احادیث درباره پرهیزکاری

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلتَّقْوَى سِنْخُ اَلْإِيمَانِ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:تقوی همتای ایمان است.

قِيلَ لِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ صِفْ لَنَا اَلدُّنْيَا فَقَالَ وَ مَا أَصِفُ لَكُمْ مِنْهَا لِحَلاَلِهَا حِسَابٌ وَ لِحَرَامِهَا عَذَابٌ لَوْ رَأَيْتُمُ اَلْأَجَلَ وَ مَسِيرَهُ لَلُهِيتُمْ عَنِ اَلْأَمَلِ وَ غُرُورِهِ ثُمَّ قَالَ مَنِ اِتَّقَى اَللّٰهَ حَقَّ تُقٰاتِهِ : أَعْطَاهُ اَللَّهُ أُنْسا بِلاَ أَنِيسٍ وَ غِن ى بِلاَ مَالٍ وَ عِزّا بِلاَ سُلْطَانٍ .

به امیر مؤمنان علیه السّلام عرض شد:برای ما دنیا را توصیف کن.فرمود:چگونه برای شما دنیائی را که برای حلالش حساب و برای حرامش عذاب است توصیف کنم، اگر مرگ و مسیر آن را ببینید از آرزوها و فریب آن دوری می جوئید.سپس فرمود:هر کس تقوای واقعی خدا را پیشه کند خداوند به او آرامشی بدون همدم، و بی نیازی بدون مال، و عزت بدون سلطنت عطا می فرماید.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لِأَهْلِ اَلتَّقْوَى عَلاَمَاتٌ يُعْرَفُونَ بِهَا صِدْقُ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءُ اَلْأَمَانَةِ وَ اَلْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ وَ قِلَّةُ اَلْفَخْرِ وَ اَلْبُخْلِ وَ صِلَةُ اَلْأَرْحَامِ وَ رَحْمَةُ اَلضُّعَفَاءِ وَ قِلَّةُ اَلْمُؤَاتَاةِ لِلنِّسَاءِ وَ بَذْلُ اَلْمَعْرُوفِ وَ حُسْنُ اَلْخُلُقِ وَ سَعَةُ اَلْعِلْمِ فِيمَا يُقَرِّبُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ طُوبىٰ لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ : .

امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:برای پرهیزگاران نشانه هائی است که به وسیلۀ آنها شناخته می شوند: راستی در گفتار، اداء امانت، وفای به عهد و پیمان، کمی مباهات و بخل، صلۀ ارحام، دستگیری ضعیفان، معاشرت کم با زنان، بخشیدن چیزهای خوب، خوش خلقی، وسعت دانش آنچه انسان را به خدا نزدیک می کند.خوشا بحال آنان، و چه عاقبت نیکوئی است.

مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ ثَبَاتُ اَلْإِيمَانِ اَلْوَرَعُ وَ زَوَالُهُ اَلطَّمَعُ.

امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:بقاء ایمان به پرهیزگاری و خویشتن داری است و از بین رفتن آن به طمع است.

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنِ اِسْتَقْبَلَ قِبْلَتَنَا وَ أَكَلَ ذَبِيحَتَنَا وَ آمَنَ بِنَبِيِّنَا وَ شَهِدَ شَهَادَتَنَا وَ دَخَلَ فِي دِينِنَا أَجْرَيْنَا عَلَيْهِ حُكْمَ اَلْقُرْآنِ وَ حُدُودَ اَلْإِسْلاَمِ لَيْسَ لِأَحَدٍ عَلَى أَحَدٍ فَضْلٌ إِلاَّ بِالتَّقْوَى أَلاَ وَ إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ عِنْدَ اَللَّهِ أَفْضَلَ اَلثَّوَابِ وَ أَحْسَنَ اَلْجَزَاءِ وَ اَلْمَآبِ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:هر کس رو به قبلۀ ما کند و حیوان ذبح شده ما را بخورد، و به پیغمبر ما ایمان آورده باشد، و مانند ما به شهادت ما شهادت دهد و داخل در مذهب ما شود، ما بر او حکم قرآن و حدود اسلام را جاری می کنیم.هیچ کس بر دیگری برتری ندارد مگر به تقوی، آگاه باشید پرهیزگاران در نزد خداوند بهترین ثواب و بهترین پاداش و عاقبت را دارند.

قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ جِمَاعُ اَلتَّقْوَى فِي قَوْلِهِ تَعَالَى إِنَّ اَللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ اَلْإِحْسٰانِ : وَ قَالَ اِتَّقُوا اَللَّهَ فَإِنَّهُ جِمَاعُ اَلْخَيْرِ وَ قَالَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ أَكْرَمَ اَلنَّاسِ فَلْيَتَّقِ اَللَّهَ.

پیغمبر صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:تعریف کامل تقوی در قول خداوند متعال است که: خداوند امر فرموده به عدالت و رفتار نیک داشتن .

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ يَا اِبْنَ آدَمَ اِجْتَنِبْ مَا حَرَّمْتُ عَلَيْكَ تَكُنْ مِنْ أَوْرَعِ اَلنَّاسِ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند عزّ و جلّ فرموده است:ای فرزند آدم از آنچه بر تو حرام کردم بپرهیز تا از پارساترین مردم باشی.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : عَلَيْكَ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ اَلاِجْتِهَادِ فِي دِينِكَ وَ اِعْلَمْ أَنَّهُ لاَ يُغْنِي عَنْكَ اِجْتِهَادٌ لَيْسَ مَعَهُ وَرَعٌ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:همیشه متقی باش و نسبت به دین خود کوشا، و آگاه باش، سعی و کوشش بدون پرهیز از گناه تو را بی نیاز نمی سازد.

عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : دَخَلْتُ عَلَيْهِ لِأُوَدِّعَهُ فَقَالَ أَبْلِغْ مَوَالِيَنَا اَلسَّلاَمَ عَنَّا وَ أَوْصِهِمْ بِتَقْوَى اَللَّهِ اَلْعَظِيمِ وَ أَعْلِمْهُمْ يَا خَيْثَمَةُ أَنَّا لاَ نُغْنِي عَنْهُمْ مِنَ اَللَّهِ شَيْئا إِلاَّ بِعَمَلٍ وَ لَنْ يَنَالُوا وَلاَيَتَنَا إِلاَّ بِوَرَعٍ وَ أَنَّ أَشَدَّ اَلنَّاسِ حَسْرَة يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ مَنْ وَصَفَ عَدْلا ثُمَّ خَالَفَهُ إِلَى غَيْرِهِ .

خیثمه گوید:به نزد امام رفتم تا با او خداحافظی کنم، فرمود:به دوستان ما سلام ما را برسان و آنها را به تقوای خداوند بزرگ سفارش بنما، و به آنها اعلام کن که نزد خداوند به مقامی نرسند مگر به واسطۀ عملشان، و به ولایت ما نخواهند رسید مگر به وسیلۀ تقوی و خویشتن داری، و پر حسرت ترین مردم در روز قیامت کسی است که از شخص عادلی تعریف کند، سپس در مقام عمل تخلف کند و به دیگری رجوع کند.

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ سَأَلَ أَبُو بَصِيرٍ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى اِتَّقُوا اَللّٰهَ حَقَّ تُقٰاتِهِ : قَالَ يُطَاعُ وَ لاَ يُعْصَى وَ يُذْكَرُ وَ لاَ يُنْسَى وَ يُشْكَرُ فَلاَ يُكْفَرُ .

ابو بصیر از امام صادق علیه السّلام در مورد قول خداوند تبارک و تعالی تقوای خدا را بجای آورید پرسید:فرمود:یعنی اطاعت شود و عصیان نشود، و یاد شود و فراموش نگردد، و شکر شود و مورد کفران قرار نگیرد.

قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْقِيَامَةُ عُرْسُ اَلْمُتَّقِينَ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:روز قیامت روز شادی متقین است.

وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ لاَ يَغُرَّنَّكَ بُكَاؤُهُمْ إِنَّمَا اَلتَّقْوَى فِي اَلْقَلْبِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:گریه آنان تو را فریب ندهد، همانا تقوی در قلب و دل است.