عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَمَلَ إِسْلاَمُهُ وَ مُحِّصَتْ ذُنُوبُهُ وَ لَقِيَ رَبَّهُ وَ هُوَ عَنْهُ رَاضٍ وَفَاءٌ لِلَّهِ بِمَا يَجْعَلُ عَلَى نَفْسِهِ لِلنَّاسِ وَ صِدْقُ لِسَانِهِ مَعَ اَلنَّاسِ وَ اَلاِسْتِحْيَاءُ مِنْ كُلِّ قَبِيحٍ عِنْدَ اَللَّهِ وَ عِنْدَ اَلنَّاسِ وَ حُسْنُ خُلُقِهِ مَعَ أَهْلِهِ.
علی بن الحسین علیه السّلام فرمود:چهار چیز است که در هر کس باشد اسلامش کامل و گناهانش پاک گردد، و پروردگارش را در حالی که از او خوشنود است ملاقات کند:وفا کردن به عهد و پیمانی که با مردم دارد، و راست بودن زبانش با مردم، و از هر چه نزد خدا و مردم زشت است شرم کردن، و با خانوادۀ خود خوشرفتار بودن.
قَالَ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ حَقُّ اَللِّسَانِ إِلْزَامُهُ عَنِ اَلْخَنَى وَ تَعْوِيدُهُ اَلْخَيْرَ وَ تَرْكُ اَلْفُضُولِ اَلَّتِي لاَ فَائِدَةَ لَهَا وَ اَلْبِرُّ بِالنَّاسِ وَ حُسْنُ اَلْقَوْلِ فِيهِمْ.
امام سجاد علیه السّلام فرمود:حق زبان وادار کردنش به پرهیز از فحش و بازگشت آن به خیر است، و ترک کردن سخنان اضافی که فایده ای ندارد، و نیکی به مردم، و سخن خوب در میانشان گفتن.
وَ مِنْ كِتَابِ إِعْلاَمِ اَلْوَرَى رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ أَنَّهُ دَعَا مَمْلُوكَهُ مَرَّتَيْنِ فَلَمْ يُجِبْهُ ثُمَّ أَجَابَهُ فِي اَلثَّالِثَةِ فَقَالَ لَهُ يَا بُنَيَّ أَ مَا سَمِعْتَ صَوْتِي قَالَ بَلَى قَالَ فَمَا بَالُكَ لَمْ تُجِبْنِي قَالَ أَمِنْتُكَ قَالَ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ اَلَّذِي جَعَلَ مَمْلُوكِي يَأْمَنُنِي .
از امام سجاد علیه السّلام روایت شده که ایشان خادمش را دو مرتبه صدا زد و او جواب نداد، سپس در مرتبه سوم جوابش داد، حضرت به او فرمود:پسرکم آیا صدای مرا نشنیدی؟ گفت:بلی، فرمود:پس چرا جوابم را ندادی؟گفت:خود را در امان شما دیدم، فرمود: ستایش خدایی را که خادم مرا در امان من قرار داد.
وَ كَانَتْ جَارِيَةٌ لِعَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ تَسْكُبُ عَلَيْهِ اَلْمَاءَ فَسَقَطَ اَلْإِبْرِيقُ مِنْ يَدِهَا فَشَجَّهُ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيْهَا فَقَالَتِ اَلْجَارِيَةُ إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ وَ اَلْكٰاظِمِينَ اَلْغَيْظَ : فَقَالَ كَظَمْتُ غَيْظِي قَالَتْ وَ اَلْعٰافِينَ عَنِ اَلنّٰاسِ : قَالَ عَفَوْتُ عَنْكَ قَالَتْ وَ اَللّٰهُ يُحِبُّ اَلْمُحْسِنِينَ : قَالَ اِذْهَبِي فَأَنْتِ حُرَّةٌ لِوَجْهِ اَللَّهِ .
امام سجاد علیه السّلام کنیزی داشت که روی دستش آب می ریخت، ظرف آب از دستش افتاد، و دست امام مجروح شد، سرش را به طرف او بلند کرد، کنیز گفت:خدای تعالی می فرماید: و فروخورندگان خشم ، فرمود:خشمم را خوردم، گفت: و گذرندگان از مردم ، فرمود:از تو گذشتم، گفت: و خدا نیکوکاران را دوست دارد فرمود:برو؛ تو در راه خدا آزادی.
حُجُّوا وَ اِعْتَمِرُوا تَصِحَّ أَجْسَامُكُمْ وَ تَتَّسِعْ أَرْزَاقُكُمْ وَ يَنْصَلِحْ إِيمَانُكُمْ وَ تُكْفَوْا مَؤُنَةَ عِيَالِكُمْ.
امام صادق علیه السلام روایت نموده که امام سجاد علیه السلام پیوسته می فرمود: حج گزارید و عمره به جا آورید تا بدن های شما تندرستی یابد و روزی شما فزون گردد و ایمان شما اصلاح گردد و مخارج مردم و خانواده خویش را به دست آورید.
قَالَ رَجُلٌ لِعَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ ع تَرَكْتَ اَلْجِهَادَ وَ خُشُونَتَهُ وَ لَزِمْتَ اَلْحَجَّ وَ لِينَتَهُ قَالَ وَ كَانَ مُتَّكِئاً فَجَلَسَ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا بَلَغَكَ مَا قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص فِي حِجَّةِ اَلْوَدَاعِ إِنَّهُ لَمَّا هَمَّتِ اَلشَّمْسُ أَنْ تَغِيبَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص يَا بِلاَلُ قُلْ لِلنَّاسِ فَلْيُنْصِتُوا فَلَمَّا أَنْصَتُوا قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص إِنَّ رَبَّكُمْ تَطَوَّلَ عَلَيْكُمْ فِي هَذَا اَلْيَوْمِ فَغَفَرَ لِمُحْسِنِكُمْ وَ شَفَّعَ مُحْسِنَكُمْ فِي مُسِيئِكُمْ فَأَفِيضُوا مَغْفُوراً لَكُمْ وَ ضَمِنَ لِأَهْلِ اَلتَّبِعَاتِ مِنْ عِنْدِهِ اَلرِّضَا…
ابو حمزه ثمالی گوید: مردی به امام سجاد علیه السلام گفت: جهاد را که دشوار است وانهاده و حج را که آسان است گزاردی؟ امام علیه السلام که تکیه داده بود در این هنگام نشست و فرمود: وای بر تو آیا آنچه که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در«حجه الوداع»فرمود به گوش تو نرسیده است؟ به راستی که چون خورشید آهنگ غروب کردن نمود، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: ای بلال مردمان را بگو که ساکت شوند؛ پس چون مردمان خاموشی گزیدند، پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: به راستی، پروردگار شما امروز بر شما منت نهاد و نیکوکار شمایان را آمرزید و شفاعت نیکوکارتان را در باره گناهکارتان پذیرفت؛ بروید که بخشوده شده اید و خداوند خشنودی خویش را از گناهکاران شما ضمانت نمود.
قَالَ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ ع لاِبْنِهِ مُحَمَّدٍ حِينَ حَضَرَتْهُ اَلْوَفَاةُ إِنَّنِي قَدْ حَجَجْتُ عَلَى نَاقَتِي هَذِهِ عِشْرِينَ حِجَّةً فَلَمْ أَقْرَعْهَا بِسَوْطٍ قَرْعَةً فَإِذَا نَفَقَتْ فَادْفِنْهَا لاَ يَأْكُلْ لَحْمَهَا اَلسِّبَاعُ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص قَالَ مَا مِنْ بَعِيرٍ يُوقَفُ عَلَيْهِ مَوْقِفَ عَرَفَةَ سَبْعَ حِجَجٍ إِلاَّ جَعَلَهُ اَللَّهُ مِنْ نَعَمِ اَلْجَنَّةِ وَ بَارَكَ فِي نَسْلِهِ فَلَمَّا نَفَقَتْ حَفَرَ لَهَا أَبُو جَعْفَرٍ ع وَ دَفَنَهَا .
امام صادق علیه السلام روایت نموده که امام سجاد علیه السلام هنگام مرگ به پسرش امام باقر علیه السلام فرمود: به راستی که با این شترم بیست بار حج گزارده ام و بر او تازیانه ای ننواخته ام. آنگاه که شتر جان سپرد، دفنش کن تا درندگان گوشتش را نخورند؛ زیرا که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: شتری نباشد که هفت بار در موقف عرفه توقف کند جز آنکه خداوند آن را از چهارپایان بهشت قرار دهد و نسلش را نیکو گرداند؛ پس چون آن شتر جان داد امام باقر علیه السلام گوری برای آن کند و دفنش نمود
أَيُّمَا مُؤْمِنٍ دَمَعَتْ عَيْنَاهُ لِقَتْلِ اَلْحُسَيْنِ ع حَتَّى تَسِيلَ عَلَى خَدِّهِ بَوَّأَهُ اَللَّهُ تَعَالَى بِهَا فِي اَلْجَنَّةِ غُرَفاً يَسْكُنُهَا أَحْقَاباً وَ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ دَمَعَتْ عَيْنَاهُ حَتَّى تَسِيلَ عَلَى خَدَّيْهِ فِيمَا مَسَّنَا مِنَ اَلْأَذَى مِنْ عَدُوِّنَا فِي اَلدُّنْيَا بَوَّأَهُ اَللَّهُ مَنْزِلَ صِدْقٍ وَ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ مَسَّهُ أَذًى فِينَا فَدَمَعَتْ عَيْنَاهُ حَتَّى تَسِيلَ عَلَى خَدِّهِ مِنْ مَضَاضَةٍ أَوْ أَذًى فِينَا صَرَفَ اَللَّهُ مِنْ وَجْهِهِ اَلْأَذَى وَ آمَنَهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ مِنْ سَخَطِ اَلنَّارِ .
امام باقر علیه السلام روایت نموده که امام سجاد علیه السلام فرمود: هر مومنی که برای شهادت امام حسین علیه السلام سرشک از دیدگانش فرو ریزد و بر گونه اش جاری شود، خداوند او را در منزلگاه هایی جای دهد که روزگاری دراز در آن سکنی گزیند و هر مومنی که برای آزارهایی که از دشمنان ما در سرای دنیا به ما رسیده، سرشک از دیدگانش فرو ریزد و بر گونه اش جاری شود، خداوند او را در بهشت در جایگاهی شایسته جای دهد و هر مومنی که در راه ما آزار بیند و سرشک از دیدگانش فرو ریزد و بر گونه اش جاری گردد، به سبب رنجی که در راه ما دیده خداوند حالت آزار و رنج را از رخسارش بر گیرد و او را در روز رستاخیز از خشم خویش و دوزخ آسوده بدارد و امان دهد
وَدِدْتُ أَنِّي اِفْتَدَيْتُ خَصْلَتَيْنِ فِي اَلشِّيعَةِ لَنَا بِبَعْضِ لَحْمِ سَاعِدِي اَلنَّزَقَ وَ قِلَّةَ اَلْكِتْمَانِ.
امام زین العابدین علیه السلام فرمود: کاش پاره ای از گوشت دستم فدای دو صفت برای شیعه میشد: شتابزدگی بهنگام خشم و کم ظرفی در نگهداری راز.
مَا مِنْ خُطْوَةٍ أَحَبَّ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ خُطْوَتَيْنِ خُطْوَةٍ يَسُدُّ بِهَا اَلْمُؤْمِنُ صَفّاً فِي سَبِيلِ اَللَّهِ وَ خُطْوَةٍ إِلَى ذِي رَحِمٍ قَاطِعٍ وَ مَا مِنْ جُرْعَةٍ أَحَبَّ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ جُرْعَتَيْنِ جُرْعَةِ غَيْظٍ رَدَّهَا مُؤْمِنٌ بِحِلْمٍ وَ جُرْعَةُ مُصِيبَةٍ رَدَّهَا مُؤْمِنٌ بِصَبْرٍ وَ مَا مِنْ قَطْرَةٍ أَحَبَّ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ قَطْرَتَيْنِ قَطْرَةِ دَمٍ فِي سَبِيلِ اَللَّهِ وَ قَطْرَةِ دَمْعَةٍ فِي سَوَادِ اَللَّيْلِ لاَ يُرِيدُ بِهَا عَبْدٌ إِلاَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ.
ابی حمزه ثمالی گوید: شنیدم امام زین العابدین(ع)میفرمود: هیچ قدمی بسوی خداوند از دو قدم محبوبتر نیست قدمی که مومن برای صف بستن در جهاد بر میدارد و قدمی که برای آشتی با 106 - 2 خویشاوند بر میدارد، و هیچ جرعه ای نزد خدا محبوبتر از دو جرعه نیست یکی جرعه خشمی که مومن با بردباری فرو میبرد و دیگر شربت مصیبتی که مومن با شکیبایی بنوشد و هیچ قطره ای نزد خداوند محبوبتر از دو قطره نیست یکی قطره خونی که در راه خدا ریخته شود و دیگر اشکی که در تاریکی شب فقط برای خدا از چشم بنده جاری شود
مَنْ لَمْ يَتَعَزَّ بِعَزَاءِ اَللَّهِ تَقَطَّعَتْ نَفْسُهُ عَلَى اَلدُّنْيَا حَسَرَاتٍ وَ اَللَّهِ مَا اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةُ إِلاَّ كَكِفَّتَيِ اَلْمِيزَانِ فَأَيُّهُمَا رَجَحَ ذَهَبَ بِالْآخَرِ ثُمَّ تَلاَ قَوْلَهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِذا وَقَعَتِ اَلْواقِعَةُ يَعْنِي اَلْقِيَامَةَ لَيْسَ لِوَقْعَتِها كاذِبَةٌ خافِضَةٌ خَفَضَتْ وَ اَللَّهِ بِأَعْدَاءِ اَللَّهِ إِلَى اَلنَّارِ رافِعَةٌ َعَتْ وَ اَللَّهِ أَوْلِيَاءَ اَللَّهِ إِلَى اَلْجَنَّةِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى رَجُلٍ مِنْ جُلَسَائِهِ فَقَالَ لَهُ اِتَّقِ اَللَّهَ وَ أَجْمِلْ فِي اَلطَّلَبِ وَ لاَ تَطْلُبْ مَا لَمْ يُخْلَقْ فَإِنَّ مَنْ…
زهری گوید: شنیدم امام زین العابدین علیه السلام میفرمود: هر که بوعده های خدا تسلی پیدا نکند دلش از حسرت های دنیا پاره پاره می شود بخدا قسم دنیا و آخرت مانند دو کفه ترازو است که هر کدام سنگین شود دیگری را سبک میکند سپس این آیات را قرایت فرمود: / اذا وقعت الواقعه /... روز قیامت که پیش آید و حتما پیش خواهد آمد روزی است که سرنگون کننده است و برتری آور، بخدا قسم دشمنان خدا را بآتش سرنگون میکند و بخدا قسم دوستان خدا را به بهشت بالا می برد سپس حضرت روی بیکی از اهل مجلس کرد و فرمود: از خدای به پرهیز و خواسته خود را از راه نیکو بدست آر و آنچه را که آفریده نشده مطلب که هر کس آفریده نشده را بطلبد دلش از حسرت پاره پاره می شود و بآنچه میجوید دسترسی پیدا نمی کند سپس فرمود چگونه بچیزی که آفریده نشده است…
رَحِمَ اَللَّهُ اَلْعَبَّاسَ يَعْنِي اِبْنَ عَلِيٍّ فَلَقَدْ آثَرَ وَ أَبْلَى وَ فَدَى أَخَاهُ بِنَفْسِهِ حَتَّى قُطِعَتْ يَدَاهُ فَأَبْدَلَهُ اَللَّهُ بِهِمَا جَنَاحَيْنِ يَطِيرُ بِهِمَا مَعَ اَلْمَلاَئِكَةِ فِي اَلْجَنَّةِ كَمَا جَعَلَ لِجَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَ إِنَّ لِلْعَبَّاسِ عِنْدَ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لَمَنْزِلَةً يَغْبِطُهُ بِهَا جَمِيعُ اَلشُّهَدَاءِ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ .
امام زین العابدین علیه السلام فرمود: خدای عباس را رحمت کند(مقصود آن حضرت عباس بن امیر المومنین بود)که از خود گذشته گی و فداکاری کرد تا آنجا که هر دو دستش بریده شد خدای تعالی بعوض آنها دو بال او را عطا فرمود که با فرشتگان بهشت در پرواز است چنانچه با جعفر بن ابی طالب هم چنین کرده بود و عباس را نزد خدای تعالی پایه ای است که همه شهیدان در روز قیامت آرزوی آن کنند، حدیث مفصل است، بقدر احتیاج از آن نقل کردیم و تمامی حدیث را با روایتهای دیگری که در فضایل عباس بن علی علیه السلام داشتم در کتاب: (مقتل حسین بن علی)نگاشته ام
