلَهُ اَلْجَنَّةَ سُئِلَ مَا أَدْنَى حَقِّ اَلْمُؤْمِنِ عَلَى أَخِيهِ قَالَ أَنْ لاَ يَسْتَأْثِرَ عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَحْوَجُ إِلَيْهِ مِنْهُ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که عهده دار امری از امور مردم شود، و با عدالت رفتار کند، و در خانه اش را به روی مردم باز نماید، و پرده خانه را کار زند، و در امور مردم نظر نماید، بر خداوند متعال حق است که روز قیامت او را نترساند و به بهشت برد.
عَنْهُ قَالَ : كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يُسَلِّمُ عَلَى اَلنِّسَاءِ وَ يَرْدُدْنَ عَلَيْهِ وَ كَانَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يُسَلِّمُ عَلَى اَلنِّسَاءِ وَ يَرْدُدْنَ عَلَيْهِ وَ كَانَ يَكْرَهُ أَنْ يُسَلِّمَ عَلَى اَلشَّابَّةِ مِنْهُنَّ وَ يَقُولُ أَتَخَوَّفُ أَنْ يُعْجِبَنِي صَوْتُهَا فَيَدْخُلَ عَلَيَّ أَكْثَرُ مِمَّا أَطْلُبُ مِنَ اَلْأَجْرِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله بر زنان سلام می کرد، و پاسخ سلام آنان را می داد، امیر المؤمنین علیه السّلام به زنها سلام می کرد و به آنان جواب می داد، ولی از سلام کردن به زنهای جوان کراهت داشت، و می فرمود:می ترسم صدایش در من حالتی ایجاد کند، و ضرری بیش از اجری که می خواستم نصیبم گردد.
وَ عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنِّي سَأَلْتُ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ يَرْزُقَنِي مَالا فَرَزَقَنِي وَ قَدْ خِفْتُ أَنْ يَكُونَ ذَلِكَ مِنِ اِسْتِدْرَاجٍ فَقَالَ أَمَّا بِاللَّهِ مَعَ اَلْحَمْدِ فَلاَ .
امام صادق علیه السّلام می فرمود:من از خدای عزّ و جل خواستم که به من مالی عطا کند، او هم عطا کرد، و ترسیدم که این عمل وسیلۀ امتحان و مؤاخذۀ من شود.سپس فرمود:بخدا قسم که با سپاسگزاری این وضع در میان نیست.
وَ مِنْ كِتَابٍ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَوْحَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى دَاوُدَ مَا لِي أَرَاكَ سَاكِتا قَالَ خَشْيَتُكَ أَسْكَتَتْنِي قَالَ يَا دَاوُدُ مَا لِي أَرَاكَ نَصِبا قَالَ حُبُّكَ نَصَبَنِي قَالَ يَا دَاوُدُ مَا لِي أَرَاكَ فَقِيرا قَالَ اَلْقِيَامُ بِحَقِّكَ أَفْقَرَنِي قَالَ يَا دَاوُدُ مَا لِي أَرَاكَ مُتَذَلِّلا قَالَ عِظَمُ جَلاَلِكَ اَلَّذِي لاَ يُوصَفُ ذَلَّلَنِي قَالَ يَا دَاوُدُ أَبْشِرْ بِالْفَضْلِ مِنِّي فِيمَا تُحِبُّ يَوْمَ تَلْقَانِي خَالِطِ اَلنَّاسَ بِأَخْلاَقِهِمْ وَ زَايِلْهُمْ بِدِينِكَ تَنَلْ مِنِّي مَا تُرِيدُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:خدای عزّ و جلّ به داود وحی کرد:چرا ساکت هستی؟گفت:ترس از تو مرا ساکت نموده، فرمود:ای داود، چرا لاغر هستی؟گفت:دوستی تو مرا نحیف نموده، فرمود:ای داود، چرا فقیر هستی؟گفت:قیام به حق تو مرا فقیر کرده، فرمود:ای داود، چرا خود را حقیر کرده ای؟گفت:عظمت و جلالت که به وصف نیاید مرا خوار نموده، فرمود:ای داود، اینک تو را بشارت می دهم به هنگام ملاقات با من به آنچه دوست داری نصیبت گردد، با مردم طبق خلق و خوی آنان رفت و آمد کن، اما در مسائل دینیت از آنان جدا باش، که روز قیامت به آنچه از من بخواهی می رسی.