کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) با متن عربی، ترجمه فارسی و منبع.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ قَالَ : نَهَى رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَنِ اَلْأَدَبِ عِنْدَ اَلْغَضَبِ .
علی بن اسباط گوید:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از ادب کردن هنگام غضب نهی فرمود چون غضب از صفات بدی است که مبتلای به آن نمی تواند مؤدّب باشد .
قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنِ اِسْتَوْلَى عَلَيْهِ اَلضَّجَرُ رَحَلَتْ عَنْهُ اَلرَّاحَةُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس گرفتار مشکلات شود، آسایشش سلب گردد.
وَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَيْسَ اَلشَّدِيدُ بِالصَّرْعَةِ إِنَّمَا اَلشَّدِيدُ اَلَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ اَلْغَضَبِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:مردانگی به نیروی جسمانی نیست، بلکه جوانمرد آن است که بتواند خشمش را فرو خورد.
مِنْ كِتَابِ نَاصِحِ اَلدِّينِ أَبِي اَلْبَرَكَاتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَجَبَتْ مَحَبَّةُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى مَنْ أُغْضِبَ فَحَلُمَ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:محبت خدا بر کسی که به خشم آورده شد، و از خود بردباری نشان داده واجب است.
وَ قَالَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ اَلْحَوَارِيُّونَ لِعِيسَى اِبْنِ مَرْيَمَ يَا مُعَلِّمَ اَلْخَيْرِ أَعْلِمْنَا أَيُّ اَلْأَشْيَاءِ أَشَدُّ قَالَ أَشَدُّ اَلْأَشْيَاءِ غَضَبُ اَللَّهِ قَالُوا فِيمَ يُتَّقَى غَضَبُ اَللَّهِ قَالَ بِأَنْ لاَ تَغْضَبُوا قَالُوا وَ مَا بَدْءُ اَلْغَضَبِ قَالَ اَلْكِبْرُ وَ اَلتَّجَبُّرُ وَ مَحْقَرَةُ اَلنَّاسِ.
امام صادق علیه السّلام از قول پدر بزرگوارشان می فرمایند:حواریون به عیسی بن مریم گفتند: ای تعلیم دهندۀ خوبیها، به ما بیاموز که کدامین اعمال سخت تر است؟گفت: سخت ترین آنها خشم خداوند است، گفتند:چگونه می شود از خشم خدا بر کنار بود؟ گفت:به اینکه غضب نکنید، گفتند:غضب چگونه شروع می شود؟گفت:به وسیلۀ کبر و خود پسندی و کوچک شمردن مردم.
ذَكَرُوا اَلْغَضَبَ عِنْدَ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ إِنَّ اَلرَّجُلَ لَيَغْضَبُ حَتَّى مَا يَرْضَى أَبَدا وَ يَدْخُلُ بِذَلِكَ اَلنَّارَ فَأَيُّمَا رَجُلٍ غَضِبَ وَ هُوَ قَائِمٌ فَلْيَجْلِسْ فَإِنَّهُ سَيَذْهَبُ عَنْهُ رِجْزُ اَلشَّيْطَانِ وَ إِنْ كَانَ جَالِسا فَلْيَقُمْ وَ أَيُّمَا رَجُلٍ غَضِبَ عَلَى ذَوِي رَحِمِهِ فَلْيَقُمْ إِلَيْهِ وَ لْيَدْنُ مِنْهُ وَ لْيَمَسَّهُ فَإِنَّ اَلرَّحِمَ إِذَا مَسَّتِ اَلرَّحِمَ سَكَنَتْ .
در محضر حضرت باقر علیه السّلام سخن از غضب به میان آمد، فرمود:مرد خشمگین می شود به حدّی که راضی نشود و خشمش باعث گناه شود و بدین سبب داخل دوزخ گردد، اگر مردی در حال ایستاده خشمگین شد باید بنشیند، تا پلیدی شیطان از او دور شود، و اگر نشسته باید بایستد، و هر کس بر خویشاوندش غضب کند باید برخیزد و به طرف او رود تا به او نزدیک شود و او را لمس کند، زیرا هر گاه با خویشاوند تماس بگیرد آرام گیرد.
قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أُوتِينَا مَا أُوتِيَ اَلنَّاسُ وَ مَا لَمْ يُؤْتَوْا وَ عُلِّمْنَا مَا عُلِّمَ اَلنَّاسُ وَ مَا لَمْ يُعَلَّمُوا فَلَمْ نَجِدْ شَيْئا أَفْضَلَ مِنْ خَشْيَةِ اَللَّهِ فِي اَلْمَغِيبِ وَ اَلْمَشْهَدِ وَ اَلْقَصْدِ فِي اَلْغِنَى وَ اَلْفَقْرِ وَ كَلِمَةِ اَلْحَقِّ فِي اَلرِّضَا وَ اَلْغَضَبِ وَ اَلتَّضَرُّعِ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى كُلِّ حَالٍ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سلیمان بن داود گفت:هر آنچه را که مردم دارند و یا ندارند نزد ما هست، و هر آنچه را که مردم می دانند یا نمی دانند ما بدان آگاهیم، ما چیزی بهتر از ترس از خدا در پنهان و آشکار ندیدیم، و چیزی بهتر از میانه روی در حال توانگری و فقر و گفتن سخن حق چه در حالت رضا، و چه در حالت خشم، و خضوع و خشوع در برابر خداوند در هر حال؛ نیست.
وَ مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْغَضَبُ مِفْتَاحُ كُلِّ شَرٍّ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خشم کلید هر بدی است.
قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ مَلَكَ نَفْسَهُ إِذَا رَغِبَ وَ إِذَا رَهِبَ وَ إِذَا اِشْتَهَى وَ إِذَا غَضِبَ وَ إِذَا رَضِيَ وَ إِذَا سَخِطَ حَرَّمَ اَللَّهُ جَسَدَهُ عَلَى اَلنَّارِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کس نفس خود را هنگام میل به شهوت و هنگام ترسیدن و هنگام میل به خوردن و هنگام خشم و غضب و هنگام راضی بودن و هنگام ناراضی بودن حفظ نماید، خداوند جسم او را بر آتش دوزخ حرام گرداند.
عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : ثَلاَثَةٌ هُمْ أَقْرَبُ اَلْخَلْقِ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ حَتَّى يَفْرُغَ مِنَ اَلْحِسَابِ رَجُلٌ لَمْ تَدْعُهُ قُدْرَتُهُ فِي حَالِ غَضَبِهِ إِلَى أَنْ يَحِيفَ عَلَى مَنْ تَحْتَ يَدَيْهِ وَ رَجُلٌ مَشَى بَيْنَ اِثْنَيْنِ فَلَمْ يَمِلْ مِنْ أَحَدِهِمَا عَلَى اَلْآخَرِ بِشَعِيرَةٍ وَ رَجُلٌ قَالَ اَلْحَقَّ فِيمَا لَهُ وَ عَلَيْهِ.
امام رضا علیه السّلام فرمود:سه گروه در روز قیامت نزدیکترین مخلوقات به خداوند هستند تا حسابرسی تمام شود:مردی که در حال قدرت غضبش او را وادار به ظلم کردن نسبت به زیر دستان نکند، و مردی که بین دو نفر میانجی شود و به اندازۀ دانۀ جوی از یکی بر علیه دیگر طرفداری نکند، و مردی که حق را بگوید چه به سودش باشد چه به زیانش.
مِنْ كِتَابِ عُيُونِ اَلْأَخْبَارِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى اَلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَوْحَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى نَبِيٍّ مِنْ أَنْبِيَائِهِ إِذَا أَصْبَحْتَ فَأَوَّلُ شَيْءٍ يَسْتَقْبِلُكَ فَكُلْهُ وَ اَلثَّانِي فَاكْتُمْهُ وَ اَلثَّالِثُ فَاقْبَلْهُ وَ اَلرَّابِعُ فَلاَ تُؤْيِسْهُ وَ اَلْخَامِسُ فَاهْرُبْ مِنْهُ قَالَ فَلَمَّا أَصْبَحَ مَضَى فَاسْتَقْبَلَهُ جَبَلٌ أَسْوَدُ عَظِيمٌ فَوَقَفَ وَ قَالَ أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ آكُلَ هَذَا وَ بَقِيَ مُتَحَيِّرا ثُمَّ رَجَعَ إِلَى نَفْسِهِ فَقَالَ إِنَّ رَبِّي جَلَّ جَلاَلُهُ لاَ يَأْمُرُنِي إِلاَّ بِمَا أُطِيقُ…
امام رضا علیه السّلام فرمود:خدای عزّ و جلّ به پیامبری از پیامبرانش وحی فرمود:هنگامی که صبح از خانه بیرون آمدی نخستین چیزی را که با آن روبرو شدی بخور، و دومین آن را مخفی بدار، و سومی را قبول کن، و چهارمی را ناامید نکن، و از پنجمی بگریز. آن پیامبر هنگام صبح که بیرون آمد با کوه بزرگ و سیاهی روبرو شد، ایستاد و گفت: پروردگارم به من فرمان داده که این را بخورم، او سرگردان ماند، سپس با خود گفت: پروردگارم مرا به کاری که طاقتش را ندارم فرمان ندهد، او به طرف کوه حرکت کرد تا آن را بخورد، هر چه به آن نزدیکتر می شد کوه کوچکتر می گردید، تا وقتی که به آن رسید به اندازۀ لقمه ای شده بود، آن را خورد و بسیار خوشمزه یافت، سپس به راه خود ادامه داد، و در راه طشتی از طلا پیدا کرد، و گفت:پروردگارم به من فرموده که آن…
قال رَجل للنبی (ص): اوصِنی فقال: لاتَغضِب ثُمَّ اعاد علیه فقال لا تَغضِب ثم قال لَیس الشدید بالصرعة انّما الشَّدید الذی یملِک نَفسه عِندَ الغَضَب
مردی از پیامبر (ص) سفارشی خواست، حضرت فرمود: خشم مکن، باز درخواست خود را تکرار کرد، حضرت فرمود: خشم مکن، سپس حضرت فرمود: قهرمان آن نیست که حریف را به زمین بزند، بلکه قهرمان کسی است که هنگام خشم بر اعصاب خود مسلط باشد.
