احادیث امام باقر (ع)

لاَ يَكُونُ اَلْعَبْدُ عَالِماً حَتَّى لاَ يَكُونَ حَاسِداً لِمَنْ فَوْقَهُ وَ لاَ مُحَقِّراً لِمَنْ دُونَهُ.

هیچ بنده ای دانا نگردد تا اینکه به فرداست خود رشک نبرد و فرودست خویش را خوار نشمارد.

مَا عَرَفَ اَللَّهَ مَنْ عَصَاهُ وَ أَنْشَدَ تَعْصِي اَلْإِلَهَ وَ أَنْتَ تُظْهِرُ حُبَّهُ هَذَا لَعَمْرُكَ فِي اَلْفِعَالِ بَدِيعٌ لَوْ كَانَ حُبُّكَ صَادِقاً لَأَطَعْتَهُ إِنَّ اَلْمُحِبَّ لِمَنْ أَحَبَّ مُطِيعٌ

آن کس که نافرمانی خدای را کند، خدای را نشناخته است. این دو بیت را خواند: تو نافرمانی خدا را می کنی در حالی که با او اظهار دوستی می نمایی؟ به جانت قسم که این کاری شگفت است اگر دوستی تو راستین بود بی تردید از خدای فرمان می بردی. به راستی دوستدار فرمانبر کسی است که او را دوست می دارد.

إِنَّمَا مَثَلُ اَلْحَاجَةِ إِلَى مَنْ أَصَابَ مَالَهُ حَدِيثاً كَمَثَلِ اَلدِّرْهَمِ فِي فَمِ اَلْأَفْعَى أَنْتَ إِلَيْهِ مُحْوِجٌ وَ أَنْتَ مِنْهَا عَلَى خَطَرٍ.

مثل نیازمند شدن به کسی که تازه به دوران رسیده است همانند سکه نقره ای در دهان افعی است که تو بدان سکه نقره نیاز داری و از آن افعی در خطری.

ثَلاَثُ خِصَالٍ لاَ يَمُوتُ صَاحِبُهُنَّ أَبَداً حَتَّى يَرَى وَبَالَهُنَّ اَلْبَغْيُ وَ قَطِيعَةُ اَلرَّحِمِ وَ اَلْيَمِينُ اَلْكَاذِبَةُ يُبَارِزُ اَللَّهَ بِهَا وَ إِنَّ أَعْجَلَ اَلطَّاعَةِ ثَوَاباً لَصِلَةُ اَلرَّحِمِ وَ إِنَّ اَلْقَوْمَ لَيَكُونُونَ فُجَّاراً فَيَتَوَاصَلُونَ فَتَنْمِي أَمْوَالُهُمْ وَ يُثْرُونَ وَ إِنَّ اَلْيَمِينَ اَلْكَاذِبَةَ وَ قَطِيعَةَ اَلرَّحِمِ لَيَذَرَانِ اَلدِّيَارَ بَلاَقِعَ مِنْ أَهْلِهَا .

سه صفت است که صاحب آن صفات هرگز نمی میرد تا اینکه عذاب و گرفتاری آن صفات را ببیند: ستم، قطع رابطه خویشاوندی و سوگند دروغین که ستیز با خداست. و بی گمان طاعتی که پاداشش زودتر از دیگر طاعات می رسد، ارتباط خویشاوندی است و به راستی اگر چه قومی طغیانگر و گنهکارند ولی صله رحم می کنند پس دارایی ایشان زیاد می گردد و توانگر می شوند و همانا سوگند دروغین و قطع ارتباط خویشاوندی شهرها را خالی از سکنه بی نشاط می سازد.

لاَ يُقْبَلُ عَمَلٌ إِلاَّ بِمَعْرِفَةٍ وَ لاَ مَعْرِفَةَ إِلاَّ بِعَمَلٍ وَ مَنْ عَرَفَ دَلَّتْهُ مَعْرِفَتُهُ عَلَى اَلْعَمَلِ وَ مَنْ لَمْ يَعْرِفْ فَلاَ عَمَلَ لَهُ.

هیچ کرداری جز با شناخت و آگاهی، پذیرفته نگردد و هیچ شناختی جز با کردار به دست نیاید و هر آن که آگاه گردید، آگاهی اش او را به کردار رهنمون سازد و کسی که آگاهی ندارد کرداری هم ندارد.

إِنَّ اَللَّهَ جَعَلَ لِلْمَعْرُوفِ أَهْلاً مِنْ خَلْقِهِ حَبَّبَ إِلَيْهِمُ اَلْمَعْرُوفَ وَ حَبَّبَ إِلَيْهِمْ فِعَالَهُ وَ وَجَّهَ لِطُلاَّبِ اَلْمَعْرُوفِ اَلطَّلَبَ إِلَيْهِمْ وَ يَسَّرَ لَهُمْ قَضَاءَهُ كَمَا يَسَّرَ اَلْغَيْثَ لِلْأَرْضِ اَلْمُجْدِبَةِ لِيُحْيِيَهَا وَ يُحْيِيَ أَهْلَهَا وَ إِنَّ اَللَّهَ جَعَلَ لِلْمَعْرُوفِ أَعْدَاءً مِنْ خَلْقِهِ بَغَّضَ إِلَيْهِمُ اَلْمَعْرُوفَ وَ بَغَّضَ إِلَيْهِمْ فِعَالَهُ وَ حَظَرَ عَلَى طُلاَّبِ اَلْمَعْرُوفِ اَلتَّوَجُّهَ إِلَيْهِمْ وَ حَظَرَ عَلَيْهِمْ قَضَاءَهُ كَمَا يَحْظُرُ اَلْغَيْثَ عَنِ اَلْأَرْضِ اَلْمُجْدِبَةِ لِيُهْلِكَهَا وَ…

همانا خداوند برای احسان و نکویی، گروهی از بندگانش را برگزیده است، آنان را دوستدار احسان و دوستدار نیکوکاری قرار داده و جویندگان احسان را به سوی آنان راهی نموده و برآوردن نیاز ایشان را بر نیکوکاران آسان ساخته همان گونه که زنده کردن زمین بایر و جان دادن بر اهلش را برای باران آسان نموده است و به راستی که خداوند برای نکویی، دشمنانی از بندگانش قرار داده که احسان و نیکوکاری را بر ایشان ناپسند و مبغوض ساخته و جویندگان احسان را از رو نمودن به آنان منع کرده و دشمنان احسان را نیز از نیکوکاری منع نموده است همان گونه که باران را از زمین بایر و خشک دور ساخته تا آن زمین و اهلش را نابود کند و آنچه خداوند می بخشد بیشتر است.

اِعْرِفِ اَلْمَوَدَّةَ فِي قَلْبِ أَخِيكَ بِمَا لَهُ فِي قَلْبِكَ.

مهر قلبی برادرت نسبت به تو را با ارزیابی مهر قلبی تو به برادرت بشناس.

اَلْإِيمَانُ حُبٌّ وَ بُغْضٌ .

ایمان، دوستی و دشمنی است. دوستی با دوستان خدا و دشمنی با دشمنان خدا .

مَا شِيعَتُنَا إِلاَّ مَنِ اِتَّقَى اَللَّهَ وَ أَطَاعَهُ وَ مَا كَانُوا يُعْرَفُونَ إِلاَّ بِالتَّوَاضُعِ وَ اَلتَّخَشُّعِ وَ أَدَاءِ اَلْأَمَانَةِ وَ كَثْرَةِ ذِكْرِ اَللَّهِ وَ اَلصَّوْمِ وَ اَلصَّلاَةِ وَ اَلْبِرِّ بِالْوَالِدَيْنِ وَ تَعَهُّدِ اَلْجِيرَانِ مِنَ اَلْفُقَرَاءِ وَ ذَوِي اَلْمَسْكَنَةِ وَ اَلْغَارِمِينَ وَ اَلْأَيْتَامِ وَ صِدْقِ اَلْحَدِيثِ وَ تِلاَوَةِ اَلْقُرْآنِ وَ كَفِّ اَلْأَلْسُنِ عَنِ اَلنَّاسِ إِلاَّ مِنْ خَيْرٍ وَ كَانُوا أُمَنَاءَ عَشَائِرِهِمْ فِي اَلْأَشْيَاءِ.

شیعیان ما نیستند جز آنان که پرهیزگاری از خدای را در پیش گیرند و فرمانش برند و آنان شناخته نمی شوند جز به فروتنی و خشوع و بازپس دادن امانت و یاد کردن بسیار خداوند و روزه داری و نمازگزاری و نیکی به پدر و مادر و رسیدگی در کار همسایگان تهیدست و بیچارگان و بدهکاران و یتیمان و راست گفتاری و تلاوت نمودن قرآن و سخن نگفتن با مردم جز به نیکی؛ و شیعیان ما در هر چیزی امین خویشاوندانشان هستند.

أَرْبَعٌ مِنْ كُنُوزِ اَلْبِرِّ كِتْمَانُ اَلْحَاجَةِ وَ كِتْمَانُ اَلصَّدَقَةِ وَ كِتْمَانُ اَلْوَجَعِ وَ كِتْمَانُ اَلْمُصِيبَةِ.

چهار چیز نیکو گنجی هستند: مخفی داشتن نیاز و پنهان دادن صدقه و نهان نمودن درد و پنهان ساختن گرفتاری.

مَنْ صَدَقَ لِسَانُهُ زَكَا عَمَلُهُ وَ مَنْ حَسُنَتْ نِيَّتُهُ زِيدَ فِي رِزْقِهِ وَ مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهْلِهِ زِيدَ فِي عُمُرِهِ.

کسی که راست گفتار است، پاک کردار شود و کسی که نیک نیت است روزی اش فزون گردد و آن کس که با خانواده اش خوشرفتار است عمرش فزونی یابد.

إِيَّاكَ وَ اَلْكَسَلَ وَ اَلضَّجَرَ فَإِنَّهُمَا مِفْتَاحُ كُلِّ شَرٍّ مَنْ كَسِلَ لَمْ يُؤَدِّ حَقّاً وَ مَنْ ضَجِرَ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى حَقٍّ.

از تنبلی و بی قراری بی حوصلگی بپرهیز چرا که این دو، کلید هر بدی هستند. کسی که تنبلی کند حقی را به انجام نرساند و آن کس که بی قراری کند بر حق نتواند شکیبایی کند.