احادیث درباره کار نیک از امام باقر (ع)

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا كَانَ مِنْ أَمْرِ اَللَّهِ أَنْ يُكْرِمَ عَبْدا وَ لَهُ ذَنْبٌ عِنْدَهُ اِبْتَلاَهُ بِالسُّقْمِ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ بِهِ اِبْتَلاَهُ بِالْحَاجَةِ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ بِهِ شَدَّدَ عَلَيْهِ عِنْدَ اَلْمَوْتِ لِيُكَافِيَهُ بِذَلِكَ اَلذَّنْبِ وَ إِذَا كَانَ مِنْ أَمْرِهِ أَنْ يُهِينَ عَبْدا وَ لَهُ عِنْدَهُ حَسَنَةٌ صَحَّحَ بَدَنَهُ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ بِهِ وَسَّعَ عَلَيْهِ فِي مَعِيشَتِهِ فَإِنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ هَوَّنَ عَلَيْهِ مَوْتَهُ حَتَّى يُكَافِيَهُ بِتِلْكَ اَلْحَسَنَةِ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:هر گاه خداوند بخواهد بنده ای را که در پیشگاهش گنهکار است گرامی بدارد، او را گرفتار بیماری کند، اگر هم این کار را نکند به نیازمندی مبتلایش گرداند، و اگر این کار را هم نکرد مرگ را برایش دشوار سازد تا گناهانش را بدین وسیله جبران کند، و هر گاه بخواهد بنده ای را که نزدش کار نیکی دارد؛ خوار کند، بدنش را سالم سازد، و اگر این کار را در باره اش نکند، زندگیش را گشایش دهد، و اگر این کار را نکند مرگ را بر او آسان کند تا عمل نیکش را جبران نماید.

خَرَجَ يَوْماً وَ هُوَ يَقُولُ أَصْبَحْتُ وَ اَللَّهِ يَا جَابِرُ مَحْزُوناً مَشْغُولَ اَلْقَلْبِ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا حُزْنُكَ وَ شُغْلُ قَلْبِكَ كُلُّ هَذَا عَلَى اَلدُّنْيَا فَقَالَ ع لاَ يَا جَابِرُ وَ لَكِنْ حُزْنُ هَمِّ اَلْآخِرَةِ يَا جَابِرُ مَنْ دَخَلَ قَلْبَهُ خَالِصُ حَقِيقَةِ اَلْإِيمَانِ شُغِلَ عَمَّا فِي اَلدُّنْيَا مِنْ زِينَتِهَا إِنَّ زِينَةَ زَهْرَةِ اَلدُّنْيَا إِنَّمَا هُوَ لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ إِنَّ اَلدّارَ اَلْآخِرَةَ لَهِيَ اَلْحَيَوانُ يَا جَابِرُ إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ لاَ يَنْبَغِي لَهُ أَنْ يَرْكَنَ وَ يَطْمَئِنَّ إِلَى زَهْرَةِ اَلْحَيَاةِ اَلدُّنْيَا وَ…

از گفتار آن حضرت به جابر -روزی آن حضرت از منزل خارج شد در حالی که می فرمود: ای جابر به خدای سوگند شب را اندوهناک و دل آشوب به صبح رساندم. پس عرض کردم: فدایت شوم اندوه و آشوب دلت برای چیست؟ برای این دنیا؟ پس فرمود: نه ای جابر، بلکه اندوه نگرانی از آخرت است. ای جابر: هر که حقیقت خالص ایمان بر دلش وارد شود، از زرق و برق دنیا روی برتابد. به راستی که زیبایی دنیا تنها بازی و سرگرمی است و به درستی که سرای دیگر همان زندگانی واقعی است. ای جابر به تحقیق نیکو نیست که مومن بر زیبایی این سرای، دل بندد و اعتماد کند. آگاه باش که فرزندان دنیا، اهل خود فراموشی، و بزرگ بینی و نادانیند و فرزندان آخرت همان مومنان، عمل کنندگان و دوری گزینندگان از دنیایند، اهل دانش، تیزفهمی و مرد اندیشه و عبرت گیری و جستجوگری…

عَنْ أَبِي اَلْجَارُودِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ آبَائِهِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ قَالُوا قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ إِذَا قَارَفَ اَلذُّنُوبَ وَ اُبْتُلِيَ بِهَا اُبْتُلِيَ بِالْفَقْرِ فَإِنْ كَانَ فِي ذَلِكَ كَفَّارَةٌ لِذُنُوبِهِ وَ إِلاَّ اُبْتُلِيَ بِالْمَرَضِ فَإِنْ كَانَ فِي ذَلِكَ كَفَّارَةٌ لِذُنُوبِهِ وَ إِلاَّ اُبْتُلِيَ بِالْخَوْفِ مِنَ اَلسُّلْطَانِ يَطْلُبُهُ فَإِنْ كَانَ فِي ذَلِكَ كَفَّارَةٌ لِذُنُوبِهِ وَ إِلاَّ ضُيِّقَ عَلَيْهِ عِنْدَ خُرُوجِ نَفْسِهِ حَتَّى يَلْقَاهُ وَ مَا لَهُ مِنْ ذَنْبٍ يَدَّعِيهِ عَلَيْهِ فَيَأْمُرُ بِهِ…

امام باقر علیه السّلام از پدران بزرگوارش روایت می کند که فرموده اند:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرمود:بندۀ مؤمن هر گاه به گناه نزدیک می شود و بدان مبتلا می گردد گرفتار فقر می گردد، اگر این گرفتاری کفّاره گناهانش محسوب شود خوب است و الاّ گرفتار بیماری می شود، اگر این هم برای کفّارۀ گناهانش باشد خوب است، و الاّ مبتلای به ترس از سلطانی می شود که او را احضار نموده، اگر این هم برای کفّارۀ گناهانش باشد خوب است، و الاّ هنگام مرگ بر او سخت گرفته می شود تا اینکه خدا را ملاقات کند در حالی که گناهانی نمانده باشد که خداوند به آن مؤاخذه اش نماید، آنگاه است که فرمان بهشت رفتن او را صادر می کند. لکن بر کافر و منافق هنگام جان دادن آسان گرفته می شود، تا پاداشی از کار نیکوئی برای آنان باقی نماند که بر…

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْقِيَامَةِ أَمَرَ اَللَّهُ مُنَادِيا يُنَادِي بَيْنَ يَدَيْهِ أَيْنَ اَلْفُقَرَاءُ فَيَقُومُ عُنُقٌ مِنَ اَلنَّاسِ كَثِيرٌ فَيَقُولُ عِبَادِي فَيَقُولُونَ لَبَّيْكَ يَا رَبَّنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَمْ أُفْقِرْكُمْ لِهَوَانٍ بِكُمْ عَلَيَّ وَ لَكِنْ إِنَّمَا أَفْقَرْتُكُمْ لِمِثْلِ هَذَا اَلْيَوْمِ تَصَفَّحُوا وُجُوهَ اَلنَّاسِ فَمَنْ صَنَعَ إِلَيْكُمْ مَعْرُوفا لَمْ يَصْنَعْهُ إِلاَّ فِيَّ فَكَافِئُوهُ عَنِّي بِالْجَنَّةِ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:روز قیامت خداوند جارچی را فرمان می دهد که پیش رویش فریاد بزند:فقراء کجایند؟عدّۀ بسیاری از مردم بر می خیزند، خداوند می فرماید:ای بندگان من می گویند:بلی پروردگار ما، می فرماید:من شما را به خاطر تحقیر نیازمند نگردانیدم، بلکه به خاطر چنین روزی شما را فقیر نمودم، حال به صورتهای مردم خوب نگاه کنید هر کس فقط به خاطر من کار نیکی برای شما انجام داده از طرف من او را به بهشت ببرید.

فِي قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيها حُسْناً قَالَ اَلاِقْتِرَافُ اَلتَّسْلِيمُ لَنَا وَ اَلصِّدْقُ عَلَيْنَا وَ أَلاَّ يَكْذِبَ عَلَيْنَا.

امام باقر علیه السلام در باره قول خدای تبارک و تعالی«و هر که کار نیکی انجام دهد، برای او نسبت بآن نیکی افزاییم-22 سوره 42-»فرمود: انجام دادن کار نیک، تسلیم بودن نسبت بما، و راست بودن با ماست و اینکه بر ما دروغ نبندد.

قَال سُئِلَ رَسُولُ الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَ آلِه عَن خِیارِ العِباد؛ إِذَا أَحسَنُوا إِستَبشَرُوا وَ إِذَا أَسَاءُوا إِستَغفَرُوا وَ إِذَا أُعطُوا شَکَرُوا وَ إِذَا ابتلوا صَبرُوا وَ إِذَا غَضِبُوا غَفَرُوا.

از پیغمبر اکرم کسی سؤال شد؛ بهترین بندگان چه کسانی هستند؟ حضرت در پاسخ فرمود: 1. وقتی کار نیک می کنند خوشحالند. 2. وقتی کار بدی کرد استغفار از خدا کنند. 3. وقتی خدای متعال به او چیزی می دهد، شاکر باشند. 4. وقتی از کسی خشمگین شدند، از او بگذرند.

قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ ع يَا جَابِرُ إِنَّ اَللَّهَ أَوَّلَ مَا خَلَقَ خَلَقَ مُحَمَّداً ص وَ عِتْرَتَهُ اَلْهُدَاةَ اَلْمُهْتَدِينَ فَكَانُوا أَشْبَاحَ نُورٍ بَيْنَ يَدَيِ اَللَّهِ قُلْتُ وَ مَا اَلْأَشْبَاحُ قَالَ ظِلُّ اَلنُّورِ أَبْدَانٌ نُورَانِيَّةٌ بِلاَ أَرْوَاحٍ وَ كَانَ مُؤَيَّداً بِرُوحٍ وَاحِدَةٍ وَ هِيَ رُوحُ اَلْقُدُسِ فَبِهِ كَانَ يَعْبُدُ اَللَّهَ وَ عِتْرَتُهُ وَ لِذَلِكَ خَلَقَهُمْ حُلَمَاءَ عُلَمَاءَ بَرَرَةً أَصْفِيَاءَ يَعْبُدُونَ اَللَّهَ بِالصَّلاَةِ وَ اَلصَّوْمِ وَ اَلسُّجُودِ وَ اَلتَّسْبِيحِ وَ اَلتَّهْلِيلِ وَ يُصَلُّونَ اَلصَّلَوَاتِ وَ يَحُجُّونَ وَ يَصُومُونَ .

جابر بن یزید گوید: امام باقر علیه السلام بمن فرمود: ای جابر همانا خدا در اول آفرینش محمد صلی الله علیه و آله و خاندان رهنما و هدایت شده او را آفرید، و آنها در برابر خدا اشباح نور بودند عرضکردم: اشباح چیست؟ فرمود: یعنی سایه نور، پیکرهای نورانی بدون روح، و محمد صلی الله علیه و آله تنها بیک روح موید بود و آن روح القدس بود که او و خاندانش بوسیله آن روح خدا را عبادت میکردند و از این جهت خدا ایشان را خویشتن دار، دانشمند، نیکوکار، برگزیده آفرید، با نماز و روزه و سجود و تسبیح و تهلیل خدا را عبادت میکردند و نمازها را میگزاردند و حج میکردند و روزه میگرفتند.

إِذَا حَدَّثْتُكُمْ بِشَيْ ءٍ فَاسْأَلُونِي مِنْ كِتَابِ اَللَّهِ ثُمَّ قَالَ فِي بَعْضِ حَدِيثِهِ إِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص نَهَى عَنِ اَلْقِيلِ وَ اَلْقَالِ وَ فَسَادِ اَلْمَالِ وَ كَثْرَةِ اَلسُّؤَالِ فَقِيلَ لَهُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ أَيْنَ هَذَا مِنْ كِتَابِ اَللَّهِ قَالَ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ لا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْواهُمْ إِلاّ مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاحٍ بَيْنَ اَلنّاسِ وَ قَالَ وَ لا تُؤْتُوا اَلسُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ اَلَّتِي جَعَلَ اَللّهُ لَكُمْ قِياماً وَ قَالَ لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ .

ابو جارود گوید: امام باقر علیه السلام فرمود: چون بشما از چیزی خبر دهم از من بپرسید کجای قرآنست آنگاه حضرت ضمن گفتارش فرمود: پیغمبر(ص)از قیل و قال و تباه ساختن مال و زیادی سوال نهی فرموده است، بحضرت عرض شد، پسر پیغمبر همین که فرمودید در کجای قرآنست؟ فرمود: خدای عز و جل میفرماید: (114 سوره 4)در بسیاری از سرگوشیهای مردم خیری نیست جز آنکه بصدقه یا نیکی یا اصلاح میان مردم دستور دهد. و فرمود(5 سوره 4)اموالتان را که خدا اقوام کار شما قرار داده بکم خردان مدهید، و فرموده(101 سوره 5)از چیزهایی که اگر بر شما عیان شود غمگینتان کند سوال نکنید.

مَنْ قَرَأَ سُورَةَ ص فِي لَيْلَةِ اَلْجُمُعَةِ أُعْطِيَ مِنْ خَيْرِ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ مَا لَمْ يُعْطَ أَحَدٌ مِنَ اَلنَّاسِ إِلاَّ نَبِيٌّ مُرْسَلٌ أَوْ مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَ أَدْخَلَهُ اَللَّهُ اَلْجَنَّةَ وَ كُلَّ مَنْ أَحَبَّ مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ حَتَّى خَادِمَهُ اَلَّذِي يَخْدُمُهُ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ فِي حَدِّ عِيَالِهِ وَ لاَ فِي حَدِّ مَنْ يَشْفَعُ فِيهِ.

هر که سوره ص را در شب جمعه تلاوت کند به اندازه ای از نیکی دنیا و آخرت به او داده شود که به هیچ یک از مردمان جز پیامبر فرستاده شده و فرشته تقرب یافته داده نشده است و خداوند او و هر آن کس از خاندانش را که او دوست می دارد به بهشت درآورد حتی خدمتکارش را که او را خدمت گزارده هر چند آن خدمتکار جزو خانواده او و یا از کسانی که اجازه شفاعتشان را داراست به شمار نیاید

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَحْبِبْ أَخَاكَ اَلْمُسْلِمَ وَ أَحْبِبِ لَهُ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ وَ اِكْرَهْ لَهُ مَا تَكْرَهُ لِنَفْسِكَ وَ إِنِ اِحْتَجْتَ فَسَلْهُ وَ إِنْ سَأَلَكَ فَأَعْطِهِ وَ لاَ تَمَلَّهُ خَيْرا وَ لاَ يَمَلُّهُ لَكَ كُنْ لَهُ ظَهْرا فَإِنَّهُ ظَهْرٌ لَكَ وَ إِنْ غَابَ فَاحْفَظْهُ فِي غَيْبَتِهِ وَ إِنْ شَهِدَ فَزُرْهُ وَ أَجِّلْهُ وَ أَكْرِمْهُ فَإِنَّهُ مِنْكَ وَ أَنْتَ مِنْهُ وَ إِنْ كَانَ عَلَيْكَ عَاتِبا فَلاَ تُفَارِقْهُ حَتَّى تَسُلَّ سَخِيمَتَهُ وَ مَا فِي نَفْسِهِ وَ إِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ فَاحْمَدِ اَللَّهَ وَ إِنِ اُبْتُلِيَ فَاعْضُدْهُ وَ…

امام باقر علیه السّلام فرمود:برادر مسلمانت را دوست بدار، و آنچه برای خود می پسندی برای او بپسند، و آنچه را برای خود نمی پسندی برای برادرت مپسند، اگر نیازمند شدی از او بخواه، اگر از تو چیزی خواست به او بده، در کار خیر او را در انتظار قرار نده با تأخیرت ناراحتش نکن و او هم تو را در انتظار قرار ندهد.همواره پشتیبان او باش که او نیز پشتیبان توست، چون غایب شد به سفر رفت در غیابش او را حفظ کن، و اگر برگشت به دیدن او برو، او را تجلیل و احترام کن، زیرا که او از توست و تو از اویی، اگر سرزنشت نمود از او دوری مکن تا اینکه ناراحتی او را از درون جانش بر طرف سازی، و اگر او به خیری رسید خدا را سپاس بگو، و اگر بلایی به او رسید کمکش کن و برای او محلت بگیر.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : كَرَمُ اَلْمُؤْمِنِ صَلاَتُهُ وَ قِيَامُهُ بِاللَّيْلِ وَ قُولُوا لِلنّٰاسِ حُسْنا : .

امام باقر علیه السّلام فرمود:شرافت مؤمن به نماز و شب زنده داریش می باشد، و شما به مردم سخن نیکو بگوئید.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ مِنْ صَلاَحِ اَلدِّينِ وَ صَلاَحِ أَهْلِ اَلدِّينِ وَ قَالَ اَلْآخَرُ إِنَّ مِنْ صَلاَحِ اَلْإِسْلاَمِ وَ صَلاَحِ أَهْلِ اَلْإِسْلاَمِ أَنْ تَصِيرَ اَلْأَمْوَالُ إِلَى مَنْ يُؤَدِّي فِيهَا اَلْحُقُوقَ وَ يَصْطَنِعُ فِيهَا اَلْمَعْرُوفَ وَ إِنَّ مِنْ فَسَادِ اَلدِّينِ وَ فَسَادِ أَهْلِ اَلدِّينِ أَنْ تَصِيرَ اَلْأَمْوَالُ إِلَى مَنْ لاَ يُؤَدِّي فِيهَا اَلْحَقَّ وَ لاَ يَصْطَنِعُ فِيهَا اَلْمَعْرُوفَ عَنْهُ مِثْلَهُ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ مِنْ بَقَاءِ اَلْإِسْلاَمِ وَ بَقَاءِ اَلْمُسْلِمِينَ وَ إِنَّ مِنْ فَنَاءِ اَلْإِسْلاَمِ وَ فَنَاءِ…

امام باقر علیه السّلام فرمود:مصلحت دین و اهل دین به عبارت دیگر:مصلحت اسلام و مسلمین این است که اموال در دست افرادی قرار گیرد که حقوق آن را ادا کنند، و با آن کارهای نیک انجام دهد، و از مفسدۀ دین و اهل دین این که اموال در دست کسی قرار گیرد که حقوق آن را نمی پردازد و آن را در راه نیک مصرف نمی کند.