عَنْهُ كَانَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ يَقُولُ فِي دُعَائِهِ اَللَّهُمَّ مُنَّ عَلَيَّ بِالتَّوَكُّلِ عَلَيْكَ وَ اَلتَّفْوِيضِ إِلَيْكَ وَ اَلرِّضَا بِقَدَرِكَ وَ اَلتَّسْلِيمِ لِأَمْرِكَ حَتَّى لاَ أُحِبَّ تَعْجِيلَ مَا أَخَّرْتَ وَ لاَ تَأْخِيرَ مَا قَدَّمْتَ يَا رَبَّ اَلْعَالَمِينَ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:علی علیه السّلام در دعای خود می فرمود:«پروردگارا توفیق توکل بر خودت و واگذاری امور به خود و راضی بودن به مقدراتت و تسلیم بودن به امرت را نصیبم گردان، تا اینکه دوست نداشته باشم مقدم شدن آنچه را مؤخّر کرده ای، و یا به تأخیر افتادن آنچه را مقدم ساخته ای، ای پروردگار جهانیان».
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ قَضَى فَأَمْضَى قَضَاءَهُ وَ حَكَمَ فَعَدَلَ فِي حُكُومَتِهِ فَلَمْ يَكُ لِقَضَائِهِ رَادٌّ وَ لاَ لِحُكْمِهِ مُعَقِّبٌ فَأَحَقُّ خَلْقِ اَللَّهِ أَنْ يُسَلِّمَ لِمَا قَضَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ عَرَفَ اَللَّهَ تَعَالَى وَ مَنْ رَضِيَ بِالْقَضَاءِ مَضَى عَلَيْهِ اَلْقَضَاءُ وَ عَظَّمَ اَللَّهُ أَجْرَهُ وَ مَنْ سَخِطَ اَلْقَضَاءَ مَضَى عَلَيْهِ اَلْقَضَاءُ وَ أَحْبَطَ اَللَّهُ أَجْرَهُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند آنچه را مقدّر فرموده انجام می دهد، و در اجرای حکمش به عدالت رفتار می کند، کسی نمی تواند مقدّرات خدا را برگرداند و یا حکمش را به تأخیر اندازد، بهترین مخلوقات خدا کسی است که در برابر حکم خدا تسلیم باشد، هر که خداوند متعال را شناخت و هر که به قضای خدا راضی شد، حکم خدا بر او جاری می شود و خداوند پاداشش را افزون کند، و هر کس از قضا و قدر خوشش نیاید، حکم خدا بر او جاری شده و اجرش ضایع گردیده است.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَجَبا لِلْمُؤْمِنِ إِنَّ اَللَّهَ لاَ يَقْضِي عَلَيْهِ قَضَاء إِلاَّ كَانَ خَيْرا لَهُ سَرَّهُ ذَلِكَ أَمْ سَاءَهُ وَ إِنِ اِبْتَلاَهُ كَانَ كَفَّارَة لِذَنْبِهِ وَ إِنْ أَعْطَاهُ وَ أَكْرَمَهُ فَقَدْ حَبَاهُ.
امام باقر علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:از مؤمن تعجب می کنم، خداوند هر حکمی بر او مقدر نموده برایش خیر است، چه خوشحالش کند و چه ناراحت، و اگر گرفتار بلایش سازد کفّارۀ گناهش باشد، و اگر چیزی به او عطا کند و او را احترام کند، هدیه است.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّا لَنُحِبُّ أَنْ نَتَمَتَّعَ بِالْأَهْلِ وَ اَللُّحْمَةِ وَ اَلْخَوَلِ وَ لَنَا أَنْ نَدْعُوَ اَللَّهَ بِمَا لَمْ يَنْزِلْ أَمْرُ اَللَّهِ فَإِذَا نَزَلَ أَمْرُ اَللَّهِ لَمْ يَكُنْ لَنَا أَنْ نُحِبَّ مَا لَمْ يُحِبَّهُ اَللَّهُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:ما واقعا دوست داریم که از خانواده و خویشاوندان و کارگزاران خود بهره مند شویم، و برای ما حق است از خدا بخواهیم که گرفتاریها بر ما نازل نشود، و هر گاه مقدّر خدا واقع شد برای ما جایز نیست دوست داشته باشیم آنچه را که خدا دوست نداشته است.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ يَا رَبِّ رَضِيتُ بِمَا قَضَيْتَ تُمِيتُ اَلْكَبِيرَ وَ تُبْقِي اَلطِّفْلَ اَلصَّغِيرَ فَقَالَ اَللَّهُ يَا مُوسَى أَ مَا تَرْضَانِي لَهُمْ رَازِقا وَ كَفِيلا قَالَ بَلَى يَا رَبِّ فَنِعْمَ اَلْكَفِيلُ أَنْتَ وَ نِعْمَ اَلْوَكِيلُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:موسی بن عمران صلوات اللّٰه علیه عرض کرد:پروردگارا به حکمت راضیم، بزرگان را می میرانی و کودکان را نگاه می داری، خداوند فرمود:ای موسی آیا از اینکه آنان را روزی می دهم و سرپرستی می کنم راضی نیستی؟گفت:آری ای پروردگار، تو چه خوب سرپرست و وکیلی هستی.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَأُحِبُّ اَلرَّجُلَ إِذَا جَاءَ أَمْرٌ يَكْرَهُهُ أَنْ لاَ يُرَى ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ وَ إِذَا جَاءَ مَا يَسُرُّهُ أَنْ لاَ يُرَى ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:محبوبترین مردم نزد من کسی است که هر گاه از کاری ناراحت شد، ناراحتیش در چهره اش پدیدار نگردد، و هر گاه از کاری خوشحال شد، خوشحالی در صورتش پیدا نباشد.
عَنْهُ قَالَ : كَيْفَ يَكُونُ اَلْمُؤْمِنُ مُؤْمِنا وَ هُوَ يَسْخَطُ قِسْمَهُ وَ يَحْتَقِرُ مَنْزِلَتَهُ وَ اَلْحَاكِمُ عَلَيْهِ اَللَّهُ فَأَنَا ضَامِنٌ لِمَنْ لَمْ يَهْجُسْ فِي قَلْبِهِ إِلاَّ اَلرِّضَا أَنْ دعا يَدْعُوَ اَللَّهَ فَيُسْتَجَابَ لَهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن چگونه ادعای ایمان دارد در حالتی که از آنچه برای او مقدّر شده ناراضی است، و مقام خود را کوچک می شمارد، در صورتی که سرنوشت او در دست خداست، و من ضامنم برای کسی که جز رضای خدا در دلش خطور نکند، اگر دعا کرد دعایش مستجاب شود.
عَنْهُ قَالَ : تَحَرَّوْا قُلُوبَكُمْ فَإِنْ أَنْقَاهَا اَللَّهُ مِنْ حَرَكَةِ اَلْوَاحِشِ لِسَخَطِ شَيْءٍ مِنْ صُنْعِهِ فَسَلُوهُ مَا شِئْتُمْ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:دلهای خود را وارسی کنید، اگر دیدید که خداوند آن را از اضطراب و دهشت نسبت به کارهای خویش پاکیزه ساخته، آنگاه هر چه خواستید از خدا طلب کنید.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : عَجِبْتُ لِلْمُؤْمِنِ إِنَّ اَللَّهَ لاَ يَقْضِي لَهُ بِقَضَاءٍ إِلاَّ كَانَ خَيْرا لَهُ إِنْ أَغْنَاهُ كَانَ خَيْرا لَهُ وَ إِنِ اِبْتَلاَهُ كَانَ خَيْرا لَهُ وَ إِنْ مَلَّكَهُ مَا بَيْنَ اَلْمَشْرِقِ وَ اَلْمَغْرِبِ كَانَ خَيْرا لَهُ وَ إِنْ قُرِّضَ بالمقارض بِالْمَقَارِيضِ كَانَ خَيْرا لَهُ وَ فِي قَضَاءِ اَللَّهِ لِلْمُؤْمِنِ كُلُّ خَيْرٍ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:از مؤمن در شگفتم، خداوند برای او سرنوشتی مقدّر نکند مگر آنکه خیر او باشد، اگر بی نیازش کند برایش خیر است، و اگر گرفتارش کند نیز برایش خیر است، و اگر ما بین مشرق و مغرب را به ملکش در آورد خیرش باشد، و اگر با قیچی ها تکه تکه اش کنند برایش خیر باشد، و برای مؤمن در تمام احکام خدا خیر است.
عَنْ أَبِي اَلْحَسَنِ اَلْأَوَّلِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : يَنْبَغِي لِمَنْ عَقَلَ عَنِ اَللَّهِ أَنْ لاَ يَسْتَبْطِئَهُ فِي رِزْقِهِ وَ لاَ يَتَّهِمَهُ فِي قَضَائِهِ.
امام کاظم علیه السّلام فرمود:کسی که از خدا غافل شد، سزاوار نیست که نسبت کندی در رزق و روزی را به خدا دهد، و او را در حکمش متهم سازد.
عَنِ اَلرِّضَا عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ سُئِلَ عَنْ كَنْزِ اَلْيَتِيمِ مِمَّ كَانَ فَقَالَ كَانَ لَوْحا مِنْ ذَهَبٍ فِيهِ بِسْمِ اَللّٰهِ اَلرَّحْمٰنِ اَلرَّحِيمِ : لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اَللَّهِ عَجِبْتُ لِمَنْ أَيْقَنَ بِالْمَوْتِ كَيْفَ يَفْرَحُ وَ عَجِبْتُ لِمَنْ أَيْقَنَ بِالْقَدَرِ كَيْفَ يَحْزَنُ وَ عَجِبْتُ لِمَنْ رَأَى اَلدُّنْيَا وَ تَقَلُّبَهَا بِأَهْلِهَا كَيْفَ يَرْكَنُ إِلَيْهَا وَ يَنْبَغِي لِمَنْ عَقَلَ عَنِ اَللَّهِ أَنْ لاَ يَسْتَبْطِئَهُ فِي رِزْقِهِ وَ لاَ يَتَّهِمَهُ فِي قَضَائِهِ .
از حضرت رضا علیه السّلام در مورد گنج یتیم که در قرآن آمده سؤال شد، حضرت فرمود:آن گنج لوحی از طلا بود که روی آن نوشته شده بود:«بنام خداوند بخشندۀ مهربان، هیچ خدایی جز اللّٰه نیست، و محمّد پیامبر خداست، در شگفتم از کسی که یقین به مرگ دارد چگونه خوشحالی می کند، و در شگفتم از کسی که یقین به مقدّرات دارد چگونه غمگین می شود، و در شگفتم از کسی که دنیا و دگرگونی آن را نسبت به مردم می بیند چگونه به آن دل بسته»، و سزاوار است کسانی که خدا را درک نموده اند در صورتی که روزی آنان اندکی به تأخیر افتاد ناراحت نشوند، و او را در حکمش متهم نسازند.
قَالَ : اَلْمُسْلِمُ لاَ يَقْضِي اَللَّهُ لَهُ قَضَاء إِلاَّ كَانَ خَيْرا لَهُ وَ إِنْ قُطِعَ قِطَعا كَانَ خَيْرا لَهُ وَ إِنْ مَلَكَ مَشَارِقَ اَلْأَرْضِ وَ مَغَارِبَهَا كَانَ خَيْرا لَهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند برای مسلمان سرنوشتی معیّن نکند جز آنکه برایش خیر باشد، و اگر قطعه قطعه هم شود برایش خیر باشد، و اگر تمام مشرق زمین و مغرب زمین را هم مالک شود، برایش خیر است.
