مِنْ كِتَابِ اَلسَّيِّدِ نَاصِحِ اَلدِّينِ أَبِي اَلْبَرَكَاتِ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مِنْ رَأْسِ اَلتَّوَاضُعِ أَنْ تَبْدَأَ بِالسَّلاَمِ عَلَى مَنْ لَقِيتَ وَ تَرُدَّ عَلَى مَنْ سَلَّمَ عَلَيْكَ وَ أَنْ تَرْضَى بِالدُّونِ مِنَ اَلْمَجْلِسِ وَ لاَ تُحِبَّ اَلْمِدْحَةَ وَ اَلتَّزْكِيَةَ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:سر منشأ تواضع این است که هر که را دیدی به او سلام کنی، و هر که سلامت کرد جوابش دهی، و در پایین مجلس بنشینی، و از ستایش و تمجید خوشحالی نکنی.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِذَا لَقِيَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيُسَلِّمْ عَلَيْهِ وَ لْيُصَافِحْهُ فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَكْرَمَ بِذَلِكَ اَلْمَلاَئِكَةَ فَاصْنَعُوا صَنِيعَ اَلْمَلاَئِكَةِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر گاه یکی از شما برادرش را ملاقات نمود به او سلام کند و مصافحه نماید، زیرا خدای عزّ و جلّ به این کار ملائکه را گرامی داشت، پس شما هم مثل ملائکه انجام دهید.
مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ هَلْ تَدْرُونَ مَا حَقُّ اَلْجَارِ مَا تَدْرُونَ مِنْ حَقِّ اَلْجَارِ إِلاَّ قَلِيلا أَلاَ لاَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ اَلْيَوْمِ اَلْآخِرِ مَنْ لاَ يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ وَ إِذَا اِسْتَقْرَضَهُ أَنْ يُقْرِضَهُ وَ إِذَا أَصَابَهُ خَيْرٌ هَنَّأَهُ وَ إِذَا أَصَابَهُ شَرٌّ عَزَّاهُ وَ لاَ يَسْتَطِيلُ عَلَيْهِ فِي اَلْبِنَاءِ يَحْجُبُ عَنْهُ اَلرِّيحَ إِلاَّ بِإِذْنِهِ وَ إِذَا اِشْتَهَى فَاكِهَة فَلْيُهْدِ لَهُ فَإِنْ لَمْ يُهْدِ لَهُ فَلْيُدْخِلْهَا سِرّا وَ لاَ يُعْطِي صِبْيَانَهُ مِنْهَا شَيْئا…
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:آیا می دانید حق همسایه چیست؟شما از حقوق همسایه به جز اندکی نمی دانید، هشیار باشید کسی که همسایه اش از وی در امان نباشد، ایمان به خدا و روز قیامت نیاورده، هر گاه از او وام خواست باید به او بدهد، و هر گاه خیری به او رسید به او تبریک گوید، و اگر شرّی به او رسید به او تسلیت بگوید، خانۀ خود را بلند نسازد که مانع ورود هوا به خانه اش گردد، مگر با اجازۀ او، هر گاه به میوه ای احتیاج پیدا کرد به او هدیه کند، و اگر هدیه نکرد پنهانی برایش بفرستد، و به کودکان خود چیزی ندهد که بچه های او را ناراحت کند. سپس رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:همسایه ها سه دسته اند:بعضی از آنها سه حق دارند؛ حق اسلام، حق همسایگی، حق خویشاوندی، و بعضی از آنها دو حق دارند؛ حق اسلام و حق…
مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ حُسْنُ اَلْخُلُقِ نِصْفُ اَلدِّينِ.
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خوش اخلاقی نصف دین است.
مِنْ كِتَابِ اَلرَّوْضَةِ أَيْضا قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَفْضَلُ اَلنَّاسِ إِيمَانا أَحْسَنُهُمْ خُلُقا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:بهترین مؤمنان خوش اخلاق ترین آنها هستند.
مِنْ كِتَابِ زُهْدِ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ سُئِلَ رَسُولُ اَللَّهِ مَا أَفْضَلُ مَا أُعْطِيَ اَلْإِنْسَانُ فَقَالَ حُسْنُ اَلْخُلُقِ .
از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله سؤال شد:بهترین چیزی که به انسان داده شده چیست؟فرمود:اخلاق نیکو.
مِنْ كِتَابِ اَلسَّيِّدِ اَلْإِمَامِ نَاصِحِ اَلدِّينِ أَبِي اَلْبَرَكَاتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَيْسَ مِنْ عَبْدٍ إِلاَّ وَ مَلَكٌ آخِذٌ بِحِكْمَةِ رَأْسِهِ إِنْ هُوَ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اَللَّهُ وَ إِنْ هُوَ تَكَبَّرَ وَضَعَهُ اَللَّهُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر بنده ای یک فرشته همراهش است که بر سر آن بنده موکّل و مراقب است، اگر برای خدا تواضع کرد بالایش برد، و اگر تکبر کرد خوارش نماید.
وَ مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لاَ يَنْبَغِي خَصْلَتَانِ فِي مُسْلِمٍ اَلْبُخْلُ وَ سُوءُ اَلْخُلُقِ.
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:در مسلمان دو خصلت روا نیست:بخل و بد اخلاقی.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلْحَيَاءُ حَيَاءَانِ حَيَاءُ عَقْلٍ وَ حَيَاءُ حُمْقٍ فَحَيَاءُ اَلْعَقْلِ هُوَ اَلْعِلْمُ وَ حَيَاءُ اَلْحُمْقِ هُوَ اَلْجَهْلُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:حیاء بر دو قسم است:حیاء عقل و حیاء حماقت، حیاء عقل علم است و حیاء حماقت جهل است.
مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اِسْتَحْيُوا مِنَ اَللَّهِ حَقَّ اَلْحَيَاءِ قَالُوا وَ مَا نَفْعَلُ يَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ إِنْ كُنْتُمْ فَاعِلِينَ فَلاَ يَبِيتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلاَّ وَ أَجَلُهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ وَ لْيَحْفَظِ اَلرَّأْسَ وَ مَا حَوَى وَ اَلْبَطْنَ وَ مَا وَعَى وَ لْيَذْكُرِ اَلْقَبْرَ وَ اَلْبِلَى وَ مَنْ أَرَادَ اَلْآخِرَةَ فَلْيَتْرُكْ زِينَةَ اَلْحَيَاةِ اَلدُّنْيَا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:از خداوند آن طور که شایسته است حیاء کنید، پرسیدند:چه کنیم ای رسول خدا؟فرمود:اگر این کار را بکنید، هیچ کدامتان نخوابد مگر اینکه مرگش را پیش رو بنگرد، و باید سرش را و آنچه در آنست و شکمش با آنچه در بر دارد نگه دارد، و به یاد گور و پوسیدن باشد، هر کس آخرت خواهد باید از زینت و زیور دنیا دست کشد.
مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَعْبَدُ اَلنَّاسِ مَنْ أَقَامَ اَلْفَرَائِضَ وَ أَزْهَدُ اَلنَّاسِ مَنِ اِجْتَنَبَ اَلْحَرَامَ وَ أَتْقَى اَلنَّاسِ مَنْ قَالَ اَلْحَقَّ فِيمَا لَهُ وَ عَلَيْهِ وَ أَوْرَعُ اَلنَّاسِ مَنْ تَرَكَ اَلْمِرَاءَ وَ إِنْ كَانَ مُحِقّا وَ أَشَدُّ اَلنَّاسِ اِجْتِهَادا مَنْ تَرَكَ اَلذُّنُوبَ وَ أَكْرَمُ اَلنَّاسِ أَتْقَاهُمْ وَ أَعْظَمُ اَلنَّاسِ قَدْرا مَنْ تَرَكَ مَا لاَ يَعْنِيهِ وَ أَسْعَدُ اَلنَّاسِ مَنْ خَالَطَ اَلْكِرَامَ مِنْ غَيْرِهِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:عابدترین مردم کسی است که واجبات را انجام دهد، و زاهدترین مردم کسی است که از حرام دست بکشد، و با تقواترین مردم کسی است که حق را بگوید چه به نفعش باشد چه به ضررش، و پرهیزگارترین مردم کسی است که از جدال بپرهیزد گرچه محق باشد، و قوی ترین مردم کسی است که گناهان را ترک کند، و شریف ترین مردم با تقواترین آنهاست، بزرگ ترین مردم از جهت قدر و منزلت آن است که سخن بی معنی نگوید، و خوشبخت ترین مردم کسی است که با بزرگان محشور باشد.
مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ أَوْ وَاحِدَةٌ مِنْهَا كَانَ فِي ظِلِّ عَرْشِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلاَّ ظِلُّهُ رَجُلٌ أَعْطَى اَلنَّاسَ مِنْ نَفْسِهِ بِمَا هُوَ سَائِلُهُمْ لَهَا وَ رَجُلٌ لَمْ يُقَدِّمْ رِجْلا وَ لَمْ يُؤَخِّرْ أُخْرَى حَتَّى يَعْلَمَ أَنَّ ذَلِكَ لِلَّهِ فِيهِ رِض ى أَوْ سَخَطٌ وَ رَجُلٌ لَمْ يَعِبْ أَخَاهُ اَلْمُسْلِمَ بِعَيْبٍ حَتَّى يَنْفِيَ ذَلِكَ مِنْ نَفْسِهِ فَإِنَّهُ لاَ يَنْفِي مِنْهَا عَيْبا إِلاَّ بَدَا لَهُ عَيْبٌ وَ كَفَى بِالْمَرْءِ شُغُلا بِنَفْسِهِ عَنِ…
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:سه خصلت است که اگر همۀ آنها یا یکی از آنها در کسی باشد در روز قیامت که هیچ سایه ای جز سایۀ خدا نخواهد بود او در سایۀ عرش خداست: مردی که آنچه را خود می خواهد به مردم ببخشد، و مردی که گامی پس و پیش نگذارد مگر آنکه بداند خدا به آن راضی است یا ناخشنود، و مردی که از برادر مسلمانش عیبی نگیرد مگر اینکه آن عیب را از خود بزداید، زیرا عیبی از خود نزداید مگر آنکه عیبی دیگر برایش پدیدار گردد، و انسان را همین بس که به خود مشغول باشد نه به مردم.
