گنجینه احادیث

إِنْ نَظَرُوا اِعْتَبَرُوا وَ إِنْ أَعْرَضُوا لَمْ يَلْهُوا

مؤمنان اگر نگاه کنند، عبرت گیرند و اگر روی گردانند، بازی نکنند.

يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ إِنْ غَضِبْتَ لِلَّهِ فَارْجُ مَنْ غَضِبْتَ لَهُ إِنَّ اَلْقَوْمَ خَافُوكَ عَلَى دُنْيَاهُمْ وَ خِفْتَهُمْ عَلَى دِينِكَ فَاتْرُكْ فِي أَيْدِيهِمْ مَا خَافُوكَ عَلَيْهِ وَ اُهْرُبْ مِنْهُمْ بِمَا خِفْتَهُمْ عَلَيْهِ فَمَا أَحْوَجَهُمْ إِلَى مَا مَنَعْتَهُمْ وَ مَا أَغْنَاكَ عَمَّا مَنَعُوكَ وَ لَوْ أَنَّ اَلسَّمَاوَاتِ وَ اَلْأَرْضَ كَانَتَا عَلَى عَبْدٍ رَتْقا ثُمَّ اِتَّقَى اَللَّهَ لَجَعَلَ لَهُ مِنْهُمَا مَخْرَجا فَلاَ يُؤْنِسَنَّكَ إِلاَّ اَلْحَقُّ وَ لاَ يُوحِشَنَّكَ إِلاَّ اَلْبَاطِلُ فَلَوْ قَبِلْتَ دُنْيَاهُمْ لَأَحَبُّوكَ وَ لَوْ قَرَضْتَ مِنْهَا لَأَمَّنُوك

ای ابوذر، اگر از برای خداوند مورد خشم قرار گرفته ای، پس به او امید دار.بدرستی که این قوم از ترس دنیایشان از تو می ترسند و تو از ایشان به خاطر دینت می ترسی.پس واگذار در دستهایشان آنچه را از تو به جهت آن می ترسیدند و بگریز از ایشان به آنچه تو بر آنها می ترسیدی.پس چه محتاجند آنها به آنچه تو آنها را از آن دنیا منع کردی و تو چه بی نیازی به آن.اگر آسمانها و زمین برای بنده ای به هم بچسبد و در میان آنها بماند و او پرهیزگاری نماید، خداوند برای او راه فراری فراهم نماید.پس با تو جز حق خو نگیرد و تو را جز باطل به وحشت نیندازد.اگر دنیای آنها را می پذیرفتی، تو را دوست می داشتند و اگر از دنیا وام بهره می بردی، از تو ایمن می گشتند.

قَالَ فِي حَقِّ مَنْ ذَمَّهُ عَاشٍ رَكَّابُ عَشَوَاتٍ جَاهِلٌ رَكَّابُ جَهَالاَتٍ عَادٍ عَلَى نَفْسِهِ مُزَيِّنٌ لَهَا سُلُوكَ اَلْمَحَالاَتِ وَ بَاطِلَ اَلتُّرَّهَات

در مورد کسی که او را نکوهش می کرد، فرمود: کوری است که بسیار بر تاریکیها سوار می شود و نادانی است که بسیار بر نادانیها سوار می شود.بر خویش بسیار ستم کننده است.برای او در پیش گرفتن تغییر یافته ها باطل به صورت حق درآمده و باطلهای بی نتیجه، آرایش شده است.

فَالصُّورَةُ صُورَةُ إِنْسَانٍ وَ اَلْقَلْبُ قَلْبُ حَيْوَان

در نکوهش فردی فرمود: چهره، چهرۀ آدمی است.ولی دل، دل حیوان است.

مِنْهُمْ تَخْرُجُ اَلْفِتْنَةُ وَ إِلَيْهِمْ تَأْوِي اَلْخَطِيئَةُ يُرَدُّونَ مَنْ شَذَّ عَنْهَا فِيهَا وَ يَسُوقُونَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنْهَا إِلَيْهَا

دربارۀ جمعی که آنها را نکوهش می کرد، فرمود: از ایشان فتنه بر می خیزد و به سوی ایشان گناه فرود می آید.به گناه باز می گردانند کسی را که از آن بیرون مانده است، و به گناه می رانند کسی را که از آن پس مانده است.

مَاتِحا فِي غَرْبِ هَوَاهُ كَادِحا سَعْيا لِدُنْيَاه

دربارۀ کسی که او را نکوهش می کرد، فرمود: در دلو بزرگ خواهش خود، آب کشنده است و تمامی تلاش و سعی او از برای دنیاست.

نَسِيتُمْ مَا ذُكِّرْتُمْ وَ أَمِنْتُمْ مَا حُذِّرْتُمْ فَتَاهَ عَلَيْكُمْ رَأْيُكُمْ وَ تَشَتَّتَ عَلَيْكُمْ أَمْرُكُم

آنچه را یاد آوری شدید، فراموش کردید و از آنچه ترسانیده شدید، آسوده گشتید.پس رأی شما پریشان شد و کار شما پراکنده گردید.

اَلْعَيْشِ يَتَطَعَّمُونَهَا بُرْهَة وَ يَلْفَظُونَهَا جُمْلَة

دربارۀ بنی امیّه فرمود: دولت بنی امیّه، چون آب دهان است از زندگی گوارا، که زمانی حریصانه آن را می خورند و یکباره همه را از دهان بیرون می اندازند.

هَيْهَاتَ مَا تَنَاكَرْتُمْ إِلاَّ لِمَا قَبْلَكُمْ مِنَ اَلْخَطَايَا وَ اَلذُّنُوب

افسوس، مرگ را ناخوش نمی دارید مگر به علّت گناهان و اشتباهاتی که در گذشته مرتکب شده اید.

أَفْضَلُ اَلْعِبَادَةِ سَهَرُ اَلْعُيُونِ بِذِكْرِ اَللَّهِ سُبْحَانَه

برترین عبادتها، شب بیداری به یاد خداوند سبحان است.

سَهَرُ اَللَّيْلِ شِعَارُ اَلْمُتَّقِينَ وَ شِيمَةُ اَلْمُشْتَاقِين

بیداری شب، شعار پرهیزگاران و خوی مشتاقان است.

سَهَرُ اَللَّيْلِ فِي طَاعَةِ اَللَّهِ رَبِيعُ اَلْأَوْلِيَاءِ وَ رَوْضَةُ اَلسُّعَدَاء

شب زنده داری در طاعت پروردگار، بهار دوستان و باغ نیکبختان است.