احادیث درباره طلب نیکی از امام صادق (ع)

لاَ يَغُرَّكَ اَلنَّاسُ مِنْ نَفْسِكَ فَإِنَّ اَلْأَمْرَ يَصِلُ إِلَيْكَ مِنْ دُونِهِمْ لاَ تَقْطَعِ اَلنَّهَارَ بِكَذَا وَ كَذَا فَإِنَّ مَعَكَ مَنْ يَحْفَظُ عَلَيْكَ وَ لَمْ أَرَ شَيْئاً قَطُّ أَشَدَّ طَلَباً وَ لاَ أَسْرَعَ دَرَكاً مِنَ اَلْحَسَنَةِ لِلذَّنْبِ اَلْقَدِيمِ وَ لاَ تُصَغِّرْ شَيْئاً مِنَ اَلْخَيْرِ فَإِنَّكَ تَرَاهُ غَداً حَيْثُ يَسُرُّكَ وَ لاَ تُصَغِّرْ شَيْئاً مِنَ اَلشَّرِّ فَإِنَّكَ تَرَاهُ غَداً حَيْثُ يَسُوؤُكَ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ إِنَّ اَلْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ اَلسَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى لِلذّاكِرِين

فریب مردم را مخور؛ زیرا به راستی، ثمره کارت به تو خواهد رسید نه به آنان، و روز خویش را به گفتگوی این و آن سپری مکن؛ زیرا بی گمان فرشتگانی مراقب تو هستند و هرگز چیزی را جویاتر و شتابناک تر از حسنه در دستیابی به گناه پیشین ندیده ام و هیچ نیکی را کوچک مشمار؛ زیرا آن را فردای قیامت در جایی می بینی که تو را شادمان می سازد و هیچ بدی را کوچک مشمار؛ چرا که فردای قیامت آن را در جایی می بینی که تو را ناراحت می سازد. به راستی، خدای گرامی و بزرگ می فرماید: «همانا خوبی ها بدی ها را از میان می برد. این برای پندگیرندگان پندی است» هود ، آیه 114 .

إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ مِنْكُمْ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ لَيَمُرُّ بِهِ اَلرَّجُلُ لَهُ اَلْمَعْرِفَةُ بِهِ فِي اَلدُّنْيَا وَ قَدْ أُمِرَ بِهِ إِلَى اَلنَّارِ وَ اَلْمَلَكُ يَنْطَلِقُ بِهِ قَالَ فَيَقُولُ يَا فُلاَنُ أَغِثْنِي فَقَدْ كُنْتُ أَصْنَعُ إِلَيْكَ اَلْمَعْرُوفَ فِي اَلدُّنْيَا وَ أُسْعِفُكَ فِي اَلْحَاجَةِ تَطْلُبُهَا مِنِّي فَهَلْ مِنْ عِنْدِكَ اَلْيَوْمَ مُكَافَاةٌ فَيَقُولُ اَلْمُؤْمِنُ لِلْمَلَكِ اَلْمُوَكَّلِ بِهِ خَلِّ سَبِيلَهُ قَالَ فليسمع فَيَسْمَعُ اَللَّهُ قَوْلَ اَلْمُؤْمِنِ فَيَأْمُرُاَلْمَلَكَ أَنْ يُجِيزَ قَوْلَ اَلْمُؤْمِنِ فَيُخَلِّيَ سَبِيلَهُ.

همانا مردی که در روز رستاخیز به آتش دوزخ محکوم گشته و فرشته ای او را به دوزخ می کشد به مومنی از شمایان که با او در دنیا آشنایی داشته گذر کند، راوی گوید: پس به مومن گوید: فلانی، به فریادم برس، من به تو در دنیا نیکی نمودم و نیازی را که از من درخواست کردی برآوردم. آیا امروز جبران می کنی؟ مومن به فرشته گمارده شده بر او گوید که او را وارهان؛ پس خداوند سخن مومن را بشنود و فرشته را فرمان دهد که سخن او را بپذیرد؛ پس فرشته آن مرد را وارهاند.

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ قَالَ : كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ عِنْدَهُ عِدَّةٌ مِنْ مَوَالِيهِ فَجَرَى ذِكْرُ اَلْعَقْلِ وَ اَلْجَهْلِ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ اِعْرِفُوا اَلْعَقْلَ وَ جُنْدَهُ وَ اَلْجَهْلَ وَ جُنْدَهُ تَهْتَدُوا قَالَ سَمَاعَةُ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ لاَ نَعْرِفُ إِلاَّ مَا عَرَّفْتَنَا فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ إِنَّ اَللَّهَ جَلَّ ثَنَاؤُهُ خَلَقَ اَلْعَقْلَ وَ هُوَ أَوَّلُ خَلْقٍ خَلَقَهُ مِنَ اَلرُّوحَانِيِّينَ عَنْ يَمِينِ اَلْعَرْشِ مِنْ نُورِهِ فَقَالَ لَهُ أَدْبِرْ فَأَدْبَرَ ثُمَّ قَالَ لَهُ…

سماعة بن مهران گوید:خدمت حضرت صادق علیه السّلام بودم، و جمعی از دوستان ایشان هم حضور داشتند، صحبت از عقل و جهل به میان آمد، امام صادق علیه السّلام فرمود:عقل و لشکریانش را و جهل و لشکریانش را بشناسید تا هدایت شوید، سماعه گوید:عرض کردم:فدایت شوم، غیر از آنچه شما به ما بفهمانید نمی دانیم، امام صادق علیه السّلام فرمود: خداوند جلّ ثناؤه عقل را آفرید، او اوّلین مخلوقاتش بود که از نور خویش و از طرف راست عرش آفرید، سپس به او فرمود:پس رو، او پس رفت، بعد فرمود:پیش آی، او پیش آمد، خداوند عزّ و جلّ به او فرمود:تو را با عظمت آفریدم، و بر تمامی آفریدگانم شرافت بخشیدم. فرمود:سپس جهل را آفرید، به او فرمود:عقب برو، عقب رفت، بعد فرمود:پیش آی، او قبول نکرد، خداوند به او فرمود:گردن کشی کردی، او را از رحمت خود…

عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا مِنْ عَبْدٍ أُرِيدُ أَنْ أُدْخِلَهُ اَلْجَنَّةَ إِلاَّ اِبْتَلَيْتُهُ فِي جَسَدِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ كَفَّارَة لِذُنُوبِهِ وَ إِلاَّ ضَيَّقْتُ عَلَيْهِ فِي رِزْقِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ كَفَّارَة لِذُنُوبِهِ وَ إِلاَّ شَدَّدْتُ عَلَيْهِ اَلْمَوْتَ حَتَّى يَأْتِيَنِي وَ لاَ ذَنْبَ لَهُ ثُمَّ أُدْخِلُهُ اَلْجَنَّةَ وَ مَا مِنْ عَبْدٍ أُرِيدُ أَنْ أُدْخِلَهُ اَلنَّارَ إِلاَّ صَحَّحْتُ جِسْمَهُ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ تَمَاما لِطَلِبَتِهِ عِنْدِي وَ إِلاَّ أَمَّنْتُ لَهُ مِنْ سُلْطَانِهِ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ تَمَاما لِطَلِبَتِهِ وَ…

امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرماید:خدای عزّ و جلّ فرمود:هر بنده ای را که بخواهم وارد بهشت کنم بدنش را بیمار سازم، اگر به اندازۀ کفّارۀ گناهش بود خوشا به حالش ، و گر نه گرفتار تنگی معیشتش می کنم، اگر این کار کفّارۀ گناهانش باشد خوشا به حالش ، و گر نه مرگش را دشوار گردانم تا بدون گناه نزد من آید، سپس او را وارد بهشت کنم، و هر بنده ای را که بخواهم داخل دوزخ نمایم، بدنش را سالم گردانم، اگر بدان سبب آنچه از من خواهد کامل شود حسابش پاک گردد ، و گر نه از ترس سلطه گر آسوده اش گردانم، اگر خواسته هایش از من به اتمام رسد راحت شود ، و گر نه مرگش را آسان کنم تا نزد من آید، در حالی که هیچ کردار نیکی برایش نباشد، سپس او را به دوزخ برم.

يَا عَبْدَ اَللَّهِ لَقَدْ نَصَبَ إِبْلِيسُ حَبَائِلَهُ فِي دَارِ اَلْغُرُورِ فَمَا يَقْصِدُ فِيهَا إِلاَّ أَوْلِيَاءَنَا وَ لَقَدْ جَلَّتِ اَلْآخِرَةُ فِي أَعْيُنِهِمْ حَتَّى مَا يُرِيدُونَ بِهَا بَدَلاً ثُمَّ قَالَ آهِ آهِ عَلَى قُلُوبٍ حُشِيَتْ نُوراً وَ إِنَّمَا كَانَتِ اَلدُّنْيَا عِنْدَهُمْ بِمَنْزِلَةِ اَلشُّجَاعِ اَلْأَرْقَمِ وَ اَلْعَدُوِّ اَلْأَعْجَمِ أَنِسُوا بِاللَّهِ وَ اِسْتَوْحَشُوا مِمَّا بِهِ اِسْتَأْنَسَ اَلْمُتْرَفُونَ أُولَئِكَ أَوْلِيَائِي حَقّاً وَ بِهِمْ تُكْشَفُ كُلُّ فِتْنَةٍ وَ تُرْفَعُ كُلُّ بَلِيَّةٍ يَا اِبْنَ جُنْدَبٍ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَعْرِفُنَا أَنْ…

سخنان امام صادق علیه السلام از ابو عبد الله جعفر بن محمد صلی الله علیه و آله به طور مفصل در خصوص این معانی (پند و اندرز و غیره)روایت شده است. - سفارش امام صادق علیه السلام به عبد الله بن جندب -روایت شده که امام صادق علیه السلام فرمود: ای عبد الله به طور قطع، ابلیس دامهای خود را در این سرای فریب گسترده و هدفش از آن جز دستیابی به دوستان ما نیست، ولی سرای دیگر به دیده آنان چنان پرجلال است که هیچ چیزی را جایگزین آن نسازند. وه، وه بر دلهایی که سرشار از روشنایی است و به راستی، دنیا از دیدگاه آنان چون مار گزنده خوش خط و خال و دشمنی بی زبان است. آنان با خدا انس دارند و از آنچه خوشگذران ها به آن عادت کرده اند، گریزانند. به یقین، اینان دوستان من اند که به خاطر آنها هر فتنه ای ریشه کن شود و هر بلایی…

وَ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ قَالَ : سُئِلَ عَنِ اَلْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ اَلنَّهْيِ عَنِ اَلْمُنْكَرِ أَ وَاجِبٌ هُوَ عَلَى هَذِهِ اَلْأُمَّةِ جَمِيعا قَالَ لاَ فَقِيلَ وَ لِمَ قَالَ إِنَّمَا هُوَ عَلَى اَلْقَوِيِّ اَلْمُطَاعِ اَلْعَالِمِ بِالْمَعْرُوفِ مِنَ اَلْمُنْكَرِ لاَ عَلَى اَلضَّعَفَةِ اَلَّذِينَ لاٰ يَهْتَدُونَ سَبِيلا : إِلَى أَيٍّ مِنْ أَيٍّ يَقُولُ مِنَ اَلْحَقِّ إِلَى اَلْبَاطِلِ وَ اَلدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ كِتَابُ اَللَّهِ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى اَلْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ…

مسعدة بن صدقه گوید:از امام صادق علیه السّلام از امر به معروف و نهی از منکر سؤال شد که آیا بر تمام این امت واجب است یا نه؟ فرمود:نه، سؤال شد:چرا؟فرمود:فقط بر کسانی واجب است که نیرومند باشند و مردم از آنها اطاعت کنند و عالم به معروف از منکر باشند، نه بر ضعفائی که راه را نمی دانند که به چه راهی و از چه راهی بگویند، لذا از حق به باطل می گویند، و دلیل بر این مطلب سخن خداوند است که می فرماید: باید دسته ای از شما امت مردم را به طرف خیر و نیکی دعوت نمایند و امر به معروف و نهی از منکر نماید . این خاص است نه عام، همان طور که خداوند متعال می فرماید: بعضی از قوم موسی به سوی حق هدایت می کنند و به آن عدالت می کنند و نفرموده بر امّت موسی و نه بر همه قومش، در حالی که آنها در آن هنگام گروههای مختلفی بودند، و…

عَنِ اِبْنِ يَعْقُوبَ قَالَ : قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لاَ يَغُرَّنَّكَ اَلنَّاسُ مِنْ نَفْسِكَ فَإِنَّ اَلْأَمْرَ يَصِلُ إِلَيْكَ مِنْ دُونِهِمْ وَ لاَ تَقْطَعْ نَهَارَكَ بِكَذَا وَ كَذَا فَإِنَّ مَعَكَ مَنْ يَحْفَظُ عَلَيْكَ وَ لاَ تَسْتَقِلَّ قَلِيلَ اَلْخَيْرِ فَإِنَّكَ تَرَاهُ غَدا بِحَيْثُ يَسُرُّكَ وَ لاَ تَسْتَقِلَّ قَلِيلَ اَلشَّرِّ فَإِنَّكَ تَرَاهُ غَدا بِحَيْثُ يَسُوؤُكَ وَ أَحْسِنْ فَإِنِّي لَمْ أَرَ شَيْئا أَشَدَّ طَلَبا وَ لاَ أَحْسَنَ دَرَكا مِنْ حَسَنَةٍ مُحْدَثَةٍ لِذَنْبٍ قَدِيمٍ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ إِنَّ اَلْحَسَنٰاتِ يُذْهِبْنَ…

امام صادق علیه السّلام فرمود:مردم تو را از خودت غافل نکنند، زیرا نتیجه اعمالت به خودت باز می گردد نه به آنها، و روزت را بیهوده تلف مکن، زیرا همراهت کسی هست که مواظب اعمال توست، و کار نیک کم را کوچک مشمار، زیرا فردای قیامت با دیدن نتیجۀ آن خوشحال خواهی شد، و کار بد اندک را نیز کوچک مشمار، زیرا فردای قیامت نتیجه آن تو را ناراحت خواهد کرد، و نیکی کن، زیرا من برای تدارک و جبران گناهان گذشته بهتر از آن چیزی را سراغ ندارم، خداوند متعال می فرماید: همانا کارهای نیکو اثر اعمال ناشایست را از بین می برد و این یاد آوری است برای کسانی که بخواهند پند بگیرند .

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا أَحْسَنْتُمْ فَاحْمَدُوا اَللَّهَ وَ إِذَا أَسَأْتُمْ فَاسْتَغْفِرُوا اَللَّهَ.

امام صادق علیه السّلام می فرماید:هر گاه نیکی کردید خدا را سپاس گوئید، و هر گاه کار ناشایستی انجام دادید، از خطا طلب آمرزش و بخشش کنید.

كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع وَ عِنْدَهُ جَمَاعَةٌ مِنْ مَوَالِيهِ فَجَرَى ذِكْرُ اَلْعَقْلِ وَ اَلْجَهْلِ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع اِعْرِفُوا اَلْعَقْلَ وَ جُنْدَهُ وَ اَلْجَهْلَ وَ جُنْدَهُ تَهْتَدُوا قَالَ سَمَاعَةُ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ لاَ نَعْرِفُ إِلاَّ مَا عَرَّفْتَنَا فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ اَلْعَقْلَ وَ هُوَ أَوَّلُ خَلْقٍ مِنَ اَلرُّوحَانِيِّينَ عَنْ يَمِينِ اَلْعَرْشِ مِنْ نُورِهِ فَقَالَ لَهُ أَدْبِرْ فَأَدْبَرَ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَقْبِلْ فَأَقْبَلَ فَقَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى خَلَقْتُكَ خَلْقاً عَظِيماً…

سماعه گوید خدمت حضرت صادق علیه السلام بودم و جمعی از دوستانش هم حضور داشتند که ذکر عقل و جهل بمیان آمد حضرت فرمود: عقل و لشکرش و جهل و لشکرش را بشناسید، سماعه گوید من عرض کردم قربانت گردم غیر از آنچه شما بما فهمانیده اید نمیدانیم. حضرت فرمود خدای عز و جل عقل را از نور خویش و از طرف راست عرش آفرید و آن مخلوق اول از روحانیین است -پس بدو فرمود پس رو او پس رفت سپس فرمود پیش آی پیش آمد خدای تبارک و تعالی فرمود: ترا با عظمت آفریدم و بر تمام آفریدگانم شرافت بخشیدم سپس جهل را تاریک و از دریای شور و تلخ آفرید باو فرمود پس رو پس رفت فرمود پیش بیا پیش نیامد فرمود: گردن کشی کردی؟ او را از رحمت خود دور ساخت سپس برای عقل هفتاد و پنج لشکر قرار داد. چون جهل مکرمت و عطا . خدا را نسبت بعقل دید دشمنی او را در…

سِتُّ خِصَالٍ يَنْتَفِعُ بِهَا اَلْمُؤْمِنُ بَعْدَ مَوْتِهِ وَلَدٌ صَالِحٌ يَسْتَغْفِرُ لَهُ وَ مُصْحَفٌ يَقْرَأُ فِيهِ وَ قَلِيبٌ يَحْفِرُهُ وَ غَرْسٌ يَغْرِسُهُ وَ صَدَقَةُ مَاءٍ يُجْرِيهِ وَ سُنَّةٌ حَسَنَةٌ يُؤْخَذُ بِهَا بَعْدَهُ.

امام صادق(ع)فرمود: شش چیز است که مومن پس از مرگ هم از آنها بهره مند می شود فرزند شایسته ای که برای پدر آمرزش بطلبد و قرآنی که از آن او باشد و مورد استفاده قرار گیرد و چاه آبی که می کند و درختی که مینشاند و چشمه آبی که در راه خدا جاری میکند و رویه نیکی که از او بیادگار مانده و دیگران از او اتخاذ کنند.

أَسْمَاءُ زَمْزَمَ رَكْضَةُ جَبْرَئِيلَ وَ حَفِيرَةُ إِسْمَاعِيلَ وَ حَفِيرَةُ عَبْدِ اَلْمُطَّلِبِ وَ زَمْزَمُ وَ بَرَّةُ وَ اَلْمَضْمُونَةُ وَ اَلرِّوَاءُ وَ شُبْعَةُ وَ طَعَامٌ وَ مَطْعَمٌ وَ شِفَاءُ سُقْمٍ .

امام صادق علیه السلام فرمود: نامهای زمزم چنین است: رکضه جبرییل: (جای پای جبرییل) حفیره اسماعیل: (چاه کوچک اسماعیل)حفیره عبد المطلب: (چاه کوچک عبد المطلب)زمزم: (چون در موقع پیدایش آن مادر اسماعیل خاک در اطراف آب جمع کرد و بزبان عربی گفت زمزم یعنی بایست بایست)و بره: (نیکی دهنده)و مضمونه: (خدا نگهدار آن است)و روا : ( سیراب کننده)و شبعه( سیرکننده)و طعام: (خوراک)و مطعم: (حاجیان در کنار آن غذا میخورند)و شفا سقم: (درمان درد).

قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع أَيُّمَا أَفْضَلُ اَلْعِبَادَةُ فِي اَلسِّرِّ مَعَ اَلْإِمَامِ مِنْكُمُ اَلْمُسْتَتِرِ فِي دَوْلَةِ اَلْبَاطِلِ أَوِ اَلْعِبَادَةُ فِي ظُهُورِ اَلْحَقِّ وَ دَوْلَتِهِ مَعَ اَلْإِمَامِ مِنْكُمُ اَلظَّاهِرِ فَقَالَ يَا عَمَّارُ اَلصَّدَقَةُ فِي اَلسِّرِّ وَ اَللَّهِ أَفْضَلُ مِنَ اَلصَّدَقَةِ فِي اَلْعَلاَنِيَةِ وَ كَذَلِكَ وَ اَللَّهِ عِبَادَتُكُمْ فِي اَلسِّرِّ مَعَ إِمَامِكُمُ اَلْمُسْتَتِرِ فِي دَوْلَةِ اَلْبَاطِلِ وَ تَخَوُّفُكُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ فِي دَوْلَةِ اَلْبَاطِلِ وَ حَالِ اَلْهُدْنَةِ أَفْضَلُ مِمَّنْ يَعْبُدُ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ ذِكْرُهُ فِي…

عمار ساباطی گوید: بامام صادق علیه السلام عرضکردم: کدامیک از این دو بهتر است؟ : عبادت پنهانی با امام پنهان از شما خانواده در زمان دولت باطل یا عبادت در زمان ظهور و دولت حق با امام آشکار از شما؟ فرمود: ای عمار بخدا که صدقه دادن پنهانی از صدقه دادن آشکارا بهتر است، و همچنین بخدا عبادت شما در پنهانی با امام پنهانتان در زمان دولت باطل و ترس شما از دشمن و در حال صلح با دشمن(و تقیه از او مانند دوران ایمه بعد از امام حسین علیهم السلام)بهتر است از کسی که عبادت کند خدای-عز و جل ذکره-را در زمان ظهور حق با امام بر حق آشکار و در زمان دولت حق. عبادت با ترس و در زمان دولت باطل مانند عبادت در زمان امنیت و دولت حق نیست(مانند زمان پیغمبر و زمان ظهور امام عصر صلی الله علیه و آله زیرا عبادت پنهانی علاوه بر مشقت…