عَنْ مِهْرَانَ قَالَ : كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَشْكُو إِلَيْهِ مُصَابَهُ بِوَلَدِهِ وَ شِدَّةَ مَا دَخَلَهُ فَكَتَبَ إِلَيْهِ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ اَللَّهَ يَخْتَارُ مِنْ مَالِ اَلْمُؤْمِنِ وَ مِنْ وُلْدِهِ أَنْفَسَهُ لِيَأْجُرَهُ عَلَى ذَلِكَ .
مهران گوید:مردی به امام باقر علیه السّلام نامه ای نوشت، و از مصیبت فرزندش و سختیهایی که بر او وارد شده بود شکایت نمود، امام علیه السّلام به او نوشت:آیا نمی دانی که خداوند مال مؤمن و فرزندانش را می گیرد تا در مقابل پاداشش دهد؟
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلْعَبْدَ لَيَكُونُ لَهُ عِنْدَ اَللَّهِ اَلدَّرَجَةَ اَلسَّنِيَّةَ اَلْعَظِيمَةَ اَلشَّرِيفَةَ فَيَبْتَلِيهِ بِالْبَلاَءِ لِكَيْ يَنَالَ تِلْكَ اَلدَّرَجَةَ فَيَعْدُو إِلَيْهِ اَلنَّاسُ أَفْوَاجا يُعَزُّونَهُ وَ يَتَوَجَّعُونَ لَهُ مِمَّا أَصَابَهُ وَ لَوْ عَلِمُوا مَا آتَاهُ اَللَّهُ مِنْ تِلْكَ اَلدَّرَجَةِ لَمْ يَتَوَجَّعْ لَهُ أَحَدٌ وَ لَمْ يُعَزِّهِ أَحَدٌ وَ إِنَّ اَلْعَبْدَ لَيَبْتَلِيهِ اَللَّهُ بِالشَّيْءِ لِيُوقِفَ بِهِ آخِرَتَهُ فَيَعْدُو إِلَيْهِ أَفْوَاجٌ يُهَنِّئُونَهُ وَ يَفْرَحُونَ لَهُ لِمَا أُوتِيَ فِي اَلدُّنْيَا وَ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:بنده نزد خداوند دارای مقامی بلند و با عظمت و ارجمند است، خداوند او را به بلا گرفتار کند تا به آن مقامات برسد، مردم گروه گروه به طرفش هجوم می برند تا او را تسلّی دهند و با وی در مصیبتش همدردی کنند، اگر می دانستند خداوند چه مقامی به او داده، هرگز برایش دلسوزی نمی کردند و او را تسلیت نمی گفتند، و نیز بنده ای را خداوند به چیزی گرفتار می کند تا به وسیلۀ آن آخرتش را تأمین کند، گروهی به سویش می شتابند و به او تبریک می گویند و به خاطر دنیایی که نصیبش شده شاد می گردند، در صورتی که اگر بدانند چه آخرتی در انتظارش است هرگز به او تبریک نمی گفتند و شاد نمی گشتند.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ أُنَاسا أَتَوْا عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ وَ عِنْدَهُ عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ اَلْعَبَّاسِ فَذَكَرُوا لَهُمَا بَلاَيَا اَلشِّيعَةِ وَ مَا يُصِيبُهُمْ مِنْ ذَلِكَ فَأَتَيَا اَلْحُسَيْنَ فَذَكَرَا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ اَلْحُسَيْنُ وَ اَللَّهِ اَلْبَلاَءُ وَ اَلْفَقْرُ أَسْرَعُ إِلَى مَنْ يُحِبُّنَا مِنْ رَكْضِ اَلْبَرَاذِينِ وَ مِنَ اَلسَّيْلِ إِلَى صِمْرِهِ فَقُلْتُ وَ مَا صِمْرُهُ قَالَ مُنْتَهَاهُ وَ مِنْ قَطْرِ اَلسَّمَاءِ إِلَى اَلْأَرْضِ وَ لَوْ لاَ أَنْ تَكُونُوا كَذَلِكَ لَعَلِمْنَا أَنَّكُمْ لَسْتُمْ مِنَّا ثُمَّ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:گروهی از مردم نزد امام سجاد علیه السّلام آمدند، در حالی که نزد ایشان عبد اللّٰه بن عباس نیز بود، از گرفتاریهای شیعه و سختیهایی که می دیدند سخن گفتند، سپس نزد امام حسین علیه السّلام رفتند، و همین را بر ایشان گفتند، امام حسین علیه السّلام فرمود:به خدا قسم، سرعت گرفتاری و فقر به سوی دوستان ما بیشتر از سرعت دویدن گور خران است، و بیشتر از سرعت سیل به صمرش می باشد، گفتم:صمر چیست؟فرمود:پایان مسیر سیل، و سریعتر از رسیدن باران به زمین است، و اگر این چنین نباشید می دانیم که شما از ما نیستید، سپس فرمود:به وسیلۀ ما یتیمانتان جبران می شوند، و به وسیلۀ ما قرضهایتان ادا می شود، و به وسیلۀ ما گناهانتان آمرزیده می شود.
قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ كَانَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بِالْكُوفَةِ إِذَا صَلَّى اَلْعِشَاءَ اَلْآخِرَةَ يُنَادِي اَلنَّاسَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ حَتَّى يَسْمَعَ أَهْلُ اَلْمَسْجِدِ أَيُّهَا اَلنَّاسُ تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اَللَّهُ فَقَدْ نُودِيَ فِيكُمْ بِالرَّحِيلِ فَمَا اَلتَّعَرُّجُ عَلَى اَلدُّنْيَا بَعْدَ نِدَاءٍ فِيهَا بِالرَّحِيلِ تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اَللَّهُ وَ اِنْتَقِلُوا بِأَفْضَلِ مَا بِحَضْرَتِكُمْ مِنَ اَلزَّادِ وَ هُوَ اَلتَّقْوَى وَ اِعْلَمُوا أَنَّ طَرِيقَكُمْ إِلَى اَلْمَعَادِ وَ مَمَرَّكُمْ عَلَى اَلصِّرَاطِ وَ اَلْهَوْلَ اَلْأَعْظَمَ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:امیر مؤمنان علیه السّلام هنگامی که در کوفه نماز عشا را می خواندند، با صدای بلند به طوری که همۀ اهل مسجد بشنوند مردم را صدا می زد، و می فرمود:ای مردم، خداوند رحمت کند شما را، برای مرگ آماده شوید، اینک بانگ کوچ کردن بر آورده شده، پس چرا بعد از این نداء شما به دنیا دل بسته اید؟آماده شوید، خدا رحمتتان کند، و بهترین زاد و توشۀ خود را که تقوی است اختیار کنید، و بدانید که راهتان به سوی آخرت است و باید از پل صراط بگذرید، و اضطرابی بزرگ در پیش روی شماست، و در بین راهتان گردنه های صعب العبور و منزلهایی هولناک و وحشت آور می باشد، که ناچار هستید از آنها بگذرید و در آنها توقف کنید، یا شما به وسیلۀ رحمت خدا می توانید از هراس آن راه و سختیهایی که دارد و منظره های ترسناکش و…
وَ قَالَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ اَلْحَوَارِيُّونَ لِعِيسَى اِبْنِ مَرْيَمَ يَا مُعَلِّمَ اَلْخَيْرِ أَعْلِمْنَا أَيُّ اَلْأَشْيَاءِ أَشَدُّ قَالَ أَشَدُّ اَلْأَشْيَاءِ غَضَبُ اَللَّهِ قَالُوا فِيمَ يُتَّقَى غَضَبُ اَللَّهِ قَالَ بِأَنْ لاَ تَغْضَبُوا قَالُوا وَ مَا بَدْءُ اَلْغَضَبِ قَالَ اَلْكِبْرُ وَ اَلتَّجَبُّرُ وَ مَحْقَرَةُ اَلنَّاسِ.
امام صادق علیه السّلام از قول پدر بزرگوارشان می فرمایند:حواریون به عیسی بن مریم گفتند: ای تعلیم دهندۀ خوبیها، به ما بیاموز که کدامین اعمال سخت تر است؟گفت: سخت ترین آنها خشم خداوند است، گفتند:چگونه می شود از خشم خدا بر کنار بود؟ گفت:به اینکه غضب نکنید، گفتند:غضب چگونه شروع می شود؟گفت:به وسیلۀ کبر و خود پسندی و کوچک شمردن مردم.
قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أُوتِينَا مَا أُوتِيَ اَلنَّاسُ وَ مَا لَمْ يُؤْتَوْا وَ عُلِّمْنَا مَا عُلِّمَ اَلنَّاسُ وَ مَا لَمْ يُعَلَّمُوا فَلَمْ نَجِدْ شَيْئا أَفْضَلَ مِنْ خَشْيَةِ اَللَّهِ فِي اَلْمَغِيبِ وَ اَلْمَشْهَدِ وَ اَلْقَصْدِ فِي اَلْغِنَى وَ اَلْفَقْرِ وَ كَلِمَةِ اَلْحَقِّ فِي اَلرِّضَا وَ اَلْغَضَبِ وَ اَلتَّضَرُّعِ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى كُلِّ حَالٍ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سلیمان بن داود گفت:هر آنچه را که مردم دارند و یا ندارند نزد ما هست، و هر آنچه را که مردم می دانند یا نمی دانند ما بدان آگاهیم، ما چیزی بهتر از ترس از خدا در پنهان و آشکار ندیدیم، و چیزی بهتر از میانه روی در حال توانگری و فقر و گفتن سخن حق چه در حالت رضا، و چه در حالت خشم، و خضوع و خشوع در برابر خداوند در هر حال؛ نیست.
عَنْهُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ مِنْ عِبَادِي لَعِبَادا لاَ يَصْلُحُ لَهُمْ أَمْرُ دِينِهِمْ إِلاَّ بِالْغِنَى وَ اَلسَّعَةِ وَ اَلصِّحَّةِ فِي اَلْبَدَنِ فَأَبْلُوهُمْ بِالْغِنَى وَ اَلسَّعَةِ وَ صِحَّةِ اَلْبَدَنِ فَيَصْلُحُ عَلَيْهِمْ أَمْرُ دِينِهِمْ وَ إِنَّ مِنْ عِبَادِيَ اَلْمُؤْمِنِينَ عِبَادا لاَ يَصْلُحُ لَهُمْ أَمْرُ دِينِهِمْ إِلاَّ بِالْفَاقَةِ وَ اَلْمَسْكَنَةِ وَ اَلسُّقْمِ فِي أَبْدَانِهِمْ فَأَبْلُوهُمْ بِالْفَاقَةِ وَ اَلْمَسْكَنَةِ وَ اَلسُّقْمِ فَيَصْلُحُ عَلَيْهِمْ أَمْرُ دِينِهِمْ وَ أَنَا أَعْلَمُ بِمَا يَصْلُحُ عَلَيْهِ أَمْرُ دِينِ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند عزّ و جلّ می فرماید:بعضی از بندگانم کسانیند که امر دینشان جز با توانگری و گشایش در زندگی و تندرستی اصلاح نشود، آنان را با توانگری و گشایش و سلامتی بدن می آزمایم تا امر دینشان اصلاح گردد، و بعضی از بندگان مؤمنم کسانیند که امر دینشان فقط با فقر و تهیدستی و بیماری در بدنهایشان اصلاح می شود، و من آنان را با تنگدستی و فقر و بیماری می آزمایم، و امر دینشان را اصلاح می کنم، و من به آنچه امر دین بندگان مؤمنم را اصلاح می کند آگاه ترم، و بعضی از بندگان مؤمنم کسانیند که در عبادتم کوشا هستند، از بستر خواب و بالش نرم بر می خیزند و برای من شب زنده داری می کنند و خود را در عبادتم به مشقّت می اندازند، من او را یک شب یا دو شب به چرت می اندازم به خاطر لطفی که نسبت به او دارم…
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اِتَّبِعْ مَنْ يُبْكِيكَ وَ هُوَ لَكَ نَاصِحٌ وَ لاَ تَتَّبِعْ مَنْ يُضْحِكُكَ وَ هُوَ لَكَ غَاشٌّ وَ سَتَرِدُونَ إِلَى اَللَّهِ جَمِيعا فَتَعْلَمُونَ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:از کسی پیروی کن که تو را بگریاند و خیر خواه تو باشد، و از کسی که تو را می خنداند و گول می زند پیروی نکن، به زودی همگی شما نزد خدا حاضر شوید و بدانید.
رُوِيَ أَنَّهُ مَرَّ رَجُلٌ فِي اَلْمَسْجِدِ وَ أَبُو جَعْفَرٍ جَالِسٌ فَقَالَ لَهُ بَعْضُ جُلَسَائِهِ وَ اَللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّ هَذَا اَلرَّجُلَ فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ أَمَّا مَنْ لاَ يَعْلَمُ فَأَعْلِمْهُ فَإِنَّهُ أَبْقَى فِي اَلْمَوَدَّةِ وَ خَيْرٌ فِي اَلْأُلْفَةِ .
روایت شده که مردی از مسجد عبور می کرد، و امام باقر علیه السّلام در آنجا نشسته بود، یکی از همنشینان امام عرض کرد:به خدا قسم، من این مرد را دوست دارم، امام باقر علیه السّلام فرمود: کسی را که نمی داند دوستش داری به او بگو، زیرا این کار دوستی را محکم و برای الفت گرفتن بهتر است.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ يَا مُوسَى أَحِبَّنِي وَ أَحْبِبْنِي إِلَى خَلْقِي قَالَ يَا رَبِّ إِنَّكَ لَتَعْلَمُ أَنَّهُ لَيْسَ شَيْءٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْكَ فَكَيْفَ لِي بِقُلُوبِ اَلْعِبَادِ قَالَ ذَكِّرْهُمْ نعماي نَعْمَائِي وَ آلاَئِي فَإِنَّهُمْ لاَ يَذْكُرُونَ مِنِّي إِلاَّ حَسَنا .
امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند فرمود:ای موسی مرا دوست بدار، و مردم را با من دوست گردان، عرض کرد:پروردگارا تو می دانی که هیچ چیز از تو برایم محبوبتر نیست، پس چگونه دلهای بندگان را متوجه تو سازم؟فرمود:نعمتهای مرا به آنان یاد آوری کن، زیرا آنان جز نیکی از من یادشان نمی ماند.
لَوْ يَعْلَمُ اَلنَّاسُ مَا فِي اَلسِّوَاكِ لَأَبَاتُوهُ مَعَهُمْ فِي اَللِّحَافِ.
امام صادق علیه السلام روایت نموده که امام باقر علیه السلام فرمود: اگر مردم از فایده های مسواک زدن آگاهی یابند، شب هنگام آن را همراه خویش به رختخواب برند.
إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَقُولُ يَا اِبْنَ آدَمَ تَطَوَّلْتُ عَلَيْكَ بِثَلاَثٍ سَتَرْتُ عَلَيْكَ مَا لَوْ يَعْلَمُ بِهِ أَهْلُكَ مَا وَارَوْكَ وَ أَوْسَعْتُ عَلَيْكَ فَاسْتَقْرَضْتُ مِنْكَ فَلَمْ تُقَدِّمْ خَيْراً وَ جَعَلْتُ لَكَ نَظِرَةً عِنْدَ مَوْتِكَ فِي ثُلُثِكَ فَلَمْ تُقَدِّمْ خَيْراً.
امام باقر(ع)فرمود: خدای تبارک و تعالی میفرماید: ای آدمیزاده با سه چیز بر تو منت نهاده ام: کارهایی از تو پرده پوشی کردم که اگر خانواده تو از آن آگاه میشد پرده پوشی نمیکرد، و گشایش بتو دادم و از تو وام خواستم ولی چیزی پیش پای خود نفرستادی، و هنگام مرگ اختیار یک سوم داراییت را بتو دادم ولی تو بکار خیری اقدام ننمودی.
