وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ ذَلِّلُوا أَخْلاَقَكُمْ بِالْمَحَاسِنِ وَ قُودُوهَا إِلَى اَلْمَكَارِمِ وَ عَوِّدُوهَا اَلْحِلْمَ وَ اِصْبِرُوا عَلَى اَلْإِيثَارِ عَلَى أَنْفُسِكُمْ فِيمَا تَحْمَدُونَ عَنْهُ قَلِيلا مِنْ كَثِيرٍ وَ لاَ تُدَاقُّوا اَلنَّاسَ وَزْنا بِوَزْنٍ وَ عَظِّمُوا أَقْدَارَكُمْ بِالتَّغَافُلِ عَنِ اَلدَّنِيِّ مِنَ اَلْأُمُورِ وَ أَمْسِكُوا رَمَقَ اَلضَّعِيفِ بِالْمَعُونَةِ لَهُ بِجَاهِكُمْ إِنْ عَجَزْتُمْ عَمَّا رَجَاهُ عِنْدَكُمْ فَلاَ تَكُونُوا بَحَّاثِينَ عَمَّا غَابَ عَنْكُمْ فَيَكْثُرَ عَائِبُكُمْ وَ تَحَفَّظُوا مِنَ اَلْكَذِبِ فَإِنَّهُ مِنْ…
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:اخلاقتان را با نیکیها رام کنید، و به سوی خوبیها بکشید، و خود را به بردباری عادت دهید، و بر صفت ایثار و از خود گذشتگی در مواردی که حتی به مقدار کمی در مقابل عمل بسیار شما مورد ستایش قرار گیرید، صبور باشید، بر مردم خرده گیری نکنید، با چشم پوشی و بی ارزش بحساب آوردن امور ناچیز؛ بزرگی و بزرگواری خود را حفظ کنید، آنجا که جانی در خطر است، و ناتوانی چشم امید به شما دوخته اگر خود توانایی ندارید با استفاده از مقام و آبروی خود از دیگران استمداد کنید و نیمه جانش را نگهدارید.در آنچه از دیدگانتان غایب است اسرار مردم کاوش چندان نکنید که در این هنگام مردم از شما عیب خواهند گرفت.از دروغ خود داری کنید که از همۀ خویها پست تر است، دروغ نوعی زشتی و قسمی از رذالت است، با بزرگواری…
عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تَظُنَّنَّ بِكَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ أَخِيكَ سُوءا وَ أَنْتَ تَجِدُ لَهَا مَحْمِلا .
علی علیه السّلام فرمود:هیچ گاه به سخنی که از دهان برادرت بیرون می آید گمان بد مبر، در حالی که می توانی توجیه خوبی برایش پیدا کنی.
جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ هُوَ يُرِيدُ بَعْضَ غَزَوَاتِهِ فَأَخَذَ بِمِقْوَدِ رَاحِلَتِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئا أَدْخُلْ بِهِ اَلْجَنَّةَ فَقَالَ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ يَأْتِيَهُ اَلنَّاسُ إِلَيْكَ فَأْتِهِ إِلَيْهِمْ وَ مَا كَرِهْتَ أَنْ يَأْتِيَهُ اَلنَّاسُ إِلَيْكَ فَلاَ تَأْتِهِ إِلَيْهِمْ خَلِّ سَبِيلَ اَلرَّاحِلَةِ .
عربی خدمت پیغمبر صلّی اللّٰه علیه و آله رسید در حالی که آن حضرت قصد داشت به یکی از غزوات برود، آن مرد افسار مرکب ایشان را گرفت و گفت:ای رسول خدا به من عملی بیاموز تا موجب بهشت رفتنم شود، فرمود:هر گونه دوست داری مردم با تو رفتار کنند با آنان رفتار کن، و هر چه را برای خودت ناخوش داری برای مردم مپسند، اینک راه مرکب را باز کن.
قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ رَدَّ عَنْ قَوْمٍ مِنَ اَلْمُسْلِمِينَ عَادِيَةَ مَاءٍ أَوْ نَارٍ وَجَبَتْ لَهُ اَلْجَنَّةُ .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس مسلمانان را از سیلی یا آتشی نجات دهد بهشت جایگاه اوست.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَحْبِبْ أَخَاكَ اَلْمُسْلِمَ وَ أَحْبِبِ لَهُ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ وَ اِكْرَهْ لَهُ مَا تَكْرَهُ لِنَفْسِكَ وَ إِنِ اِحْتَجْتَ فَسَلْهُ وَ إِنْ سَأَلَكَ فَأَعْطِهِ وَ لاَ تَمَلَّهُ خَيْرا وَ لاَ يَمَلُّهُ لَكَ كُنْ لَهُ ظَهْرا فَإِنَّهُ ظَهْرٌ لَكَ وَ إِنْ غَابَ فَاحْفَظْهُ فِي غَيْبَتِهِ وَ إِنْ شَهِدَ فَزُرْهُ وَ أَجِّلْهُ وَ أَكْرِمْهُ فَإِنَّهُ مِنْكَ وَ أَنْتَ مِنْهُ وَ إِنْ كَانَ عَلَيْكَ عَاتِبا فَلاَ تُفَارِقْهُ حَتَّى تَسُلَّ سَخِيمَتَهُ وَ مَا فِي نَفْسِهِ وَ إِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ فَاحْمَدِ اَللَّهَ وَ إِنِ اُبْتُلِيَ فَاعْضُدْهُ وَ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:برادر مسلمانت را دوست بدار، و آنچه برای خود می پسندی برای او بپسند، و آنچه را برای خود نمی پسندی برای برادرت مپسند، اگر نیازمند شدی از او بخواه، اگر از تو چیزی خواست به او بده، در کار خیر او را در انتظار قرار نده با تأخیرت ناراحتش نکن و او هم تو را در انتظار قرار ندهد.همواره پشتیبان او باش که او نیز پشتیبان توست، چون غایب شد به سفر رفت در غیابش او را حفظ کن، و اگر برگشت به دیدن او برو، او را تجلیل و احترام کن، زیرا که او از توست و تو از اویی، اگر سرزنشت نمود از او دوری مکن تا اینکه ناراحتی او را از درون جانش بر طرف سازی، و اگر او به خیری رسید خدا را سپاس بگو، و اگر بلایی به او رسید کمکش کن و برای او محلت بگیر.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : كَرَمُ اَلْمُؤْمِنِ صَلاَتُهُ وَ قِيَامُهُ بِاللَّيْلِ وَ قُولُوا لِلنّٰاسِ حُسْنا : .
امام باقر علیه السّلام فرمود:شرافت مؤمن به نماز و شب زنده داریش می باشد، و شما به مردم سخن نیکو بگوئید.
رَأَيْتُ اَلْمَعْرُوفَ لاَ يَصْلُحُ إِلاَّ بِثَلاَثِ خِصَالٍ تَصْغِيرِهِ وَ سَتْرِهِ وَ تَعْجِيلِهِ فَإِنَّكَ إِذَا صَغَّرْتَهُ عَظَّمْتَهُ عِنْدَ مَنْ تَصْنَعُهُ إِلَيْهِ وَ إِذَا سَتَرْتَهُ تَمَّمْتَهُ وَ إِذَا عَجَّلْتَهُ هَنَّأْتَهُ وَ إِنْ كَانَ غَيْرُ ذَلِكَ مَحَقْتَهُ وَ نَكَدْتَهُ .
امام صادق(ع)فرمود: بنظر من کار نیک شایستگی پیدا نکند مگر با سه شرط: کوچک شمردن آن کار و پنهان داشتن آن و هر چه زودتر انجام دادنش که اگر کوچکش شمردی در نظر آنکه کار نیک را برای او انجام میدهی بزرگش خواهی کرد و اگر پنهانش داشتی تکمیلش خواهی نمود و اگر هر چه زودتر انجام دادی گوارایش خواهی کرد و اگر جز این باشد احسان خود را پایمال و در کام او ناگوار کرده ای.
عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ رَحِمَ اَللَّهُ عَبْدا حَبَّبَنَا إِلَى اَلنَّاسِ وَ لاَ يُبْغِضُنَا إِلَيْهِمْ وَ اَيْمُ اَللَّهِ لَوْ يَرَوْنَ مَحَاسِنَ كَلاَمِنَا لَكَانُوا أَعَزَّ وَ مَا اِسْتَطَاعَ أَحَدٌ أَنْ يَتَعَلَّقَ عَلَيْهِمْ بِشَيْءٍ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خدا رحمت کند بنده ای را که ما را محبوب مردم قرار دهد، و ما را مبغوض آنان نگرداند، به خدا قسم اگر مردم سخنان خوب ما را برای دیگران نقل کنند عزیزتر خواهند شد، و کسی قادر نخواهد بود چیزی به آنان نسبت دهد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَرَّ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِقَوْمٍ يَرْفَعُونَ حَجَرا فَقَالَ مَا يَدْعُوكُمْ إِلَى هَذَا فَقَالُوا لِنَعْرِفَ أَشَدَّنَا وَ أَقْوَانَا فَقَالَ أَ لاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَشَدِّكُمْ وَ أَقْوَاكُمْ قَالُوا بَلَى قَالَ هُوَ اَلَّذِي إِذَا رَضِيَ لَمْ يُدْخِلْهُ رِضَاهُ فِي بَاطِلٍ وَ إِذَا غَضِبَ لَمْ يُخْرِجْهُ غَضَبُهُ مِنْ حَقٍّ وَ إِذَا قَدَرَ لَمْ يَتَعَاطَ مَا لَيْسَ لَهُ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله بر گروهی از مردم گذشت که جهت زور آزمایی سنگی را بلند می کردند، حضرت از آنان پرسید:این چه کاری است؟گفتند:بدین وسیله نیرومندترینمان را می شناسیم، فرمود:آیا نمی خواهید زورمندترین و برومندترینتان را به شما معرفی کنم؟عرض کردند:آری، فرمود:تواناترین و قوی ترین انسان کسی است که وقتی خوشنود است، خرسندیش او را به گناه و باطلی نکشاند، و چون خشمگین شد، خشمش او را از حق باز ندارد، و چون توانمند شد به هر چه مباح و سزاوار نباشد دست نیالاید.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا أَرَادَ اَللَّهُ بَقَاءَ اَلْإِسْلاَمِ وَ اَلْمُسْلِمِينَ جَعَلَ اَلْمَالَ عِنْدَ مَنْ يُؤَدِّي اَلْحَقَّ مِنْهُ وَ يَصْنَعُ فِيهِ اَلْخَيْرَ وَ إِذَا أَرَادَ فَنَاءَ اَلْإِسْلاَمِ وَ اَلْمُسْلِمِينَ جَعَلَ اَلْمَالَ عِنْدَ مَنْ لاَ يُؤَدِّي اَلْحَقَّ مِنْهُ وَ لاَ يَصْنَعُ فِيهِ اَلْمَعْرُوفَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:چون اراده خداوند به بقاء اسلام و مسلمین تعلق گیرد، مال را نزد کسانی قرار می دهد که حق آن را ادا می کنند و آن را در راه خیر مصرف می نمایند، و چون اراده اش بر تضعیف اسلام و مسلمین قرار گیرد، مال را نزد کسانی قرار می دهد که حقش را بجا نمی آورند و آن را در راه خیر مصرف نمی کنند.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَلْجَارَ كَالنَّفْسِ غَيْرَ مُضَارٍّ وَ لاَ آثِمٍ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:پناهندۀ انسان مانند خود انسان است، نه ضرری رواست و نه اذیّتی.
سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنْ طَعَامِ اَلْأَسِيرِ فَقَالَ طَعَامُ اَلْأَسِيرِ عَلَى آسِرِهِ وَ إِنْ كَانَ يُرَادُ قَتْلُهُ مِنَ اَلْغَدِ فَإِنَّهُ يَنْبَغِي أَنْ يُطْعَمَ وَ يُسْقَى وَ يُظَلَّلَ وَ يُرْفَقَ بِهِ مِنْ كَافِرٍ أَوْ غَيْرِهِ .
از امام صادق علیه السّلام در مورد غذا دادن به اسیر سؤال شد، ایشان فرمود:غذای اسیر به عهدۀ اسیرکنندۀ اوست، و اگر بخواهد که صبحگاهان او را بکشد، باید غذا و آب او را بدهد، و برایش سایه بان تهیّه کند، و به او مهربانی نماید، چه آن اسیر کافر باشد یا غیر کافر.
