عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلْمُؤْمِنُ كَخَامَةِ اَلزَّرْعِ تَنْكَفِئُ وَ تَعْدِلُ وَ اَلْكَافِرُ كَالْإِرْزَبَّةِ صَحِيحٌ مُصَحَّحٌ حَتَّى يَأْتِيَهُ اَلْمَوْتُ إِلَى اَلنَّارِ .
امیر مؤمنان علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:مؤمن همانند گیاهی ضعیف است که در اثر وزش باد خم و راست می شود، و کافر مثل ستونی آهنین و آسیب ناپذیر است تا مرگش فرا رسد و به دوزخ رود.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ مَلَكَيْنِ هَبَطَا مِنَ اَلسَّمَاءِ فَالْتَقَيَا فِي اَلْهَوَاءِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ فِيمَ هَبَطْتَ قَالَ بَعَثَنِيَ اَللَّهُ إِلَى بَحْرِ أَيْلَةَ أَحُشُّ سَمَكَة إِلَى جَبَّارٍ مِنَ اَلْجَبَابِرَةِ تَشَهَّى عَلَيْهِ سَمَكَة فِي ذَلِكَ اَلْبَحْرِ فَأَمَرَنِي أَحُشُّ إِلَى اَلصَّيَّادِ سَمَكَ ذَلِكَ اَلْبَحْرِ حَتَّى يَأْخُذَهَا لَهُ لِيَبْلُغَ اَللَّهُ بِالْكَافِرِ غَايَةَ مُنَاهُ فِي كُفْرِهِ وَ قَالَ اَلْآخَرُ فَفِيمَ بُعِثْتَ أَنْتَ فَقَالَ بَعَثَنِيَ اَللَّهُ فِي أَعْجَبَ مِنَ اَلَّذِي بَعَثَكَ فِيهِ بَعَثَنِي إِلَى…
امام باقر علیه السّلام فرمود:دو فرشته هنگام فرودشان از آسمان به زمین با یک دیگر ملاقات کردند، یکی از آن دو به دیگری گفت:چرا به طرف زمین می روی؟گفت:خداوند مرا به طرف دریای ابلّه مأمور کرد تا یک ماهی را به سوی ستمگری از ستمگران که میل به آن پیدا کرده بود برانم، لذا به من فرمان داد که ماهیهای این دریا را به سوی صیّاد سوق دهم که آن ماهی را برای آن ستمگر صید کند، تا خداوند نهایت آرزوی کافر را بر آورد. فرشتۀ دیگر گفت:تو برای چه فرستاده شده ای؟گفت:مأموریت من از جانب خداوند از کار تو نیز شگفت انگیزتر است، خداوند مرا به سوی مؤمنی روزه دار شب زنده دار کوشای در عبادت که دعا و نمازش در آسمان مشهور است، فرستاده تا ظرف غذایی را که برای افطارش آماده نموده وارونه سازم، تا خداوند بدین وسیله ایمانش را به خوبی…
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلْعَبْدَ اَلْمُؤْمِنَ لَيَكْرُمُ عَلَى اَللَّهِ حَتَّى لَوْ سَأَلَهُ اَلْجَنَّةَ وَ مَا فِيهَا أَعْطَاهُ وَ لَمْ يَنْتَقِصْ مِنْ مُلْكِهِ شَيْءٌ وَ لَوْ سَأَلَهُ مَوْضِعَ قَدَمِهِ مِنَ اَلدُّنْيَا لَيَحْرِمُهُ وَ إِنَّ اَلْعَبْدَ اَلْكَافِرَ لَيَهُونُ عَلَى اَللَّهِ حَتَّى لَوْ سَأَلَهُ اَلدُّنْيَا وَ مَا فِيهَا لَأَعْطَاهُ وَ لَوْ سَأَلَهُ مَوْضِعَ قَدَمِهِ مِنَ اَلْجَنَّةِ لَيَحْرِمُهُ وَ إِنَّ اَللَّهَ لَيَتَعَاهَدُ اَلْمُؤْمِنَ كَمَا يَتَعَاهَدُ اَلرَّجُلُ أَهْلَهُ بِالْهَدِيَّةِ مِنَ اَلْغَيْبَةِ وَ يَحْمِيهِ اَلدُّنْيَا كَمَا…
امام باقر علیه السّلام فرمود:بندۀ مؤمن نزد خدا به اندازه ای احترام دارد، که حتی اگر بهشت و هر چه در آن است را بخواهد به او عطا کند، بدون آنکه از ملک او چیزی کم گردد، ولی اگر به مقدار یک قدم از دنیا را بخواهد به او نمی دهد، و بندۀ کافر به اندازه ای نزد خدا خوار و پست است که اگر دنیا را با آنچه در آن است از او بخواهد عطایش کند، بدون آنکه از ملک او چیزی کم گردد، و اگر به اندازۀ یک قدمش از بهشت بخواهد به او نمی دهد، و خدا به وسیلۀ بلا و گرفتاری از بندۀ مؤمنش دلجویی می کند، همان طور که مرد مسافر به وسیلۀ هدیه از خانواده اش دلجویی می کند، و او را از دنیا پرهیز دهد، همان گونه که پزشک بیمار را پرهیز دهد.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ يُعْطِي اَلدُّنْيَا مَنْ يُحِبُّهُ وَ مَنْ يُبْغِضُهُ وَ لاَ يُعْطِي اَلْآخِرَةَ إِلاَّ مَنْ أَحَبَّهُ وَ إِنَّ اَلْعَبْدَ اَلْمُؤْمِنَ يَسْأَلُ رَبَّهُ مَوْضِعَ سَوْطٍ مِنَ اَلدُّنْيَا لاَ يُعْطِيهِ إِيَّاهُ وَ يَسْأَلُهُ اَلْآخِرَةَ فَيُعْطِيهِ مَا شَاءَ وَ يُعْطِي اَلْكَافِرَ فِي اَلدُّنْيَا قَبْلَ أَنْ يَسْأَلَهُ وَ لَوْ سَأَلَهُ مَوْضِعَ سَوْطٍ فِي اَلْآخِرَةِ فَلاَ يُعْطِيهِ إِيَّاهُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند دنیا را به دوستان و دشمنان خود دهد، و آخرت را فقط به دوستانش دهد، و اگر بندۀ مؤمن از خداوند به اندازۀ یک جای تازیانه از دنیا بخواهد به او نمی دهد، و اگر از آخرت بخواهد هر چه خواست به او می دهد، و به کافر قبل از اینکه بخواهد دنیا دهد، ولی اگر به اندازۀ جای تازیانه ای از آخرت بخواهد به او ندهد.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلْعَبْدَ لَيَكُونُ لَهُ عِنْدَ اَللَّهِ اَلدَّرَجَةَ اَلسَّنِيَّةَ اَلْعَظِيمَةَ اَلشَّرِيفَةَ فَيَبْتَلِيهِ بِالْبَلاَءِ لِكَيْ يَنَالَ تِلْكَ اَلدَّرَجَةَ فَيَعْدُو إِلَيْهِ اَلنَّاسُ أَفْوَاجا يُعَزُّونَهُ وَ يَتَوَجَّعُونَ لَهُ مِمَّا أَصَابَهُ وَ لَوْ عَلِمُوا مَا آتَاهُ اَللَّهُ مِنْ تِلْكَ اَلدَّرَجَةِ لَمْ يَتَوَجَّعْ لَهُ أَحَدٌ وَ لَمْ يُعَزِّهِ أَحَدٌ وَ إِنَّ اَلْعَبْدَ لَيَبْتَلِيهِ اَللَّهُ بِالشَّيْءِ لِيُوقِفَ بِهِ آخِرَتَهُ فَيَعْدُو إِلَيْهِ أَفْوَاجٌ يُهَنِّئُونَهُ وَ يَفْرَحُونَ لَهُ لِمَا أُوتِيَ فِي اَلدُّنْيَا وَ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:بنده نزد خداوند دارای مقامی بلند و با عظمت و ارجمند است، خداوند او را به بلا گرفتار کند تا به آن مقامات برسد، مردم گروه گروه به طرفش هجوم می برند تا او را تسلّی دهند و با وی در مصیبتش همدردی کنند، اگر می دانستند خداوند چه مقامی به او داده، هرگز برایش دلسوزی نمی کردند و او را تسلیت نمی گفتند، و نیز بنده ای را خداوند به چیزی گرفتار می کند تا به وسیلۀ آن آخرتش را تأمین کند، گروهی به سویش می شتابند و به او تبریک می گویند و به خاطر دنیایی که نصیبش شده شاد می گردند، در صورتی که اگر بدانند چه آخرتی در انتظارش است هرگز به او تبریک نمی گفتند و شاد نمی گشتند.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لاَ حَاجَةَ لِلَّهِ فِيمَنْ لَيْسَ لَهُ فِي نَفْسِهِ وَ مَالِهِ نَصِيبٌ.
امام باقر علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند به کسی که از مال و بدنش برای او بهره ای نیست نیازی ندارد.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ أُنَاسا أَتَوْا عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ وَ عِنْدَهُ عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ اَلْعَبَّاسِ فَذَكَرُوا لَهُمَا بَلاَيَا اَلشِّيعَةِ وَ مَا يُصِيبُهُمْ مِنْ ذَلِكَ فَأَتَيَا اَلْحُسَيْنَ فَذَكَرَا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ اَلْحُسَيْنُ وَ اَللَّهِ اَلْبَلاَءُ وَ اَلْفَقْرُ أَسْرَعُ إِلَى مَنْ يُحِبُّنَا مِنْ رَكْضِ اَلْبَرَاذِينِ وَ مِنَ اَلسَّيْلِ إِلَى صِمْرِهِ فَقُلْتُ وَ مَا صِمْرُهُ قَالَ مُنْتَهَاهُ وَ مِنْ قَطْرِ اَلسَّمَاءِ إِلَى اَلْأَرْضِ وَ لَوْ لاَ أَنْ تَكُونُوا كَذَلِكَ لَعَلِمْنَا أَنَّكُمْ لَسْتُمْ مِنَّا ثُمَّ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:گروهی از مردم نزد امام سجاد علیه السّلام آمدند، در حالی که نزد ایشان عبد اللّٰه بن عباس نیز بود، از گرفتاریهای شیعه و سختیهایی که می دیدند سخن گفتند، سپس نزد امام حسین علیه السّلام رفتند، و همین را بر ایشان گفتند، امام حسین علیه السّلام فرمود:به خدا قسم، سرعت گرفتاری و فقر به سوی دوستان ما بیشتر از سرعت دویدن گور خران است، و بیشتر از سرعت سیل به صمرش می باشد، گفتم:صمر چیست؟فرمود:پایان مسیر سیل، و سریعتر از رسیدن باران به زمین است، و اگر این چنین نباشید می دانیم که شما از ما نیستید، سپس فرمود:به وسیلۀ ما یتیمانتان جبران می شوند، و به وسیلۀ ما قرضهایتان ادا می شود، و به وسیلۀ ما گناهانتان آمرزیده می شود.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا كَانَ مِنْ أَمْرِ اَللَّهِ أَنْ يُكْرِمَ عَبْدا وَ لَهُ ذَنْبٌ عِنْدَهُ اِبْتَلاَهُ بِالسُّقْمِ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ بِهِ اِبْتَلاَهُ بِالْحَاجَةِ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ بِهِ شَدَّدَ عَلَيْهِ عِنْدَ اَلْمَوْتِ لِيُكَافِيَهُ بِذَلِكَ اَلذَّنْبِ وَ إِذَا كَانَ مِنْ أَمْرِهِ أَنْ يُهِينَ عَبْدا وَ لَهُ عِنْدَهُ حَسَنَةٌ صَحَّحَ بَدَنَهُ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ بِهِ وَسَّعَ عَلَيْهِ فِي مَعِيشَتِهِ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ هَوَّنَ عَلَيْهِ مَوْتَهُ حَتَّى يُكَافِيَهُ بِتِلْكَ اَلْحَسَنَةِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:هر گاه خداوند بخواهد بنده ای را که در پیشگاهش گنهکار است گرامی بدارد، او را گرفتار بیماری کند، اگر هم این کار را نکند به نیازمندی مبتلایش گرداند، و اگر این کار را هم نکرد مرگ را برایش دشوار سازد تا گناهانش را بدین وسیله جبران کند، و هر گاه بخواهد بنده ای را که نزدش کار نیکی دارد؛ خوار کند، بدنش را سالم سازد، و اگر این کار را در باره اش نکند، زندگیش را گشایش دهد، و اگر این کار را نکند مرگ را بر او آسان کند تا عمل نیکش را جبران نماید.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : خَرَجَ مُوسَى فَمَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ فَذَهَبَ بِهِ حَتَّى خَرَجَ إِلَى اَلطُّورِ فَقَالَ لَهُ اِجْلِسْ حَتَّى أَجِيئَكَ وَ خَطَّ عَلَيْهِ خَطَّة ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى اَلسَّمَاءِ فَقَالَ اِسْتَوْدَعْتُكَ صَاحِبِي وَ أَنْتَ خَيْرُ مُسْتَوْدَعٍ ثُمَّ مَضَى فَنَاجَاهُ اَللَّهُ بِمَا أَحَبَّ أَنْ يُنَاجِيَهُ ثُمَّ اِنْصَرَفَ نَحْوَ صَاحِبِهِ فَإِذَا أَسَدٌ قَدْ وَثَبَ عَلَيْهِ فَشَقَّ بَطْنَهُ وَ فَرَثَ لَحْمَهُ وَ شَرِبَ دَمَهُ قُلْتُ وَ مَا فَرْثُ اَللَّحْمِ قَالَ قَطْعُ أَوْصَالِهِ فَرَفَعَ مُوسَى رَأْسَهُ فَقَالَ يَا…
امام باقر علیه السّلام فرمود:روزی موسی علیه السّلام از منزل خارج شد، به مردی از بنی اسرائیل رسید و با او به کوه طور رفت، و به او گفت:اینجا بنشین تا برگردم، بعد خطّی به دور او کشید، سپس سرش را به سوی آسمان بلند کرد و فرمود:دوستم را به تو سپردم و تو بهترین نگهدارنده ای، سپس رفت و خداوند با او به صورتی که دوست داشت مناجات کرد، سپس به طرف دوستش بازگشت، و ناگاه مشاهده کرد که شیری بر او حمله ور شده و شکمش را دریده و گوشتش را خورده و خونش را آشامیده، راوی گوید:گوشتش را چگونه خورده بود؟گفت:قطعه قطعه کرده بود، موسی در این هنگام سرش را بلند کرد و گفت:پروردگارا به تو سپردمش و تو بهترین نگهداری، ولی بدترین سگانت را بر او مسلط نمودی تا شکمش را بدرد، و گوشتش را تکه تکه کند و خونش را بنوشد. گفته شد:ای موسی…
عَنْ ضُرَيْسٍ اَلْكُنَاسِيِّ قَالَ : كُنَّا عِنْدَ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ جَمَاعَة وَ فِينَا حُمْرَانُ بْنُ أَعْيَنَ فَقَالَ لَهُ حُمْرَانُ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مٰا أَصٰابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمٰا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ : أَ رَأَيْتَ مَا أَصَابَ اَلنَّبِيَّ وَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ أَهْلَ بَيْتِهِ مِنَ اَلْمَصَائِبِ بِذَنْبٍ فَقَالَ يَا حُمْرَانُ أَصَابَهُمْ مَا أَصَابَهُمْ مِنَ اَلْمَصَائِبِ بِغَيْرِ ذَنْبٍ وَ لَكِنْ يَطُولُ عَلَيْهِمْ بِالْمَصَائِبِ لِيَأْجُرَهُمْ عَلَيْهَا مِنْ غَيْرِ ذَنْبٍ .
ضریس کناسی گوید:به همراه جماعتی خدمت امام باقر علیه السّلام رسیدیم، و در بین ما حمران بن اعین نیز بود، حمران گفت:فدایت شوم، خداوند فرموده: آنچه از مصیبت به شما برسد به واسطه کردارتان است ، آیا مصیبت پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله و امیر مؤمنان علیه السّلام و اهل بیتش به واسطۀ گناه بود؟فرمود:ای حمران مصیبتهایی که به آنان رسید از ناحیۀ گناه نبود، بلکه مصیبتهایشان طولانی می شد تا به عوض پاداش داده شوند.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ مِنْ عِبَادِيَ اَلْمُؤْمِنِينَ لَعِبَادا لاَ يَصْلُحُ لَهُمْ أَمْرُ دِينِهِمْ إِلاَّ بِالْفَاقَةِ وَ اَلْمَسْكَنَةِ وَ اَلسُّقْمِ فِي أَبْدَانِهِمْ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:خدای عزّ و جلّ می فرماید:برخی از بندگان مؤمنم کسانیند که دینشان جز با فقر و تنگدستی و بیماری در بدنهایشان کامل نگردد.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَلرَّجُلَ يَعْرِفُ اَلدُّعَاءَ فَتَنْزِلُ بِهِ اَلشِدَّةُ وَ اَلضَّرُورَةُ فَيَدْعُو بِهِ فَيُعْرَفُ صَوْتُهُ وَ إِنَّ اَلَّذِي لَيْسَ كَذَلِكَ يَنْزِلُ بِهِ اَلشِدَّةُ وَ اَلضَّرُورَةُ فَيَدْعُو فَيُقَالُ مَا يُعْرَفُ قَالَ مَا عَرَضَ لِي أَمْرَانِ أَحَدُهُمَا لِلدُّنْيَا وَ اَلْآخَرُ لِلْآخِرَةِ فَآثَرْتُ اَلَّذِي لِلدُّنْيَا إِلاَّ رَأَيْتُ مَا أَكْرَهُ قَبْلَ أَنْ أُمْسِيَ ثُمَّ قَالَ عَجَبا لِبَنِي أُمَيَّةَ إِنَّهُمْ يُؤْثِرُونَ اَلدُّنْيَا عَلَى اَلْآخِرَةِ مُنْذُ كَانُوا وَ لاَ يُرِيدُونَ شَيْئا يَكْرَهُونَهُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:مردی که اهل دعاست، هنگامی که گرفتار سختی و مشکل می شود و دعا می کند، صدایش شناخته می شود، اما آنکه چنین نیست، اگر دچار مشکل و گرفتاری شود و دعا کند گفته می شود:شناخته نشد. فرمود:هنگامی که دو موضوع برایم پیش می آید که یکی مربوط به دنیا و دیگری مربوط به آخرت است، دنیا را مقدم نکردم جز آنکه هنوز شب فرا نرسیده برایم یک ناراحتی پیش می آید، سپس فرمود:از بنی امیّه در شگفتم که همواره دنیا را بر آخرت بر می گزیدند، و هرگز به دنبال چیزی که ناراحتشان کند نمی رفتند.