احادیث درباره تأخیر از امام باقر (ع)

قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ ع مَا خَدَعُوكَ عَنْ شَيْ ءٍ فَلاَ يَخْدَعُونَكَ عَنِ اَلْعَصْرِ صَلِّهَا وَ اَلشَّمْسُ صَافِيَةٌ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص قَالَ الموتر اَلْمَوْتُورُ أَهْلَهُ وَ مَالَهُ مَنْ ضَيَّعَ صَلاَةَ اَلْعَصْرِ قُلْتُ وَ مَا الموتر اَلْمَوْتُورُ أَهْلَهُ وَ مَالَهُ قَالَ لاَ يَكُونُ لَهُ أَهْلٌ وَ لاَ مَالٌ فِي اَلْجَنَّةِ قُلْتُ وَ مَا تَضْيِيعُهَا قَالَ يَدَعُهَا وَ اَللَّهِ حَتَّى تَصْفَرَّ اَلشَّمْسُ أَوْ تَغِيبَ .

ابو بصیر گوید: امام باقر علیه السلام مرا فرمود: در مورد هر چیزی که تو را فریب دهند در مورد نماز عصر فریبت ندهند. آن هنگام که خورشید سپید است و نمودار، نماز عصر را برپا دار؛ زیرا پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که نماز عصر را تباه گرداند بی زن و فرزند و بی مال شود. عرض کردم: بی زن و فرزند و بی مال یعنی چه؟ فرمود: او را در بهشت زن و فرزند و مالی نباشد. عرض کردم: تباه کردنش چگونه است؟ فرمود: به خدا سوگند نماز عصر را واگذارد تا خورشید به زردی گراید یا غروب کند.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَحْبِبْ أَخَاكَ اَلْمُسْلِمَ وَ أَحْبِبِ لَهُ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ وَ اِكْرَهْ لَهُ مَا تَكْرَهُ لِنَفْسِكَ وَ إِنِ اِحْتَجْتَ فَسَلْهُ وَ إِنْ سَأَلَكَ فَأَعْطِهِ وَ لاَ تَمَلَّهُ خَيْرا وَ لاَ يَمَلُّهُ لَكَ كُنْ لَهُ ظَهْرا فَإِنَّهُ ظَهْرٌ لَكَ وَ إِنْ غَابَ فَاحْفَظْهُ فِي غَيْبَتِهِ وَ إِنْ شَهِدَ فَزُرْهُ وَ أَجِّلْهُ وَ أَكْرِمْهُ فَإِنَّهُ مِنْكَ وَ أَنْتَ مِنْهُ وَ إِنْ كَانَ عَلَيْكَ عَاتِبا فَلاَ تُفَارِقْهُ حَتَّى تَسُلَّ سَخِيمَتَهُ وَ مَا فِي نَفْسِهِ وَ إِنْ أَصَابَهُ خَيْرٌ فَاحْمَدِ اَللَّهَ وَ إِنِ اُبْتُلِيَ فَاعْضُدْهُ وَ…

امام باقر علیه السّلام فرمود:برادر مسلمانت را دوست بدار، و آنچه برای خود می پسندی برای او بپسند، و آنچه را برای خود نمی پسندی برای برادرت مپسند، اگر نیازمند شدی از او بخواه، اگر از تو چیزی خواست به او بده، در کار خیر او را در انتظار قرار نده با تأخیرت ناراحتش نکن و او هم تو را در انتظار قرار ندهد.همواره پشتیبان او باش که او نیز پشتیبان توست، چون غایب شد به سفر رفت در غیابش او را حفظ کن، و اگر برگشت به دیدن او برو، او را تجلیل و احترام کن، زیرا که او از توست و تو از اویی، اگر سرزنشت نمود از او دوری مکن تا اینکه ناراحتی او را از درون جانش بر طرف سازی، و اگر او به خیری رسید خدا را سپاس بگو، و اگر بلایی به او رسید کمکش کن و برای او محلت بگیر.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ قَضَى فَأَمْضَى قَضَاءَهُ وَ حَكَمَ فَعَدَلَ فِي حُكُومَتِهِ فَلَمْ يَكُ لِقَضَائِهِ رَادٌّ وَ لاَ لِحُكْمِهِ مُعَقِّبٌ فَأَحَقُّ خَلْقِ اَللَّهِ أَنْ يُسَلِّمَ لِمَا قَضَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ عَرَفَ اَللَّهَ تَعَالَى وَ مَنْ رَضِيَ بِالْقَضَاءِ مَضَى عَلَيْهِ اَلْقَضَاءُ وَ عَظَّمَ اَللَّهُ أَجْرَهُ وَ مَنْ سَخِطَ اَلْقَضَاءَ مَضَى عَلَيْهِ اَلْقَضَاءُ وَ أَحْبَطَ اَللَّهُ أَجْرَهُ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند آنچه را مقدّر فرموده انجام می دهد، و در اجرای حکمش به عدالت رفتار می کند، کسی نمی تواند مقدّرات خدا را برگرداند و یا حکمش را به تأخیر اندازد، بهترین مخلوقات خدا کسی است که در برابر حکم خدا تسلیم باشد، هر که خداوند متعال را شناخت و هر که به قضای خدا راضی شد، حکم خدا بر او جاری می شود و خداوند پاداشش را افزون کند، و هر کس از قضا و قدر خوشش نیاید، حکم خدا بر او جاری شده و اجرش ضایع گردیده است.

يَا جَابِرُ اِغْتَنِمْ مِنْ أَهْلِ زَمَانِكَ خَمْساً إِنْ حَضَرْتَ لَمْ تُعْرَفْ وَ إِنْ غِبْتَ لَمْ تُفْتَقَدْ وَ إِنْ شَهِدْتَ لَمْ تُشَاوَرْ وَ إِنْ قُلْتَ لَمْ يُقْبَلْ قَوْلُكَ وَ إِنْ خَطَبْتَ لَمْ تُزَوَّجْ وَ أُوصِيكَ بِخَمْسٍ إِنْ ظُلِمْتَ فَلاَ تَظْلِمْ وَ إِنْ خَانُوكَ فَلاَ تَخُنْ وَ إِنْ كُذِّبْتَ فَلاَ تَغْضَبْ وَ إِنْ مُدِحْتَ فَلاَ تَفْرَحْ وَ إِنْ ذُمِمْتَ فَلاَ تَجْزَعْ وَ فَكِّرْ فِيمَا قِيلَ فِيكَ فَإِنْ عَرَفْتَ مِنْ نَفْسِكَ مَا قِيلَ فِيكَ فَسُقُوطُكَ مِنْ عَيْنِ اَللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ عِنْدَ غَضَبِكَ مِنَ اَلْحَقِّ أَعْظَمُ عَلَيْكَ مُصِيبَةً مِمَّا خِفْتَ مِنْ…

سخنان امام باقر علیه السلام که در همین زمینه ها(اخلاق و حکمت و غیره)نقل شده است - نقل شده است که آن حضرت به جابر -، فرمود: ای جابر از مردم عصر خویش پنج کردار را غنیمت شمار: 1-اگر حضور یافتی شناخته نشوی. 2-و آنگاه که از میانشان رفتی، از تو نپرسند. 3-و چون در میانشان باشی، جویای نظرت نشوند. 4-و اگر پیشنهادی دهی نپذیرند. 5-و اگر دختری از آنان خواهی، ندهند. و تو را به پنج سخن، پند می دهم: 1-اگر ستم دیدی، ستم مکن. 2-و چون به تو خیانت کردند، جوابشان را با خیانت مده. 3-اگر تو دروغ پنداشته شوی، برافروخته مشو. 4-و اگر به نکویی یاد شدی، خوشحال مشو. 5-و چون به بدی یاد شدی بی صبری مکن، و در گفتار مردم نسبت به خودت، تامل کن. اگر آن را در خود مشاهده کردی، پس مصیبت افتادن تو از نظر خدای بزرگ و توانا، به…

وَ قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ صِلَةُ اَلْأَرْحَامِ تُزَكِّي اَلْأَعْمَالَ وَ تَدْفَعُ اَلْبَلْوَى وَ تُنْمِي اَلْأَمْوَالَ وَ تُيَسِّرُ اَلْحِسَابَ وَ تُنْسِئُ فِي اَلْأَجَلِ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:صلۀ ارحام اعمال را پاک کند و بلا را بگرداند، و اموال را فزونی دهد، و حساب را آسان کند، و اجل را به تأخیر اندازد.

أَتَيْنَا خَدِيجَةَ بِنْتَ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع نُعَزِّيهَا بِابْنِ بِنْتِهَا فَوَجَدْنَا عِنْدَهَا مُوسَى بْنَ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْحَسَنِ فَإِذَا هِيَ فِي نَاحِيَةٍ قَرِيباً مِنَ اَلنِّسَاءِ فَعَزَّيْنَاهُمْ ثُمَّ أَقْبَلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ يَقُولُ لاِبْنَةِ أَبِي يَشْكُرَ اَلرَّاثِيَةِ قُولِي فَقَالَتْ اُعْدُدْ رَسُولَ اَللَّهِ وَ اُعْدُدْ بَعْدَهُ أَسَدَ اَلْإِلَهِ وَ ثَالِثاً عَبَّاسَا وَ اُعْدُدْ عَلِيَّ اَلْخَيْرِ وَ اُعْدُدْ جَعْفَراً وَ اُعْدُدْ عَقِيلاً بَعْدَهُ اَلرُّوَّاسَا فَقَالَ أَحْسَنْتِ وَ أَطْرَبْتِنِي زِيدِينِي…

عبد الله بن ابراهیم گوید: (با جماعتی)نزد خدیجه دختر عمر بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب علیهم السلام رفتیم تا او را بوفات پسر دخترش تسلیت گوییم، در حضور او موسی بن عبد الله بن حسن را دیدیم که در گوشه ای نزدیک زنان نشسته بود، ما بآنها تسلیت گفتیم و متوجه موسی شدیم، موسی بدختر ابی بشکر که نوحه خوان بود گفت: بخوان، او چنین خواند: بشمار رسول خدا را و پس از وی شیر خدا (حمزه)و در مرتبه سوم عباس(برادر حمزه)را-و بشمار علی نیکوکار و بشمار جعفر و عقیل را بعد از او که همه رییس بودند. موسی باو گفت: احسنت: مرا بطرب آوردی، بیشتر بخوان، او هم دنبال کرد و گفت: پیشوای پرهیزگاران محمد از خاندان ماست و حمزه و جعفر پاک از خاندان ماست علی پسر عم و داماد پیغمبر از خاندان ماست او پهلوان پیغمبر و امام مطهر است ما…

يَا ثَابِتُ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى قَدْ كَانَ وَقَّتَ هَذَا اَلْأَمْرَ فِي اَلسَّبْعِينَ فَلَمَّا أَنْ قُتِلَ اَلْحُسَيْنُ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ اِشْتَدَّ غَضَبُ اَللَّهِ تَعَالَى عَلَى أَهْلِ اَلْأَرْضِ فَأَخَّرَهُ إِلَى أَرْبَعِينَ وَ مِائَةٍ فَحَدَّثْنَاكُمْ فَأَذَعْتُمُ اَلْحَدِيثَ فَكَشَفْتُمْ قِنَاعَ اَلسَّتْرِ وَ لَمْ يَجْعَلِ اَللَّهُ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ وَقْتاً عِنْدَنَا وَ يَمْحُوا اَللّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ اَلْكِتابِ قَالَ أَبُو حَمْزَةَ فَحَدَّثْتُ بِذَلِكَ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع فَقَالَ قَدْ كَانَ كَذَلِكَ .

ابو حمزه ثمالی گوید: شنیدم امام باقر علیه السلام میفرمود: ای ثابت همانا خدای تبارک و تعالی این امر را در هفتاد وقت گذاشت، چون حسین صلوات الله علیه کشته شد، خشم خدای تعالی بر اهل زمین سخت گشت، آن را تا صد و چهل بتاخیر انداخت. سپس که ما بشما خبر دادیم، آن خبر را فاش کردید و از روی پوشیده پرده برداشتید، بعد از آن خدا برای آن وقتی نزد ما قرار نداد. خدا هر چه را خواهد محو کند و ثابت گذارد و اصل کتاب نزد اوست. ابو حمزه گوید: من این حدیث را بامام صادق علیه السلام عرضکردم، فرمود: چنین بوده است.

یا مُیسِّرُ أَلَا اخْبِرُک بِشِیعَتِنَا؟ قُلْتُ: بَلی جُعِلْتُ فِداک قَالَ: إِنَّهُمْ حُصُونٌ حَصِینَةٌ و صُدُورٌ أمِینَةٌ وَ أَحْلَامٌ وَزِینَةٌ لَیسُوا بالمَذِیعِ البَذِرِ وَلَا بِالجُفَاتِ المُرَاعِینَ رُهْبَانٌ بِالْلَیلِ اسُدٌ بِالْنَهارِ

ای میسّر [i]، آیا شیعیانمان را به تو معرّفی کنم؟ عرض کردم: فدایت شوم بفرمایید. حضرت فرمود: آنها دژهای محکم و سینه های امانتدار و صاحبان عقل های وزین و متین هستند، شایعه پراکنی نمی کنند و اسرار را فاش نمی کنند و آدم های خشک و خشن و ریاکار هم نیستند، راهبان شب و شب زنده داران و شیران روزند. [ii]

1. [i] «میسّر بن عبدالعزیز» از معاریف اصحاب امام باقر علیه السلام بوده که در کتب رجال هم توصیف شده است. امام باقر علیه السلام جمله ای درباره او دارد که در حالات میسّر آمده است. حضرت می فرماید: ای میسّر چند بار مرگ تو فرارسیده و خداوند اجل تو را به تأخیر انداخت برای این که صله رحم بجا آوردی و مشکلات آنان را حل کردی. [ii] بحار الأنوار، ج 65، ص 180.