احادیث درباره قیامت از امام باقر (ع)

مَنْ أَدْمَنَ قِرَاءَةَ لا أُقْسِمُ وَ كَانَ يَعْمَلُ بِهَا بَعَثَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَعَ رَسُولِ اَللَّهِ ص مِنْ قَبْرِهِ فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ وَ يُبَشِّرُهُ وَ يَضْحَكُ فِي وَجْهِهِ حَتَّى يَجُوزَ عَلَى اَلصِّرَاطِ وَ اَلْمِيزَانِ.

هر که بر تلاوت سوره «لا اقسم»(سوره قیامت) مداومت ورزد و به آن عمل نماید خدای گرامی و بزرگ او را همراه پیامبر خدا صلی الله علیه و آله از گورش به نیکوترین چهره برانگیزاند و او را مژده دهد و به رویش خنده زند تا از پل صراط و میزان گذرد

فِي قَوْلِهِ تَعَالَى فَلَمّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِيئَتْ وُجُوهُ اَلَّذِينَ كَفَرُوا وَ قِيلَ هذَا اَلَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ قَالَ هَذِهِ نَزَلَتْ فِي أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ أَصْحَابِهِ اَلَّذِينَ عَمِلُوا مَا عَمِلُوا يَرَوْنَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فِي أَغْبَطِ اَلْأَمَاكِنِ لَهُمْ فَيُسِي ءُ وُجُوهَهُمْ وَ يُقَالُ لَهُمْ هذَا اَلَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُون لَّذِي اِنْتَحَلْتُمِ اِسْمَهُ .

امام باقر علیه السلام در باره قول خدای تعالی: «و چون عذاب را نزدیک بینند، چهره کافران زشت و بدریخت شود و بآنها گویند: این همانست که آن را طلب میکردید-27 سوره 67-»فرمود: این آیه در باره امیر المومنین و آن اصحابش نازل شده که کردند آنچه کردند(مانند طلحه و زبیر و خوارج و امثال آنها)آنها(در قیامت)می بینند که امیر المومنین در مقامی ست که همه بحالش غبطه میبرند، پس چهره های ایشان زشت شود و بآنها گفته شود«این همانست که آن را میخواستید»همان کسی که نامش را بخود می بستید (یعنی لقب امیر المومنین که مختص باو بود بخود میبستید).

لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اَللَّهِ ص بَاتَ آلُ مُحَمَّدٍ ع بِأَطْوَلِ لَيْلَةٍ حَتَّى ظَنُّوا أَنْ لاَ سَمَاءَ تُظِلُّهُمْ وَ لاَ أَرْضَ تُقِلُّهُمْ لِأَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص وَتَرَ اَلْأَقْرَبِينَ وَ اَلْأَبْعَدِينَ فِي اَللَّهِ فَبَيْنَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ أَتَاهُمْ آتٍ لاَ يَرَوْنَهُ وَ يَسْمَعُونَ كَلاَمَهُ فَقَالَ اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ اَلْبَيْتِ وَ رَحْمَةُ اَللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ إِنَّ فِي اَللَّهِ عَزَاءً مِنْ كُلِّ مُصِيبَةٍ وَ نَجَاةً مِنْ كُلِّ هَلَكَةٍ وَ دَرَكاً لِمَا فَاتَ كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ اَلْمَوْتِ وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ يَوْمَ اَلْقِيامَةِ فَمَنْ زُحْزِحَ…

امام باقر علیه السلام فرمود: چون رسول خدا صلی الله علیه و آله درگذشت، آل محمد علیهم السلام (از شدت تاثر و اندوه)درازترین شب را میگذرانیدند(چون خواب از چشمشان رفته بود و جهان در نظرشان تیره گشته بود)تا آنجا که از آسمانی که بالای سرشان قرار گرفته و زمینی که آنها را بر دوش کشیده فراموش کردند. زیرا رسول خدا صلی الله علیه و آله خویش و بیگانه را در راه خدا متحد ساخته بود برای رضای خدا حامی و مدافع خویشان و بیگانگان بود و کمانشان را بزه کشیده بود در آن میان که ایشان چنان حالی داشتند، واردی بر ایشان در آمد، که خودش را نمی دیدند و سخنش را می شنیدند و او می گفت: درود و رحمت و برکات خدا بر شما خانواده باد، همانا با وجود خدا در سایه او هر مصیبتی را بردباری و دلخوشی و هر هلاکتی را نجات و از دست رفته یی…

لَمَّا حَضَرَتِ اَلْحَسَنَ ع اَلْوَفَاةُ بَكَى فَقِيلَ لَهُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ تَبْكِي وَ مَكَانُكَ مِنْ رَسُولِ اَللَّهِ ص اَلَّذِي أَنْتَ بِهِ وَ قَدْ قَالَ فِيكَ مَا قَالَ وَ قَدْ حَجَجْتَ عِشْرِينَ حَجَّةً مَاشِياً وَ قَدْ قَاسَمْتَ مَالَكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ حَتَّى اَلنَّعْلَ بِالنَّعْلِ فَقَالَ إِنَّمَا أَبْكِي لِخَصْلَتَيْنِ لِهَوْلِ اَلْمُطَّلَعِ وَ فِرَاقِ اَلْأَحِبَّةِ .

امام باقر علیه السلام می فرمود: چون وفات امام حسن علیه السلام در رسید، گریه کرد، باو عرض شد، پسر پیغمبر گریه میکنی: در صورتی که نزد رسول خدا چنان مقامی داری؟ و پیغمبر در باره تو چنین و چنان فرموده، و بیست بار پیاده بحج رفته ای، و سه بار تمام داراییت را نصف کرده یی حتی کفشت را(و در راه خدا بفقرا داده یی). فرمود: من تنها برای دو مطلب میگریم: بیم موقف(حساب روز قیامت یا از بیم خدا)و از جدایی دوستان.

دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ ع فَقُلْتُ لَهُ أَنْتُمْ وَرَثَةُ رَسُولِ اَللَّهِ ص قَالَ نَعَمْ قُلْتُ رَسُولُ اَللَّهِ ص وَارِثُ اَلْأَنْبِيَاءِ عَلِمَ كُلَّ مَا عَلِمُوا قَالَ لِي نَعَمْ قُلْتُ فَأَنْتُمْ تَقْدِرُونَ عَلَى أَنْ تُحْيُوا اَلْمَوْتَى وَ تُبْرِءُوا اَلْأَكْمَهَ وَ اَلْأَبْرَصَ قَالَ نَعَمْ بِإِذْنِ اَللَّهِ ثُمَّ قَالَ لِيَ اُدْنُ مِنِّي يَا أَبَا مُحَمَّدٍ فَدَنَوْتُ مِنْهُ فَمَسَحَ عَلَى وَجْهِي وَ عَلَى عَيْنَيَّ فَأَبْصَرْتُ اَلشَّمْسَ وَ اَلسَّمَاءَ وَ اَلْأَرْضَ وَ اَلْبُيُوتَ وَ كُلَّ شَيْ ءٍ فِي اَلْبَلَدِ ثُمَّ قَالَ لِي أَ تُحِبُّ أَنْ تَكُونَ هَكَذَا وَ لَكَ مَا…

ابو بصیر گوید: خدمت امام باقر علیه السلام رسیدم و عرضکردم: شما وارث پیغمبرید؟ فرمود: آری، عرضکردم: پیغمبر وارث انبیا بود و هر چه آنها می دانستند میدانست؟ فرمود: آری، عرضکردم شما می توانید مرده را زنده کنید و کور مادر زاد و پیس را معالجه کنید؟ فرمود: آری باذن خدا. سپس فرمود: ابا محمد پیش بیا. من نزدیکش رفتم، آن حضرت دست بچهره و دیده من مالید که من خورشید و آسمان و زمین و خانه ها و هر چه در شهر بود دیدم، آنگاه بمن فرمود: می خواهی که این چنین باشی و در روز قیامت در سود و زیان با مردم شریک باشی، یا آنکه بحال اول برگردی و یکسر ببهشت روی؟ گفتم: می خواهم چنان که بودم برگردم، باز دست بچشم من کشید و بحال اول برگشتم. سپس من این حدیث را بابن ابی عمیر گفتم، او گفت: من گواهی دهم که این موضوع درست است…

إِنَّ أَشَدَّ مَا فِيهِ اَلنَّاسُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ أَنْ يَقُومَ صَاحِبُ اَلْخُمُسِ فَيَقُولَ يَا رَبِّ خُمُسِي وَ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ لِشِيعَتِنَا لِتَطِيبَ وِلاَدَتُهُمْ وَ لِتَزْكُوَ وِلاَدَتُهُمْ.

امام باقر یا صادق علیهما السلام فرمود: سخت ترین حالی که مردم در قیامت دارند اینست که: صاحب خمس بپا خیزد و بگوید: پروردگارا خمس من، و ما آن را برای شیعیان خود حلال ساختیم تا ولادتشان حلال و پاک باشد.

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَقَدْ أُتِيَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ اَلْأَرْضِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَهُ اَللَّهُ عَمَّا أَعَدَّ لَهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ شَيْئا فَاخْتَارَ اَلتَّوَاضُعَ لِرَبِّهِ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:سه مرتبه کلیدهای گنجهای زمین را نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آوردند، بدون اینکه در عوض خداوند در روز قیامت چیزی از مقام آن حضرت بکاهد، ایشان از بین آنها تواضع در برابر پروردگارش را انتخاب کرد.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ كَانَ ظَاهِرُهُ أَرْجَحَ مِنْ بَاطِنِهِ خَفَّ مِيزَانُهُ غَدا .

امام باقر علیه السّلام فرمود:هر کس ظاهرش از باطنش بهتر باشد، ترازوی اعمالش روز قیامت سبک گردد.

إِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْقِيَامَةِ اِحْتَجَّ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى اَلطِّفْلِ وَ اَلَّذِي مَاتَ بَيْنَ اَلنَّبِيَّيْنِ وَ اَلَّذِي أَدْرَكَ اَلنَّبِيَّ وَ هُوَ لاَ يَعْقِلُ وَ اَلْأَبْلَهِ وَ اَلْمَجْنُونِ اَلَّذِي لاَ يَعْقِلُ وَ اَلْأَصَمِّ وَ اَلْأَبْكَمِ فَكُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ يَحْتَجُّ عَلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ فَيَبْعَثُ اَللَّهُ عَلَيْهِمْ رَسُولاً فَيُؤَجِّجُ لَهُمْ نَاراً فَيَقُولُ لَهُمْ رَبُّكُمْ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَثِبُوا فِيهَا فَمَنْ وَثَبَ فِيهَا كَانَتْ عَلَيْهِ بَرْداً وَ سَلاَماً وَ مَنْ عَصَى سِيقَ إِلَى اَلنَّارِ .

امام باقر علیه السلام فرمود: چون روز قیامت شود خداوند به پنج طایفه حجت را تمام کند بر کودک و آنکه در فاصله دو پیغمبر از دنیا رفته است(زمان فترت)و کسی که زمان پیغمبر را درک کرده ولی(در اثر زیادی سن)شعور خود را از دست داده و سفیه و دیوانه ای که(در دوره سال)عاقل نگردد و کر و لال که هر یک از اینان در پیشگاه الهی برای بی گناهی خود دلیل می آوردند آن حضرت فرمود که خداوند پیغمبری بر آنان مبعوث میفرماید آن پیغمبر آتشی برای آنان میفروزد و بآنان پیشنهاد میکند که بمیان این آتش بجهید پس هر کس در آتش جهید آن آتش بر او سرد و سلامت گردد و هر کس سرپیچی نمود بدوزخ رانده شود.

عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : دَخَلْتُ عَلَيْهِ لِأُوَدِّعَهُ فَقَالَ أَبْلِغْ مَوَالِيَنَا اَلسَّلاَمَ عَنَّا وَ أَوْصِهِمْ بِتَقْوَى اَللَّهِ اَلْعَظِيمِ وَ أَعْلِمْهُمْ يَا خَيْثَمَةُ أَنَّا لاَ نُغْنِي عَنْهُمْ مِنَ اَللَّهِ شَيْئا إِلاَّ بِعَمَلٍ وَ لَنْ يَنَالُوا وَلاَيَتَنَا إِلاَّ بِوَرَعٍ وَ أَنَّ أَشَدَّ اَلنَّاسِ حَسْرَة يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ مَنْ وَصَفَ عَدْلا ثُمَّ خَالَفَهُ إِلَى غَيْرِهِ .

خیثمه گوید:به نزد امام رفتم تا با او خداحافظی کنم، فرمود:به دوستان ما سلام ما را برسان و آنها را به تقوای خداوند بزرگ سفارش بنما، و به آنها اعلام کن که نزد خداوند به مقامی نرسند مگر به واسطۀ عملشان، و به ولایت ما نخواهند رسید مگر به وسیلۀ تقوی و خویشتن داری، و پر حسرت ترین مردم در روز قیامت کسی است که از شخص عادلی تعریف کند، سپس در مقام عمل تخلف کند و به دیگری رجوع کند.

عَنْ أَبِي اَلصَّامِتِ اَلْخَوْلاَنِيِّ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَا أَبَا اَلصَّامِتِ إِنَّ اَللَّهَ خَلَقَ شِيعَتَنَا مِنْ طِينَةٍ مَخْزُونَةٍ لاَ يَزِيدُ فِيهِمْ وَاحِدٌ وَ لاَ يَنْقُصُ مِنْهُمْ وَاحِدٌ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ وَ إِنَّ اَلرَّجُلَ مِنْ شِيعَتِنَا لَيَمُرُّ بِالْبُقْعَةِ مِنْ بِقَاعِ اَلْأَرْضِ فَيُصَلِّي عَلَيْهَا أَوْ يَمْشِي عَلَيْهَا فَتَفْتَخِرُ تِلْكَ اَلْبُقْعَةُ عَلَى اَلْبِقَاعِ اَلَّتِي حَوْلَهَا فَتَقُولُ مَرَّ عَلَيَّ رَجُلٌ مِنْ شِيعَةِ آلِ مُحَمَّدٍ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:ای ابو صامت، خداوند شیعیان ما را از سرشت مخزون و محدود خلق نموده است که تا روز قیامت نه کسی به آنها اضافه می شود و نه کسی از آنها کم می شود، اگر مردی از شیعیان ما عبورش به یکی از عبادتگاههای روی زمین می افتد و در آن نماز می گزارد، یا فقط روی آن راه می رود، آن عبادتگاه بر سایر عبادتگاههای اطرافش فخر و مباهات می کند، و می گوید:مردی از شیعیان آل محمد صلّی اللّٰه علیه و آله بر من گذر کرد.

عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ اَلْجُعْفِيِّ قَالَ : قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ لَيُفَوِّضُ اَللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ فَيَصْنَعُ مَا شَاءَ قُلْتُ حَدِّثْنِي فِي كِتَابِ اَللَّهِ أَيْنَ قَالَ قَالَ قَوْلُهُ لَهُمْ مٰا يَشٰاؤُنَ فِيهٰا وَ لَدَيْنٰا مَزِيدٌ : فَمَشِيئَةُ اَللَّهِ مُفَوَّضَةٌ إِلَيْهِ وَ اَلْمَزِيدُ مِنَ اَللَّهِ مَا لاَ يُحْصَى ثُمَّ قَالَ جَابِرٌ وَ لاَ تَسْتَعِنْ بِعَدُوٍّ لَنَا فِي حَاجَةٍ وَ لاَ تَسْتَطْعِمْهُ وَ لاَ تَسْأَلْهُ شَرْبَة أَمَا إِنَّهُ لَيُخَلَّدُ فِي اَلنَّارِ فَيَمُرُّ بِهِ اَلْمُؤْمِنُ فَيَقُولُ يَا مُؤْمِنُ أَ…

امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند در روز قیامت مؤمن را به حال خود رها می کند تا هر چه می خواهد انجام دهد، گفتم:بفرمایید در کجای کتاب خدا چنین آمده؟فرمود:در آنجا که می فرماید: برای آنهاست هر چه بخواهند و نزد ماست افزونتر از نعمات بهشتی ، پس خواستۀ خدا و افزون نعمت بی شمار او به او واگذار می شود. سپس فرمود:ای جابر از دشمن ما طلب کمک مکن، و از او تقاضای غذا یا آب ننما، زیرا او در آتش جاودانه خواهد بود، و هنگامی که مؤمنی از کنارش بگذرد می گوید:ای مؤمن آیا برایت فلان کار را انجام ندادم؟مؤمن از او حیا می کند و او را از آتش نجات می دهد، و علّت نامگذاری مؤمن به مؤمن این است که او نزد خدا امان می دهد و خدا هم امانش را می پذیرد.