مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ هَلْ تَدْرُونَ مَا حَقُّ اَلْجَارِ مَا تَدْرُونَ مِنْ حَقِّ اَلْجَارِ إِلاَّ قَلِيلا أَلاَ لاَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ اَلْيَوْمِ اَلْآخِرِ مَنْ لاَ يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ وَ إِذَا اِسْتَقْرَضَهُ أَنْ يُقْرِضَهُ وَ إِذَا أَصَابَهُ خَيْرٌ هَنَّأَهُ وَ إِذَا أَصَابَهُ شَرٌّ عَزَّاهُ وَ لاَ يَسْتَطِيلُ عَلَيْهِ فِي اَلْبِنَاءِ يَحْجُبُ عَنْهُ اَلرِّيحَ إِلاَّ بِإِذْنِهِ وَ إِذَا اِشْتَهَى فَاكِهَة فَلْيُهْدِ لَهُ فَإِنْ لَمْ يُهْدِ لَهُ فَلْيُدْخِلْهَا سِرّا وَ لاَ يُعْطِي صِبْيَانَهُ مِنْهَا شَيْئا…
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:آیا می دانید حق همسایه چیست؟شما از حقوق همسایه به جز اندکی نمی دانید، هشیار باشید کسی که همسایه اش از وی در امان نباشد، ایمان به خدا و روز قیامت نیاورده، هر گاه از او وام خواست باید به او بدهد، و هر گاه خیری به او رسید به او تبریک گوید، و اگر شرّی به او رسید به او تسلیت بگوید، خانۀ خود را بلند نسازد که مانع ورود هوا به خانه اش گردد، مگر با اجازۀ او، هر گاه به میوه ای احتیاج پیدا کرد به او هدیه کند، و اگر هدیه نکرد پنهانی برایش بفرستد، و به کودکان خود چیزی ندهد که بچه های او را ناراحت کند. سپس رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:همسایه ها سه دسته اند:بعضی از آنها سه حق دارند؛ حق اسلام، حق همسایگی، حق خویشاوندی، و بعضی از آنها دو حق دارند؛ حق اسلام و حق…
أَمَرَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَلِيّا وَ سَلْمَانَ وَ مِقْدَادا وَ أَبَا ذَرٍّ أَنْ يَتَفَرَّقُوا وَ يَأْخُذَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ فِي نَاحِيَةٍ وَ يُنَادِيَ أَلاَ إِنَّ حَقَّ اَلْجِوَارِ مِنْ أَرْبَعِينَ دَارا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به علی علیه السّلام و سلمان و مقداد و ابو ذر امر فرمود که:هر کدام به ناحیه ای روند و فریاد بزنند که:حق همسایه تا چهل خانه می باشد.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَيْسَ بِمُؤْمِنٍ مَنْ لَمْ يَأْمَنْ جَارُهُ بَوَائِقَهُ.
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل فرماید که:مؤمن نیست کسی که همسایه اش از آزار او در امان نباشد.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ مِنَ اَلْفَوَاقِرِ اَلَّتِي تَقْصِمُ اَلظَّهْرَ جَارَ اَلسَّوْءِ إِنْ رَأَى حَسَنَة أَخْفَاهَا وَ إِنْ رَأَى سَيِّئَة أَفْشَاهَا.
امام باقر علیه السّلام فرمود:یکی از بلاهای کمر شکن که پشت انسان را می شکند همسایۀ بد است، اگر از انسان خوشرفتاری و نیکی بیند پنهان کند، و اگر بدی بیند فاش سازد.
وَ مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ وَ غَيْرِهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : حُسْنُ اَلْجِوَارِ زِيَادَةٌ فِي اَلْأَعْمَارِ وَ عِمَارَةٌ فِي اَلدِّيَارِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خوب همسایگی کردن موجب زیادی عمر و آبادی خانه هاست.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : شَكَا رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اَللَّهِ جَارَهُ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ عَادَ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ عَادَ فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ لِعَلِيٍّ وَ سَلْمَانَ وَ مِقْدَادٍ اِذْهَبُوا وَ نَادُوا لَعْنَةُ اَللَّهِ وَ اَلْمَلاَئِكَةِ عَلَى مَنْ آذَى جَارَهُ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:مردی نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از همسایه اش شکایت کرد، حضرت از او روی گرداند، دوباره شکایتش را تکرار کرد، باز حضرت به او توجه نکرد، بار دیگر سخنش را تکرار کرد، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به علی علیه السّلام و سلمان و مقداد فرمود:بروید و اعلام کنید؛ لعنت خدا و ملائکه بر کسی که همسایه اش را بیازارد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ جَارِ سَوْءٍ فِي دَارِ إِقَامَةٍ تَرَاكَ عَيْنَاهُ وَ يَرْعَاكَ قَلْبُهُ إِنْ رَآكَ بِخَيْرٍ سَاءَهُ وَ إِنْ رَآكَ بِشَرٍّ سَرَّهُ.
امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که فرمود:به خدا پناه می برم از همسایۀ بد محل زندگی، تو را با دو چشمش می بیند و با دلش مراقبت می باشد، اگر خیری به تو رسد ناراحتش کند، و اگر شرّی به تو رسد خوشحال شود.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ يُسْتَجَابُ لِمَنْ يَدْعُو عَلَى جَارِهِ وَ قَدْ جَعَلَ اَللَّهُ لَهُ اَلسَّبِيلَ إِلَى أَنْ يَبِيعَ دَارَهُ وَ يَتَحَوَّلَ عَنْ جِوَارِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:کسی که بر علیه همسایه اش دعا می کند تا از دستش راحت شود مستجاب نشود، زیرا خداوند برایش راه قرار داده و او می تواند خانه اش را بفروشد و جایش را عوض کند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا كَانَ وَ لاَ يَكُونُ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ نَبِيٌّ وَ لاَ مُؤْمِنٌ إِلاَّ وَ لَهُ جَارٌ يُؤْذِيهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هیچ پیامبر و مؤمنی نبوده و تا روز قیامت نخواهد بود، مگر اینکه همسایه ای داشته باشد که او را آزار می دهد.
وَ عَنْهُ قَالَ : مَا أَفْلَتَ اَلْمُؤْمِنُ مِنْ وَاحِدَةٍ مِنْ ثَلاَثٍ وَ لَرُبَّمَا اِجْتَمَعَتِ اَلثَّلاَثُ عَلَيْهِ إِمَّا بَعْضُ مَنْ يَكُونُ مَعَهُ فِي اَلدَّارِ يُغْلِقُ عَلَيْهِ بَابَهُ يُؤْذِيهِ أَوْ جَارٌ يُؤْذِيهِ أَوْ مَنْ مَرَّ فِي طَرِيقِهِ إِلَى حَوَائِجِهِ يُؤْذِيهِ وَ لَوْ أَنَّ مُؤْمِنا عَلَى قُلَّةِ جَبَلٍ لَبَعَثَ اَللَّهُ عَلَيْهِ شَيْطَانا يُؤْذِيهِ وَ يَجْعَلُ اَللَّهُ لَهُ مِنْ إِيمَانِهِ أُنْسا لاَ يَسْتَوْحِشُ مَعَهُ إِلَى أَحَدٍ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن هرگز از سه چیز خلاصی ندارد، و گاهی ممکن است هر سه بر او گرد آیند:یا کسی که با او در یک خانه است، در را بر روی او می بندد و آزارش می دهد، یا همسایه ای که او را آزار می دهد، یا کسی در میان مسیری که برای گذران زندگیش می رود او را اذیّت می کند، و اگر مؤمن بالای قلّۀ کوهی هم باشد، خداوند شیطانی را بر انگیزد تا او را اذیّت کند، و خدا از ایمانش برای او مونسی قرار دهد که از هیچ کس وحشت نکند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَمَرَ رَسُولُ اَللَّهِ عَلِيّا وَ سَلْمَانَ وَ أَبَا ذَرٍّ بِأَنْ يُنَادُوا بِأَعْلَى أَصْوَاتِهِمْ أَنَّهُ لاَ إِيمَانَ لِمَنْ لَمْ يَأْمَنْ جَارُهُ بَوَائِقَهُ فَنَادَوْا بِهَا ثَلاَثا ثُمَّ أَوْمَى بِيَدِهِ إِلَى أَنَّ كُلَّ أَرْبَعِينَ دَارا جِيرَانٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ وَ عَنْ يَمِينِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به علی علیه السّلام و سلمان و ابو ذر امر فرمود که به آواز بلند فریاد زنند که:هر که همسایه اش از آزار او آسوده نباشد ایمان ندارد، آنها نیز سه بار آن را گفتند، سپس با دست مبارکش اشاره کرد که تا چهل خانه از روبرو و پشت سر و طرف راست، و طرف چپ همسایه به حساب می آید.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ يَعْقُوبَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ لَمَّا ذَهَبَ مِنْهُ بِنْيَامِينُ نَادَى يَا رَبِّ أَ لاَ تَرْحَمُنِي أَذْهَبْتَ عَيْنَيَّ وَ أَذْهَبْتَ اِبْنَيَّ فَأَوْحَى اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِلَيْهِ لَوْ أَمَتُّهُمَا لَأَحْيَيْتُهُمَا حَتَّى أَجْمَعَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُمَا وَ لَكِنْ تَذْكُرُ اَلشَّاةَ اَلَّتِي ذَبَحْتَهَا وَ شَوَيْتَهَا وَ أَكَلْتَ وَ فُلاَنٌ إِلَى جَنْبِكَ صَائِمٌ لَمْ تُنِلْهُ مِنْهَا شَيْئا .
امام صادق علیه السّلام فرمود:هنگامی که بنیامین از نزد یعقوب رفت، عرض کرد:بار خدایا، به من رحم نمی کنی؟دیدگانم را که بردی، فرزندم را که بردی، خداوند تبارک و تعالی به او وحی فرمود که:اگر آنها را میرانده بودم باز هم برایت زنده می کردم تا دوباره در کنارت باشند، و لکن به خاطر آور آن گوسفندی را که ذبح کردی و بریان نمودی و خوردی و فلانی در همسایگی تو روزه دار بود و چیزی از آن را به او ندادی.
