رَحِمَ اَللَّهُ وَالِداً أَعَانَ وَلَدَهُ عَلَى بِرِّهِ رَحِمَ اَللَّهُ جَاراً أَعَانَ جَارَهُ عَلَى بِرِّهِ رَحِمَ اَللَّهُ رَفِيقاً أَعَانَ رَفِيقَهُ عَلَى بِرِّهِ رَحِمَ اَللَّهُ خَلِيطاً أَعَانَ خَلِيطَهُ عَلَى بِرِّهِ رَحِمَ اَللَّهُ رَجُلاً أَعَانَ سُلْطَانَهُ عَلَى بِرِّهِ.
امام صادق از پدرش علیهما السلام و او از امیر مومنان علیه السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: خدا بیامرزد پدری را که فرزندش را در کار نیک یاری رساند خدا بیامرزد همسایه ای را که همسایه اش را در کار نیک یاری رساند خدا بیامرزد دوستی را که دوستش را در کار نیک یاری رساند خدا بیامرزد همدمی را که همدمش را در کار نیک یاری رساند خدا بیامرزد مردی را که زمامدارش را در کار نیک یاری رساند
دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ لِي جَاراً لَسْتُ أَنْتَبِهُ إِلاَّ عَلَى صَوْتِهِ إِمَّا تَالِياً كِتَاباً يَخْتِمُهُ أَوْ يُسَبِّحُ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ نَاصِبِيّاً فَسَأَلْتُ عَنْهُ فِي اَلسِّرِّ وَ اَلْعَلاَنِيَةِ فَقِيلَ لِي إِنَّهُ مُجْتَمِعُ اَلْمَحَارِمِ قَالَ فَقَالَ يَا مَيْسَرَةُ يَعْرِفُ شَيْئاً مِمَّا أَنْتَ عَلَيْهِ قُلْتُ اَللَّهُ أَعْلَمُ فَحَجَجْتُ مِنْ قَابِلٍ فَسَأَلْتُ عَنِ اَلرَّجُلِ فَوَجَدْتُهُ لاَ يَعْرِفُ شَيْئاً مِنْ هَذَا اَلْأَمْرِ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِ…
میسر بیاع زطی گوید: نزد امام صادق علیه السلام رفتم و عرض کردم: فدایت شوم همسایه ای دارم که با صدای او از خواب برمی خیزم؛ یا قرآن می خواند و آیات را تکرار می کند و می گرید و می نالد و یا دعا می کند. از دیگران در باره کارهای او در نهان و آشکار پرسیدم، گفتند: او از همه حرام ها پرهیز می کند. امام علیه السلام فرمود: ای میسر آیا بر آنچه تو معتقدی اعتقاد دارد؟ عرض کردم: خدا داناتر است. راوی گوید که سال آینده حج گزاردم و از اعتقاد آن مرد پرسیدم و دریافتم که ولایت اهل بیت علیهم السلام را باور ندارد. نزد امام صادق علیه السلام رفتم و دیگر بار در باره آن مرد سخن گفتم. امام علیه السلام مانند سال گذشته از من پرسید: آیا به آنچه تو معتقدی اعتقاد دارد؟ عرض کردم: نه. فرمود: ای میسر کدام قسمت زمین حرمت دارتر…
قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ ع إِنَّ لَنَا جَاراً يَنْتَهِكُ اَلْمَحَارِمَ كُلَّهَا حَتَّى إِنَّهُ لَيَدَعُ اَلصَّلاَةَ فَضْلاً فَقَالَ ; سُبْحَانَ اَللَّهِ; وَ أَعْظَمَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ أَ لاَ أُخْبِرُكَ بِمَنْ هُوَ شَرٌّ مِنْهُ قُلْتُ بَلَى قَالَ اَلنَّاصِبُ لَنَا شَرٌّ مِنْهُ .
عبد الحمید گوید: به امام باقر علیه السلام عرض کردم: مرا همسایه ای است که همه حرام ها را مرتکب شده است تا آنجا که نماز را نیز وارهانده است. امام علیه السلام فرمود: سبحان الله و آن را کاری گران و سنگین شمرد، پس آنگاه فرمود: آیا می خواهی تو را به بدتر از این شخص آگاه کنم؟ عرض کردم: آری. فرمود: دشمن ما بدتر از اوست.
قَدِمَ عَلَيْنَا رَجُلٌ مِنْ بَنِي دَارِمٍ مِمَّنْ شَهِدَ قَتْلَ اَلْحُسَيْنِ ع مُسْوَدَّ اَلْوَجْهِ وَ كَانَ رَجُلاً جَمِيلاً شَدِيدَ اَلْبَيَاضِ فَقُلْتُ لَهُ مَا كِدْتُ أَعْرِفُكَ لِتَغَيُّرِ لَوْنِكَ فَقَالَ قَتَلْتُ رَجُلاً مِنْ أَصْحَابِ اَلْحُسَيْنِ يُبْصَرُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ أَثَرُ اَلسُّجُودِ وَ جِئْتُ بِرَأْسِهِ فَقَالَ اَلْقَاسِمُ لَقَدْ رَأَيْتُهُ عَلَى فَرَسٍ لَهُ مَرِحاً وَ قَدْ عَلَّقَ اَلرَّأْسَ بِلَبَانِهَا وَ هُوَ يُصِيبُ رُكْبَتَهَا قَالَ فَقُلْتُ لِأَبِي لَوْ أَنَّهُ رَفَعَ اَلرَّأْسَ قَلِيلاً أَ مَا تَرَى مَا تَصْنَعُ بِهِ اَلْفَرَسُ بِيَدَيْهَا فَقَالَ لِي يَا بُنَيَّ مَا…
قاسم بن اصبغ بن نباته گوید: مردی سیاه روی از قبیله «بنی دارم»که پیش از این زیبا و بسیار سفید روی بود و شاهد قتل امام حسین علیه السلام شده بود نزد ما آمد به او گفتم: به خاطر تغییر رنگ چهره ات تو را به سختی شناختم. آن مرد گفت: مردی از یاران حسین علیه السلام را که سفید روی بود و بر پیشانی اش اثر سجده بود کشتم و با خود آوردم. قاسم در ادامه گوید: پس از کشتن او من آن مرد را سوار بر اسب دیدم که خوشحال بود و آن سر را بر سینه اسبش آویخته بود و آن سر به دست های اسب برخورد می کرد. به پدرم گفتم: ای کاش آن سر را کمی بالاتر می برد نمی بینی که دست های اسب با آن سر چه می کند؟ پدرم گفت: فرزند عزیزم آنچه بر سرش آورده اند سخت تر از این بوده است. آن مرد خود برایم تعریف می کرد که از آن هنگام که او را کشته ام شبی…
تعصّبوا الخلال الحمد من الحفظ للجار و الوفاء بالذّمام و الطّاعة للبرّ للخير و المعصية للكبر و تحلّوا بمكارم الخلال.
بر خصلتهای ستودنی پای فشارید با:حرمتداری همسایه، وفا به پیمان، دنباله روی نیکویی و دوری از تکبّر؛ و به خصلتهای نیکو خود را بیارایید.
لَيْسَ حُسْنُ اَلْجِوَارِ كَفَّ اَلْأَذَى وَ لَكِنَّ حُسْنَ اَلْجِوَارِ اَلصَّبْرُ عَلَى اَلْأَذَى.
خوش همسایگی تنها خودداری از آزار رسانی به همسایه نیست بلکه خوش همسایگی صبر بر آزار از جانب همسایه نیز است.
أَنَّهُ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ اَلسَّوَادِ دَمِيمِ اَلْمَنْظَرِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ وَ نَزَلَ عِنْدَهُ وَ حَادَثَهُ طَوِيلاً ثُمَّ عَرَضَ ع عَلَيْهِ نَفْسَهُ فِي اَلْقِيَامِ بِحَاجَةٍ إِنْ عَرَضَتْ لَهُ فَقِيلَ لَهُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ أَ تَنْزِلُ إِلَى هَذَا ثُمَّ تَسْأَلُهُ عَنْ حَوَائِجِكَ وَ هُوَ إِلَيْكَ أَحْوَجُ فَقَالَ ع عَبْدٌ مِنْ عَبِيدِ اَللَّهِ وَ أَخٌ فِي كِتَابِ اَللَّهِ وَ جَارٌ فِي بِلاَدِ اَللَّهِ يَجْمَعُنَا وَ إِيَّاهُ خَيْرُ اَلْآبَاءِ آدَمُ ع وَ أَفْضَلُ اَلْأَدْيَانِ اَلْإِسْلاَمُ وَ لَعَلَّ اَلدَّهْرَ يَرُدُّ مِنْ حَاجَاتِنَا إِلَيْهِ فَيَرَانَا بَعْدَ…
روایت شده است که امام کاظم علیه السلام به مردی روستایی زشت چهره رسید و بر او سلام کرد و نزد او فرود آمد و زمانی دراز، با او گفتگو فرمود، سپس به او گفت که آیا اگر نیازی برایش رخ داد آن را برای امام علیه السلام انجام می دهد. شخصی به امام علیه السلام عرض کرد: ای پسر رسول خدا آیا پیش این مرد روستایی زشت چهره فرود می آیی و نیازهایت را از او می خواهی و حال آن که او به شما نیازمندتر است؟ امام علیه السلام فرمود: او بنده ای از بندگان خدا و بنا بر حکم قرآن، برادر و در سرزمین خدا همسایه ما است. بهترین پدران، آدم علیه السلام، و برترین دین ها، اسلام، میان ما و او پیوند ایجاد کرده و چه بسا که روزگار، ما را به او نیازمند گرداند و-پس از اینکه بر او تکبر ورزیدیم-ما را در نزدش فروتن بیند، پس آنگاه امام علیه…
مِنَ اَلْفَوَاقِرِ اَلَّتِي تَقْصِمُ اَلظَّهْرَ جَارٌ إِنْ رَأَى حَسَنَةً أَطْفَأَهَا وَ إِنْ رَأَى سَيِّئَةً أَفْشَاهَا.
یکی از بلاهای کمرشکن همسایه ای است که چون خوبی بیند پنهانش سازد و چون بدی بیند فاشش نماید.
يَا عِيسَى أَنَا رَبُّكَ وَ رَبُّ آبَائِكَ اِسْمِي وَاحِدٌ وَ أَنَا اَلْأَحَدُ اَلْمُتَفَرِّدُ بِخَلْقِ كُلِّ شَيْ ءٍ وَ كُلُّ شَيْ ءٍ مِنْ صُنْعِي وَ كُلٌّ إِلَيَّ رَاجِعُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ اَلْمَسِيحُ بِأَمْرِي وَ أَنْتَ تَخْلُقُ مِنَ اَلطِّينِ بِإِذْنِي وَ أَنْتَ تُحْيِي اَلْمَوْتَى بِكَلاَمِي فَكُنْ إِلَيَّ رَاغِباً وَ مِنِّي رَاهِباً وَ لَنْ تَجِدَ مِنِّي مَلْجَأً إِلاَّ إِلَيَّ يَا عِيسَى أُوصِيكَ وَصِيَّةَ اَلْمُتَحَنِّنِ عَلَيْكَ بِالرَّحْمَةِ حَتَّى حَقَّتْ لَكَ مِنِّي اَلْوَلاَيَةُ بِتَحَرِّيكَ مِنِّي اَلْمَسَرَّةَ فَبُورِكْتَ كَبِيراً وَ بُورِكْتَ صَغِيراً حَيْثُ مَا كُنْتَ…
نجواهای خدا، که ستایش او بزرگ باد، با عیسی بن مریم صلوات الله علیه -1-ای عیسی من پروردگار تو و پروردگار نیاکان تو هستم، نامم یگانه است و من یکتا و تنها آفریننده هر چیزی هستم و همه چیز ساخته من است و همگی به سوی من بازگردند. -2-ای عیسی تو به فرمان من، دمنده روح هستی و تو با اجازه من از گل می آفرینی و تو با سخن من، مردگان را زنده می کنی؛ پس به سوی من مشتاق و از من هراسان باش و هرگز در گریز از من پناهگاهی جز در درگاه من نیابی. -3-ای عیسی همچون دلسوزی که بر تو مهر ورزد، تو را سفارش می کنم که با تلاش در خشنود سازی من، شایسته دوستی با من گردی، تو در بزرگسالی فزونی و نیک بختی یافتی و در خردسالی نیز، در هر جا که بودی، به نیک بختی دست یافتی، گواهی می دهم که تو بنده من از کنیزم هستی، با نافله ها به من…
وَ عَنْهُ قَالَ : إِنَّ اَلْمَكَارِمَ عَشْرٌ فَإِنِ اِسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ فِيكَ فَلْتَكُنْ فَإِنَّهَا قَدْ تَكُونُ فِي اَلْعَبْدِ وَ لاَ تَكُونُ فِي سَيِّدِهِ وَ تَكُونُ فِي اَلرَّجُلِ وَ لاَ تَكُونُ فِي وُلْدِهِ قِيلَ وَ مَا هُنَّ قَالَ صِدْقُ اَلْبَأْسِ وَ صِدْقُ اَللِّسَانِ وَ أَدَاءُ اَلْأَمَانَةِ وَ صِلَةُ اَلرَّحِمِ وَ قِرَى اَلضَّيْفِ وَ إِطْعَامُ اَلسَّائِلِ وَ اَلْمُكَافَأَةُ عَنِ اَلصَّنَائِعِ وَ اَلتَّذَمُّمُ لِلْجَارِ وَ اَلتَّذَمُّمُ لِلصَّاحِبِ وَ رَأْسُهُنَّ اَلْحَيَاءُ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:مکارم اخلاق ده عدد است، اگر می توانی آنها را به دست آور، زیرا گاهی این مکارم در بنده هست و در آقایش نیست، و در مرد هست ولی در فرزندش نیست، سؤال شد:آنها چیست؟فرمود:راستی در خشوع یا جهاد ، راستگویی، امانت داری، صلۀ رحم، مهمان داری، غذا دادن به نیازمندان، جبران نیکیها، مراعات حق همسایه، مراعات رفیق، و بالاتر از همۀ آنها حیاست.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَنْفَعُ اَلْأَشْيَاءِ لِلْمَرْءِ سَبْقُهُ اَلنَّاسَ إِلَى عَيْبِ نَفْسِهِ وَ أَشَدُّ شَيْءٍ مَئُونَة إِخْفَاءُ اَلْفَاقَةِ وَ أَقَلُّ اَلْأَشْيَاءِ غَنَاء اَلنَّصِيحَةُ لِمَنْ لاَ يَقْبَلُهَا وَ مُجَاوَرَةُ اَلْحَرِيصِ وَ أَرْوَحُ اَلرَّوْحِ اَلْيَأْسُ عَنِ اَلنَّاسِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:سودمندترین چیزها برای انسان این است که عیب خود را قبل از عیب مردم بفهمد، و سخت ترین کارها پنهان کردن فقر است، و کمترین بی نیازی خیر اندیشی کسی است که قبول آن ننماید، و همسایه بودن با طمّاع است، راحت ترین استراحت ناامیدی از مردم است.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا كَانَ وَ لاَ يَكُونُ وَ لاَ هُوَ كَائِنٌ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ نَبِيٌّ وَ لاَ مُؤْمِنٌ إِلاَّ وَ لَهُ جَارٌ يُؤْذِيهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:نبوده و نخواهد بود تا روز قیامت پیامبر و مؤمنی مگر اینکه برای او همسایه ای باشد که آزارش دهد.