مِنْ كِتَابِ اَلصَّبْرِ وَ اَلتَّأْدِيبِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ لَيَدْعُو اَللَّهَ تَعَالَى فِي حَاجَةٍ فَيَقُولُ اَللَّهُ أَخَّرْتُ حَاجَتَهُ شَوْقا إِلَى دُعَائِهِ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْقِيَامَةِ يَقُولُ اَللَّهُ تَعَالَى عَبْدِي دَعَوْتَنِي فِي كَذَا فَأَخَّرْتُ إِجَابَتَكَ وَ ثَوَابُكَ كَذَا وَ دَعَوْتَنِي فِي كَذَا فَأَخَّرْتُ إِجَابَتَكَ وَ ثَوَابُكَ كَذَا قَالَ فَيَتَمَنَّى اَلْمُؤْمِنُ أَنَّهُ لَمْ يُسْتَجَبْ لَهُ دَعْوَةٌ فِي اَلدُّنْيَا لِمَا يَرَى مِنْ حُسْنِ ثَوَابِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن برای حاجتی خداوند را می خواند و لکن خداوند می فرماید:حاجتش را به خاطر اشتیاق به دعایش به تأخیر انداختم، هنگامی که روز قیامت رسد خداوند متعال می فرماید:بندۀ من تو از من در دنیا حاجتی خواستی و من اجابتش را به تأخیر انداختم، ولی ثوابش را به تو می دهم، و باز حاجت دیگری خواستی و من اجابتش را به تأخیر انداختم، و ثوابت دهم، امام فرمود:در این هنگام مؤمن آرزو می کند ای کاش هرگز حاجتهای من در دنیا بر آورده نشده بود، و این به خاطر ثوابهای خوبش است.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ أَهْبَطَ مَلَكا إِلَى اَلْأَرْضِ فَلَبِثَ فِيهَا دَهْرا طَوِيلا ثُمَّ عَرَجَ إِلَى اَلسَّمَاءِ فَقِيلَ لَهُ مَا رَأَيْتَ قَالَ رَأَيْتُ عَجَائِبَ كَثِيرَة وَ مِنْ أَعْجَبِ مَا رَأَيْتُ أَنِّي رَأَيْتُ مُتَقَلِّبا فِي نِعَمِكَ يَأْكُلُ رِزْقَكَ وَ يَدَّعِي اَلرُّبُوبِيَّةَ لِنَفْسِهِ فَعَجِبْتُ مِنْ جُرْأَتِهِ عَلَيْكَ وَ مِنْ حِلْمِكَ مِنْهُ فَقَالَ اَللَّهُ أَ فَمِنْ حِلْمِي عَجِبْتَ فَإِنِّي قَدْ أَمْلَكْتُهُ أَرْبَعَمِائَةِ عَامٍ لاَ يَضْرِبُ عَلَيْهِ عِرْقٌ وَ لاَ يُرِيدُ مِنَ اَلدُّنْيَا شَيْئا إِلاَّ أَتَاهُ وَ لاَ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند فرشته ای را به سوی زمین فرستاد، او مدتی طولانی در زمین توقف کرد، سپس به طرف آسمان بازگشت، از او پرسیده شد:چه دیدی؟گفت: شگفتیهای بسیاری دیدم، و از عجیب ترین مشاهداتم کسی بود که نعمتهای تو را وارونه می کرد، رزق و روزی تو را می خورد و لکن خودش را خدا می دانست، از جرأت او و بردباری تو در شگفت شدم، خداوند فرمود:آیا از بردباری من به شگفت نیامدی؟من به او چهار صد سال عمر دادم، هرگز مریض نشد، و از دنیا چیزی نخواست مگر اینکه به او دادم، و هیچ تغییری در غذا و نوشیدنی او ندادم.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ يَذُودُ اَلْعَبْدَ اَلْمُؤْمِنَ عَمَّا يَكْرَهُ مِمَّا يَشْتَهِي اَلْمُؤْمِنُ كَمَا يَذُودُ اَلرَّجُلُ اَلْبَعِيرَ اَلْأَجْرَبَ عَنْ إِبِلِهِ مِمَّا لَيْسَ مِنْهَا.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند بندۀ مؤمن را از آنچه بدش آید و مؤمن میل فراوان به آن دارد دور می کند، همان گونه که انسان شتر گری را که جزء شترانش نیست دور می کند.
عَنْهُ قَالَ : بَيْنَا مُوسَى صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ يَمْشِي عَلَى سَاحِلِ اَلْبَحْرِ إِذْ جَاءَ صَيَّادٌ فَخَرَّ لِلشَّمْسِ سَاجِدا وَ تَكَلَّمَ بِالشِّرْكِ ثُمَّ أَلْقَى شَبَكَتَهُ فَأَخْرَجَهَا مَمْلُوَّة ثُمَّ عَادَ فَأَخْرَجَ مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى اِكْتَفَى ثُمَّ مَضَى فَجَاءَ آخَرُ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى وَ حَمِدَ اَللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ أَلْقَى شَبَكَتَهُ فَلَمْ يَخْرُجْ لَهُ شَيْءٌ ثُمَّ أَعَادَ فَخَرَجَتْ إِلَيْهِ سَمَكَةٌ صَغِيرَةٌ فَحَمِدَ اَللَّهَ وَ اِنْصَرَفَ فَقَالَ مُوسَى يَا رَبِّ جَاءَ عَبْدُكَ اَلْكَافِرُ فَأَلْقَى شَبَكَتَهُ ثَلاَثا فَخَرَجَتْ لَهُ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:روزی موسی صلوات اللّٰه علیه در کنار دریا قدم می زد، ناگهان صیّادی آمد و جلوی خورشید سجده کرد و کلمات شرک آمیز به زبان آورد، سپس دام خود را به دریا انداخت و آن را پر از ماهی بیرون کشید، دوباره برگشت و مثل دفعه اول مقدار زیادی ماهی صید کرد و رفت. بعد شخص دیگری آمد، وضو گرفت و به نماز ایستاد، و حمد و ستایش خداوند را بجا آورد، سپس دام خود را به دریا انداخت، ولی چیزی به دامش نیافتاد، بار دیگر دام را در آب افکند و فقط یک ماهی کوچک صید کرد، خداوند را سپاس گفت و رفت. در این هنگام موسی گفت:پروردگارا بندۀ کافرت آمد و دامش را سه مرتبه انداخت و لبریز از ماهی بیرون آورد، سپس بندۀ مؤمنت وضوی کاملی گرفت و نماز خواند و سپاس تو را گفت و تو را خواند، و دامش را سه مرتبه به آب…
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَيَعْتَذِرُ إِلَى عَبْدِهِ اَلْمُحْتَاجِ فِي اَلدُّنْيَا كَمَا يَعْتَذِرُ اَلْأَخُ إِلَى أَخِيهِ فَيَقُولُ لاَ وَ عِزَّتِي مَا أَفْقَرْتُكَ لِهَوَانٍ بِكَ عَلَيَّ فَارْفَعْ هَذَا اَلْغِطَاءَ وَ اُنْظُرْ مَا عَوَّضْتُكَ مِنَ اَلدُّنْيَا فَيَكْشِفُ لَهُ فَيَنْظُرُ إِلَى مَا عَوَّضَهُ اَللَّهُ مِنَ اَلدُّنْيَا فَيَقُولُ يَا رَبِّ مَا ضَرَّنِي مَا مَنَعْتَنِي مَعَ مَا عَوَّضْتَنِي.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خدای عزّ و جلّ در دنیا از بندۀ محتاجش عذر خواهی کند، همان طور که برادری از برادرش معذرت می خواهد، و می فرماید:به عزّتم قسم تو را به جهت خوار شدن در نظرم محتاج نکردم، اکنون حجاب را کنار زن و ببین به عوض دنیا چه چیز نصیبت کرده ام، پرده از مقابلش برداشته می شود و آنچه را خداوند به عوض دنیا عطایش فرموده می نگرد، و می گوید:پروردگارا با عوضی که دادی از آنچه منعم فرمودی ضرر نکردم.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ يُعْطِي مِنَ اَلدُّنْيَا مَنْ يُحِبُّ وَ يُبْغِضُ وَ لاَ يُعْطِي اَلْإِيمَانَ إِلاَّ أَهْلَ صَفْوَتِهِ مِنْ خَلْقِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند دنیا را به دوست و دشمن می دهد، ولی ایمان را فقط به مخلوقات برگزیده اش می دهد.
عَنْهُ قَالَ : اَلْفَقْرُ مَخْزُونٌ عِنْدَ اَللَّهِ كَالشَّهَادَةِ وَ لاَ يُعْطِيهِمَا إِلاَّ مَنْ أَحَبَّ مِنْ عِبَادِهِ اَلْمُؤْمِنِينَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:فقر همچون گنجی پنهان نزد خداست مثل شهادت، و آن را فقط به بندگان مؤمنش که دوست دارد عطا می کند.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ إِذَا أَحَبَّ عَبْدا وَكَّلَ بِهِ مَلَكَيْنِ فَقَالَ عَوِّقَا عَلَيْهِ مَطْلَبَهُ وَ ضَيِّقَا عَلَيْهِ مَعِيشَتَهُ حَتَّى يَدْعُوَنِي فَإِنِّي أُحِبُّ صَوْتَهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه خداوند بنده ای را دوست بدارد، دو فرشته را مأمور او می سازد، و می فرماید:خواسته اش را به تأخیر اندازید، و زندگی را بر او سخت کنید تا مرا بخواند، من صدایش را دوست دارم.
عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا مِنْ عَبْدٍ أُرِيدُ أَنْ أُدْخِلَهُ اَلْجَنَّةَ إِلاَّ اِبْتَلَيْتُهُ فِي جَسَدِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ كَفَّارَة لِذُنُوبِهِ وَ إِلاَّ ضَيَّقْتُ عَلَيْهِ فِي رِزْقِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ كَفَّارَة لِذُنُوبِهِ وَ إِلاَّ شَدَّدْتُ عَلَيْهِ اَلْمَوْتَ حَتَّى يَأْتِيَنِي وَ لاَ ذَنْبَ لَهُ ثُمَّ أُدْخِلُهُ اَلْجَنَّةَ وَ مَا مِنْ عَبْدٍ أُرِيدُ أَنْ أُدْخِلَهُ اَلنَّارَ إِلاَّ صَحَّحْتُ جِسْمَهُ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ تَمَاما لِطَلِبَتِهِ عِنْدِي وَ إِلاَّ أَمَّنْتُ لَهُ مِنْ سُلْطَانِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ تَمَاما لِطَلِبَتِهِ وَ…
امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرماید:خدای عزّ و جلّ فرمود:هر بنده ای را که بخواهم وارد بهشت کنم بدنش را بیمار سازم، اگر به اندازۀ کفّارۀ گناهش بود خوشا به حالش ، و گر نه گرفتار تنگی معیشتش می کنم، اگر این کار کفّارۀ گناهانش باشد خوشا به حالش ، و گر نه مرگش را دشوار گردانم تا بدون گناه نزد من آید، سپس او را وارد بهشت کنم، و هر بنده ای را که بخواهم داخل دوزخ نمایم، بدنش را سالم گردانم، اگر بدان سبب آنچه از من خواهد کامل شود حسابش پاک گردد ، و گر نه از ترس سلطه گر آسوده اش گردانم، اگر خواسته هایش از من به اتمام رسد راحت شود ، و گر نه مرگش را آسان کنم تا نزد من آید، در حالی که هیچ کردار نیکی برایش نباشد، سپس او را به دوزخ برم.
عَنْ سَلْمَانَ بْنِ غَانِمٍ قَالَ : سَأَلَنِي أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ كَيْفَ تَرَكْتَ اَلشِّيعَةَ فَقُلْتُ تَرَكْتُ اَلْحَاجَةَ فِيهِمْ وَ اَلْبَلاَءُ أَسْرَعُ إِلَيْهِمْ مِنَ اَلْمِيزَابِ اَلسَّرِيعِ فِي مَاءِ اَلْمَطَرِ فَقَالَ اَللّٰهُ اَلْمُسْتَعٰانُ : ثُمَّ قَالَ أَ يَسُرُّكَ اَلْأَمْرُ اَلَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ أَمْ مِائَةُ أَلْفٍ قُلْتُ لاَ وَ اَللَّهِ وَ لاَ جِبَالُ تِهَامَةَ ذَهَبا فَقَالَ مَنْ أَغْنَى مِنْكَ وَ مِنْ أَصْحَابِكَ مَا عَلَى أَحَدِكُمْ وَ لَوْ سَاحَ فِي اَلْأَرْضِ يَأْكُلُ مِنْ وَرَقِ اَلشَّجَرِ وَ نَبْتِ اَلْأَرْضِ حَتَّى يَأْتِيَهُ اَلْمَوْتُ .
سلمان بن غانم گوید:امام صادق علیه السّلام از من پرسید:شیعیان را چگونه یافتی؟عرض کردم:آنان را محتاج یافتم، در حالی که سرعت گرفتاری به طرف آنان از آب باران به طرف ناودان بیشتر بود. حضرت فرمود:خداوند کمک کننده است، سپس فرمود:آیا از عقیده ای که بر آن هستی شادمانی یا صد هزار درهم که به تو بدهند؟گفتم:به خدا قسم، اگر به اندازۀ کوههای مکه به من طلا دهند آن را نمی خواهم.فرمود:چه کسی از تو و یارانت بی نیازتر است؟هیچ کدام از شما ضرر نمی کند اگر چه در روی زمین سیر کند و از برگ درختان و گیاهان زمین بخورد تا مرگش فرا رسد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ لِلَّهِ عِبَادا مَا مِنْ بَلِيَّةٍ تَنْزِلُ مِنَ اَلسَّمَاءِ أَوْ تَقْتِيرٍ فِي اَلرِّزْقِ إِلاَّ صَرَفَهُ اَللَّهُ عَنْهُمْ لَوْ قُسِمَ نُورُ أَحَدِهِمْ بَيْنَ أَهْلِ اَلْأَرْضِ جَمِيعا لاَكْتَفَوْا بِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند بندگانی دارد که هیچ بلایی از آسمان نازل نشود و هیچ تنگی در رزق بر ایشان پیش نیاید، مگر اینکه آن را از ایشان بر طرف سازد، و اگر نور یکی از آنها بین همۀ اهل زمین تقسیم شود، کفایتشان کند.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَا يَمُرُّ بِالْمُؤْمِنِ أَرْبَعُونَ يَوْما وَ مَا يُعَاهِدُهُ اَللَّهُ إِمَّا بِمَرَضٍ فِي جَسَدِهِ أَوْ بِمُصِيبَةٍ يَأْجُرُهُ اَللَّهُ عَلَيْهَا.
امام صادق علیه السّلام فرمود:چهل روز بر مؤمن نمی گذرد، و خداوند او را مبتلا می سازد، یا به بیماری در بدنش یا به مصیبتی، که خداوند بر آنها پاداشش دهد.