احادیث درباره آداب معاشرت

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لَأَنْ أُصْلِحَ بَيْنَ اِثْنَيْنِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَتَصَدَّقَ بِدِينَارَيْنِ.

علی علیه السّلام فرمود:اصلاح کردنم میان دو نفر نزد من محبوبتر است از اینکه دو دینار صدقه دهم.

وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِيَّاكُمْ وَ اَلْمِزَاحَ فَإِنَّهُ يَجُرُّ اَلسَّخِيمَةَ وَ يُورِثُ اَلضَّغِينَةَ وَ هُوَ اَلسَّبُّ اَلْأَصْغَرُ.

علی علیه السّلام فرمود:از شوخی بپرهیزید که کینه آورد، و دشمنی به جای گذارد، شوخی با اشخاص خود فحش کوچک است.

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ مِنَ اَلْجَهْلِ اَلضَّحِكَ مِنْ غَيْرِ عَجَبٍ.

علی علیه السّلام فرمود:خندۀ بی مورد از نادانی است.

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ لاِبْنِهِ اَلْحَسَنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ حِينَ دَخَلَ مُؤَدِّبُهُ قُمْ لِمَوْلاَكَ .

علی علیه السّلام هنگامی که معلّم فرزندش حسن علیه السّلام وارد می شد می فرمود:جلوی مولایت بایست.

قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلْمُؤْمِنُ حَرَامٌ كُلُّهُ عِرْضُهُ وَ مَالُهُ وَ دَمُهُ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:تمام شئونات مؤمن محترم است:آبرویش، و مالش، و خونش.

عَنِ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ : لاَ تَطْلُبُوا عَثَرَاتِ اَلْمُؤْمِنِينَ فَإِنَّ مَنْ تَتَبَّعَ عَثَرَاتِ أَخِيهِ تَتَبَّعَ اَللَّهُ عَثْرَتَهُ وَ مَنْ تَتَبَّعَ اَللَّهُ عَثْرَتَهُ فَضَحَهُ وَ لَوْ فِي جَوْفِ بَيْتِهِ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:لغزشهای مؤمنان را جستجو نکنید، زیرا هر که لغزشهای برادر مؤمنش را جستجو کند، خداوند لغزشهایش را دنبال کند، و هر که خداوند لغزشهایش را دنبال نماید رسوایش سازد، گرچه درون خانه اش باشد.

رُوِيَ أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ : إِذَا أَتَاكُمْ سَيِّدُ قَوْمٍ فَاعْرِفُوا سُؤْدَدَهُ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر گاه بزرگ گروهی نزد شما آمد، منزلت او را بزرگ شمارید.

عَنِ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ : اَلْمُؤْمِنُ اَلَّذِي يُخَالِطُ اَلنَّاسَ وَ يَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ أَعْظَمُ أَجْرا مِنَ اَلَّذِي لاَ يُخَالِطُهُمْ وَ لاَ يَصْبِرُ عَلَى أَذَاهُمْ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:مؤمنی که با مردم معاشرت می کند، و بر اذیّتهای آنان صبر می نماید، از کسی که در اجتماعات آنها شرکت نمی کند و بر اذیّتهای آنان صبر نمی کند اجرش بیشتر است.

وَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِذَا جَاءَ اَلرَّجُلُ فَاسْأَلْهُ عَنِ اِسْمِهِ وَ اِسْمِ أَبِيهِ وَ مِمَّنْ هُوَ فَإِنَّهُ أَوْصَلُ لِلْمَوَدَّةِ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هنگامی که مردی نزد شما آمد از نامش و نام پدرش و محل زندگانیش سؤال کنید، زیرا این سؤالات ایجاد محبت می کند.

وَ دَخَلَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ غَيْضَة وَ مَعَهُ صَاحِبٌ لَهُ فَقَطَعَ غُصْنَيْنِ أَحَدُهُمَا أَعْوَجُ وَ اَلْآخَرُ مُسْتَقِيمٌ وَ دَفَعَ إِلَى صَاحِبِهِ اَلْمُسْتَقِيمَ وَ حَبَسَ لِنَفْسِهِ اَلْأَعْوَجَ فَقَالَ اَلرَّجُلُ أَنْتَ أَحَقُّ بِهَذَا مِنِّي يَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ كَلاّ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ صَاحَبَ صَاحِبا إِلاَّ وَ هُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ لَوْ سَاعَة مِنْ نَهَارٍ .

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به همراه یک نفر وارد نیزاری شدند، و دو شاخه را قطع نمودند، یکی از آن دو کج بود و دیگری راست، شاخۀ راست را به همراه خود دادند و شاخۀ کج را خود برداشت، مرد گفت:ای رسول خدا تو از من به این سزاوارتری، فرمود:هرگز، هر مؤمنی که با رفیقش و لو یک ساعت همراه باشد روز قیامت باز خواست می شود.

قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ كَلَّفَ أَخَاهُ حَاجَة فَلَمْ يُبَالِغْ فِيهَا فَقَدْ خَانَ اَللَّهَ وَ رَسُولَهُ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کس برادر دینی خود را به کاری که در حدّ توان او نیست وادار نماید، به خدا و رسولش خیانت کرده است.

لاَ تَزْدَرِيَنَّ أَحَدا حَتَّى تَسْتَنْطِقَه

حقیر مشمار کسی را تا این که او را به سخن آوری.