وَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ يُحِبُّ أَنْ يُصْبِحَ فَلاَ يَسْقُمَ فَابْتَدَرْنَا فَقُلْنَا يَا نَبِيَّ اَللَّهِ فَعَرَفْنَا مَا فِي وَجْهِهِ فَقَالَ أَ تُحِبُّونَ أَنْ تَكُونُوا كَالْحَمِيرِ اَلضَّالَّةِ فَقَالُوا لاَ يَا نَبِيَّ اَللَّهِ فَقَالَ أَ لاَ تُحِبُّونَ أَنْ تَكُونُوا أَصْحَابَ بَلاَءٍ وَ كَفَّارَاتٍ فَوَ اَلَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّ اَللَّهَ لاَ يَبْتَلِي اَلْمُؤْمِنَ بِالْبَلاَءِ مَا يَبْتَلِي إِلاَّ لِلْكَرَامَةِ عَلَيْهِ إِنَّ اَللَّهَ قَدْ أَنْزَلَهُ مَنْزِلا لَمْ يَبْلُغْهُ بِشَيْءٍ مِنْ عَمَلِهِ دُونَ أَنْ يَنْزِلَ بِهِ مِنَ اَلْبَلاَءِ…
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:چه کسی دوست دارد که شب را به صبح برساند و بیمار نشود، همگی با شتاب گفتیم:ای پیامبر خدا راه آن را به ما بفهمانید.فرمود:آیا دوست دارید که همچون الاغی گمشده باشید؟گفتند:نه، ای پیامبر خدا.فرمود:آیا دوست ندارید که همواره گرفتار بلا و مصیبت باشید تا کفّارۀ گناهتان باشد؟قسم به آنکه جانم در دست اوست، خداوند مؤمن را گرفتار بلا نکند مگر به خاطر گرامی داشت او، خداوند او را به مقامی برساند که با عمل خودش اگر همراه بلا نباشد به آن نمی رسد.
رُوِيَ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ اِشْتَرَى وَلِيدَة بِمِائَةِ دِينَارٍ إِلَى شَهْرٍ فَسَمِعَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ أَ لاَ تَعْجَبُونَ مِنْ أُسَامَةَ اَلْمُشْتَرِي إِلَى شَهْرٍ إِنَّ أُسَامَةَ لَطَوِيلُ اَلْأَمَلِ وَ اَلَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا طَرَفَتْ عَيْنَايَ إِلاَّ ظَنَنْتُ أَنَّ شُفْرَيَّ لاَ يَلْتَقِيَانِ حَتَّى يَقْبِضَ اَللَّهُ رُوحِي وَ لاَ رَفَعْتُ طَرْفِي وَ ظَنَنْتُ أَنِّي خَافِضُهُ حَتَّى أُقْبَضَ وَ لاَ لَقَمْتُ لُقْمَة إِلاَّ وَ ظَنَنْتُ أَنِّي لاَ أُسِيغُهَا أَنْحَصِرُ بِهَا مِنَ اَلْمَوْتِ ثُمَّ قَالَ يَا بَنِي آدَمَ إِنْ كُنْتُمْ…
روایت شده که اسامة بن زید کنیزی را به صد دینار به صورت نسیه تا یک ماه خرید، خبر به رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله رسید، فرمود:آیا شما از اسامه که آن را به مدت یک ماه خریده تعجب نمی کنید؟اسامه آرزویی دراز دارد، قسم به آنکه جانم در دست اوست حتی به اندازۀ چشم بر هم زدن گمان زنده ماندن ندارم، و هر لحظه منتظرم خداوند جانم را بستاند، و لقمه ای را نخوردم مگر اینکه گمان کردم قبل از فرو بردنش جانم گرفته شود. سپس فرمود:ای فرزندان آدم اگر عاقل هستید خود را برای مرگ آماده سازید، قسم به آنکه جانم در دست اوست آنچه وعده داده شده اید خواهد آمد، و شما نمی توانید نسبت عجز به خدا بدهید .
مِنْ كِتَابِ اَلرَّوْضَةِ قَالَ رَجُلٌ مِنَ اَلْأَنْصَارِ يَا رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَا لِي لاَ أُحِبُّ اَلْمَوْتَ قَالَ هَلْ لَكَ مَالٌ قَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ قَدِّمْ مَالَكَ فَإِنَّ قَلْبَ اَلرَّجُلِ مَعَ مَالِهِ إِنْ قَدَّمَهُ أَحَبَّ أَنْ يَلْحَقَهُ وَ إِنْ خَلَّفَهُ أَحَبَّ أَنْ يَتَخَلَّفَ مَعَهُ .
یکی از انصار به رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله عرض کرد:چرا من مرگ را دوست ندارم؟فرمود:آیا مال و ثروتی داری؟گفت:بلی ای رسول خدا، فرمود:مالت را قبل از خود بفرست، زیرا دل آدمی همیشه همراه مالش می باشد، اگر آن را پیش بفرستد دوست دارد به او ملحق شود، و اگر به جای مانده باشد دوست دارد خودش هم همراه مال بماند.
قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَوْ تَعْلَمُ اَلْبَهَائِمُ مِنَ اَلْمَوْتِ مَا تَعْلَمُونَ مَا أَكَلْتُمْ مِنْهَا سَمِينا أَبَدا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:اگر چهارپایان آنچه را شما از مرگ می دانید؛ می دانستند، هرگز شما حیوان فربهی از آنان را نمی خوردید.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ قَالَ : نَهَى رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَنِ اَلْأَدَبِ عِنْدَ اَلْغَضَبِ .
علی بن اسباط گوید:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از ادب کردن هنگام غضب نهی فرمود چون غضب از صفات بدی است که مبتلای به آن نمی تواند مؤدّب باشد .
قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنِ اِسْتَوْلَى عَلَيْهِ اَلضَّجَرُ رَحَلَتْ عَنْهُ اَلرَّاحَةُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس گرفتار مشکلات شود، آسایشش سلب گردد.
وَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَيْسَ اَلشَّدِيدُ بِالصَّرْعَةِ إِنَّمَا اَلشَّدِيدُ اَلَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ اَلْغَضَبِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:مردانگی به نیروی جسمانی نیست، بلکه جوانمرد آن است که بتواند خشمش را فرو خورد.
مِنْ كِتَابِ نَاصِحِ اَلدِّينِ أَبِي اَلْبَرَكَاتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَجَبَتْ مَحَبَّةُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى مَنْ أُغْضِبَ فَحَلُمَ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:محبت خدا بر کسی که به خشم آورده شد، و از خود بردباری نشان داده واجب است.
قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ يَا عَلِيُّ أَنْهَاكَ عَنْ ثَلاَثِ خِصَالٍ عِظَامٍ اَلْحَسَدِ وَ اَلْكَذِبِ وَ اَلْحِرْصِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:ای علی از سه خصلت بزرگ تو را نهی می کنم:حسد، دروغ، حرص.
وَ قَالَ أَيْضا مَنْ يَضْمَنْ لِي خَمْسا أَضْمَنْ لَهُ اَلْجَنَّةَ اَلنَّصِيحَةَ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اَلنَّصِيحَةَ لِرَسُولِهِ وَ اَلنَّصِيحَةَ لِكِتَابِ اَللَّهِ وَ اَلنَّصِيحَةَ لِدِينِ اَللَّهِ وَ اَلنَّصِيحَةَ لِجَمَاعَةِ اَلْمُسْلِمِينَ .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس به انجام پنج چیز خودش را ملزم سازد من بهشت را برایش ضمانت کنم:خیر خواهی برای خدای عزّ و جلّ، خیر خواهی برای رسول خدا، خیر خواهی برای کتاب خدا، خیر خواهی برای دین خدا، خیر خواهی برای تمامی مسلمانان.
قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لاَ تُظْهِرِ اَلشَّمَاتَةَ لِأَخِيكَ فَيَرْحَمَهُ اَللَّهُ وَ يَبْتَلِيَكَ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:برادر مؤمنت را بر کار بد شماتت نکن، زیرا ممکن است او مورد رحمت خدا قرار گیرد و تو را به آن مبتلا کند.
مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَغْفَلُ اَلنَّاسِ مَنْ لَمْ يَتَّعِظْ بِتَغَيُّرِ اَلدُّنْيَا مِنْ حَالٍ إِلَى حَالٍ وَ أَغْنَى اَلنَّاسِ مَنْ لَمْ يَكُنْ لِلْحِرْصِ أَسِيرا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:غافلترین مردم کسی است که از تغییرات دنیا پند نگیرد و متحول نشود، و بی نیازترین مردم کسی است که اسیر حرص نباشد.