احادیث درباره دست در دست خدا از امام صادق (ع)

وَ قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ حَقَّرَ مُؤْمِنا لِقِلَّةِ مَالِهِ حَقَّرَهُ اَللَّهُ فَلَمْ يَزَلْ عِنْدَ اَللَّهِ مَحْقُورا حَتَّى يَتُوبَ مِمَّا صَنَعَ وَ قَالَ إِنَّهُمْ يُبَاهُونَ بِأَكْفَائِهِمْ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ .

امام صادق علیه السّلام می فرماید:کسی که مؤمن را به خاطر تنگدستیش کوچک شمارد خداوند او را کوچک می کند، و در همین حالت حقارت می ماند تا اینکه از کرده اش توبه کند. و فرمود:مؤمنین در روز قیامت به همتاهای خود فخر فروشی می کنند.

عَنْ ثَابِتٍ مَوْلَى آلِ حَرِيزٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ كَظْمُ اَلْغَيْظِ عَنِ اَلْعَدُوِّ فِي دَوْلَتِهِمْ تَقِيَّة حَزْمٌ لِمَنْ أَخَذَ بِهِ وَ تَحَرُّزٌ عَنِ اَلتَّعَرُّضِ لِلْبَلاَءِ فِي اَلدُّنْيَا وَ مُغَالَبَةُ اَلْأَعْدَاءِ فِي دَوْلَتِهِمْ وَ مُمَاظَّتُهُمْ فِي غَيْرِ تَقِيَّةٍ تَرْكُ أَمْرِ اَللَّهِ فَجَامِلُوا اَلنَّاسَ يَسْمَنْ ذَلِكَ لَكُمْ عِنْدَهُمْ وَ لاَ تَجْعَلُوهُمْ عَلَى رِقَابِكُمْ فَتُعَادُوهُمْ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:فرو خوردن خشم از دشمن در زمان دولت و اقتدار آنها تقیّه و احتیاطی است برای فرد دور اندیش، و جلوگیری از بلاست در دنیا، و مخاصمه نمودن با دشمن و دشنام دادن به آنها بدون تقیه؛ ترک نمودن دستور خداست، پس با مردم مدارا کنید تا عمل شما نزد آنان بزرگ و فربه شود، و کاری نکنید که آنها بواسطۀ دشمنی کردن شما با آنها بر گردن شما سوار شوند.

عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ قَالَ : سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ لِحُمْرَانَ اُنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ دُونَكَ وَ لاَ تَنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكَ فَإِنَّ ذَلِكَ أَقْنَعُ بِمَا قُسِمَ لَكَ وَ أَحْرَى أَنْ تَسْتَوْجِبَ اَلزِّيَادَةَ مِنَ اَللَّهِ وَ اِعْلَمْ أَنَّ اَلْعَمَلَ اَلدَّائِمَ اَلْقَلِيلَ عَلَى اَلْيَقِينِ أَفْضَلُ عِنْدَ اَللَّهِ مِنَ اَلْعَمَلِ اَلدَّائِمِ اَلْكَثِيرِ عَلَى غَيْرِ يَقِينٍ وَ اِعْلَمْ أَنَّهُ لاَ وَرَعَ أَنْفَعُ مِنِ اِجْتِنَابِ مَحَارِمِ اَللَّهِ وَ اَلْكَفِّ عَنْ أَذَى اَلْمُسْلِمِينَ وَ اِغْتِيَابِهِمْ وَ لاَ عَيْشَ أَهْنَأُ مِنْ…

امام صادق علیه السّلام به حمران می فرمود:همیشه به زیر دست خویش نگاه کن، و به کسی که از تو برتر است نگاه مکن، زیرا این کار موجب زیادی قناعت و رضا نسبت به آنچه روزیت شده می گردد، و سزاوار است از اینکه مستوجب زیادی در روزی گردی.و بدان که کار دایم کم همراه یقین نزد خداوند برتر است از عمل دایم زیادی که بدون یقین باشد، و نیز آگاه باش که هیچ پرهیزی سودمندتر از ترک محرمات الهی و اجتناب از اذیّت و غیبت مسلمانان نیست، و هیچ معاشرتی گواراتر از خوش خلقی نیست، و هیچ مالی سودمندتر از قناعت به اندکی که کافی برای زندگانی باشد نیست، و هیچ نادانی ضرر رساننده تر از خود پسندی نیست.

عَنْ حَسَنِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ اَلْآيَةُ لاٰ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلىٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ أَزْوٰاجا مِنْهُمْ زَهْرَةَ اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا : أَطْرَقَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ طَوِيلا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ عِبَادَ اَللَّهِ مَنْ لَمْ يَتَعَزَّ بِعَزَاءِ اَللَّهِ اِنْقَطَعَتْ نَفْسُهُ عَنِ اَلدُّنْيَا حَسَرَاتٍ وَ مَنْ نَظَرَ إِلَى مَا فِي أَيْدِي اَلنَّاسِ فَقَدْ كَثُرَ هَمُّهُ وَ لَمْ يَشْفِ غَلِيلَ صَدْرِهِ وَ مَنْ لَمْ يَرَ لِلَّهِ عَلَيْهِ نِعْمَة إِلاَّ فِي مَطْعَمٍ أَوْ فِي…

امام صادق علیه السّلام فرمود:هنگامی که این آیه: چشم از این متاع ناقابل دنیوی که به طایفه ای از مردم داده ایم بپوش نازل شد، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله مقدار زیادی به فکر فرو رفت، سپس سر مبارک را بلند کردند و فرمود:ای بندگان خدا هر کس با دلجویی خدا تسلی خاطر نیابد و دلش آرام نگیرد، جان می دهد در حالی که پیوسته در حسرت دنیا بوده، و هر کس دیده خود را به آنچه که در دست مردم است بدوزد اندوهش بسیار می شود و سوز دلش درمان نپذیرد، و هر کس برای خدا نعمتی جز در خوردن و پوشیدن نبیند عمرش کوتاه و عذابش نزدیک می شود.

مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لِلْمُؤْمِنِ عَلَى اَلْمُؤْمِنِ سَبْعَةُ حُقُوقٍ وَاجِبَاتٍ مَا فِيهَا حَقٌّ إِلاَّ وَ عَلَيْهِ وَاجِبٌ إِنْ خَالَفَهُ خَرَجَ مِنْ وَلاَيَةِ اَللَّهِ وَ تَرَكَ طَاعَتَهُ وَ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِيهِ نَصِيبٌ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ حَدِّثْنِي مَا هِيَ قَالَ أَيْسَرُ حَقٍّ مِنْهَا أَنْ يُحِبَّ لَهُ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ وَ يَكْرَهَ لَهُ مَا يَكْرَهُ لِنَفْسِهِ وَ اَلْحَقُّ اَلثَّانِي أَنْ يَمْشِيَ فِي حَاجَتِهِ وَ يَبْتَغِيَ رِضَاهُ وَ لاَ يُخَالِفَ قَوْلَهُ وَ اَلْحَقُّ اَلثَّالِثُ أَنْ…

امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن بر مؤمن هفت حق واجب دارد:در بین آن هفت حق حقی نیست مگر اینکه بر او واجب باشد، اگر با آن حق مخالفت نماید از ولایت خدا خارج شده و بندگیش را ترک نموده، و برای خداوند در آن نصیبی نیست.پرسیدم:فدایت شوم برایم بگو آن حقوق چیست؟فرمود:آسانترین آنها این است که دوست بداری برای او آنچه را برای خودت دوست می داری، و ناپسند شماری برایش آنچه را برای خودت ناپسند می شماری. و حق دوم اینکه:او را در بر آوردن حاجتش همراهی نمایی و رضایت او را کسب کنی و مخالف سخنش عمل نکنی. و حق سوم این است که:به او با جان و مال و دست و پا و زبانت کمک کنی. و حق چهارم اینکه:چشم و راهنما و آینه و پیراهن او باشی. و حق پنجم اینکه:تو سیر نباشی و او گرسنه، پوشیده نباشی و او عریان، سیراب نباشی و او تشنه…

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَوْحَى اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِلَى دَاوُدَ أَنَّهُ مَا اِعْتَصَمَ بِي عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي دُونَ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِي عَرَفْتُ ذَاكَ عَنْ نِيَّتِهِ ثُمَّ تَكِيدُهُ اَلسَّمَاوَاتُ وَ اَلْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ إِلاَّ جَعَلْتُ لَهُ اَلْمَخْرَجَ مِنْ بَيْنِهِنَّ وَ مَا اِعْتَصَمَ عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِي عَرَفْتُ ذَلِكَ مِنْ نِيَّتِهِ إِلاَّ قَطَعْتُ أَسْبَابَ اَلسَّمَاوَاتِ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ أَسَخْتُ اَلْأَرْضَ مِنْ تَحْتِهِ وَ لَمْ أُبَالِ فِي أَيِّ وَادٍ تَهَالَكَ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند تبارک و تعالی به حضرت داود علیه السّلام وحی کرد که:هر یک از بندگانم با یأس از مخلوقاتم به من پناهنده شود من از نیتش این را می فهمم؛ و سپس همۀ آسمانها و زمین و هر که در آنها هست برای او توطئه کنند من برایش راه چاره ای برای نجات از دست آنها فراهم خواهم کرد. و هر یک از بندگانم به دیگری پناهنده شود در حالی که من بدانم قصدش همین است، همۀ وسائل و اسباب آسمانها و زمین را از او می گیرم و او را سرگردان خواهم نمود و او را به حال خودش واگذارم، و باکی ندارم که در کدام سرزمین نابود می شود.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ مِنْ أَوْثَقِ عُرَى اَلْإِسْلاَمِ أَنْ يُحِبَّ فِي اَللَّهِ وَ يُبْغِضَ فِي اَللَّهِ وَ يُعْطِيَ فِي اَللَّهِ وَ يَمْنَعَ فِي اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.

امام صادق علیه السّلام می فرماید:از مطمئن ترین دستگیرۀ اسلام آن است که:دوست بدارد برای خدا، و دشمنی بدارد برای خدا، و ببخشد در راه خدا، و منع کند به خاطر خدا.

وَ مِنْ كِتَابِ اَلْخَلاَصِ عَنْ أَبِي جَعْفَرِ بْنِ بَابَوَيْهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ اَلْأَحْوَصِ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ عِنْدَنَا أَقْوَاما يَقُولُونَ بِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ يُفَضِّلُونَهُ عَلَى اَلنَّاسِ كُلِّهِمْ لَيْسَ يَصِفُونَ مَا نَصِفُ مِنْ فَضْلِكُمْ نَتَوَلاَّهُمْ فَقَالَ لِي نَعَمْ فِي اَلْجُمْلَةِ أَ لَيْسَ عِنْدَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا لَمْ يَكُنْ عِنْدَ رَسُولِ اَللَّهِ وَ عِنْدَ رَسُولِ اَللَّهِ مَا لَيْسَ عِنْدَنَا وَ عِنْدَنَا مَا لَيْسَ عِنْدَكُمْ وَ عِنْدَكُمْ مَا لَيْسَ عِنْدَ غَيْرِكُمْ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ…

از امام صادق علیه السّلام سؤال شد:در نزد ما کسانی هستند که به خلافت امیر مؤمنان علیه السّلام معتقدند و آن حضرت را بر همۀ مردم برتری می دهند ولی آن طور که ما در بارۀ فضیلت شما معتقدیم آنها اعتقاد ندارند، آیا با آنان دوستی کنیم؟فرمود:بلی اجمالا دوستشان بدارید، مگر نه این است که در نزد خداوند چیزهایی هست که نزد رسول خدا نیست، و نزد رسول خدا چیزهایی هست که نزد ما نیست، و نزد ما چیزهایی هست که نزد شما نیست، و نزد شما چیزهایی هست که نزد دیگران نیست؟خداوند تبارک و تعالی اسلام را بر هفت سهم قرار داده:بر صبر و راستی و یقین و رضا و وفا و دانش و بردباری، سپس آن را در میان مردم تقسیم نموده، هر کس که همۀ این هفت سهم را داشته باشد ایمانش کامل، و طاقت و تحمل دارد، و به گروهی از مردم یک سهم داد، و گروهی را…

عَنِ اَلْمُفَضَّلِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : يُقَالُ لِلْمُؤْمِنِ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ تَصَفَّحْ وُجُوهَ اَلنَّاسِ فَمَنْ كَانَ سَقَاكَ شَرْبَة أَوْ أَطْعَمَكَ أُكْلَة أَوْ فَعَلَ بِكَ كَذَا وَ كَذَا فَخُذْ بِيَدِهِ فَأَدْخِلْهُ اَلْجَنَّةَ قَالَ فَإِنَّهُ لَيَمُرُّ عَلَى اَلصِّرَاطِ وَ مَعَهُ بَشَرٌ كَثِيرٌ فَتَقُولُ اَلْمَلاَئِكَةُ إِلَى أَيْنَ يَا وَلِيَّ اَللَّهِ إِلَى أَيْنَ يَا عَبْدَ اَللَّهِ فَيَقُولُ اَللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ أَجِيزُوا لِعَبْدِي فَأَجَازُوهُ وَ إِنَّمَا سُمِّيَ اَلْمُؤْمِنُ مُؤْمِنا لِأَنَّهُ يُؤْمِنُ عَلَى اَللَّهِ فَيُجِيزُ أَمَانَهُ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:روز قیامت به مؤمن گفته می شود؛ در صورتهای این مردم خوب تأمل کن، هر کس از اینها که آبی به تو نوشانده یا غذایی خورانده، یا کاری برایت انجام داده دستش را بگیر و او را به بهشت ببر، فرد مؤمن از صراط می گذرد در حالی که افراد زیادی همراهش هستند. ملائک می پرسند:به کجا ای دوستان خدا؟ به کجا ای بندگان خدا؟ خداوند متعال می فرماید:به بندۀ من اجازه دهید، آنها هم اجازه می دهند، و علّت اینکه مؤمن را مؤمن نامیده اند این است که او نزد خدا امان می دهد و امانش را خدا می پذیرد.

عَنْ صَفْوَانَ اَلْجَمَّالِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ سَأَلَهُ أَخُوهُ اَلْمُؤْمِنُ حَاجَة مِنْ ضَرِّهِ فَمَنَعَهُ مِنْ سَعَةٍ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَيْهَا مِنْ عِنْدِهِ أَوْ مِنْ عِنْدِ غَيْرِهِ حَشَرَهُ اَللَّهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ مَقْرُونَة يَدُهُ إِلَى عُنُقِهِ حَتَّى يَفْرُغَ اَللَّهُ مِنْ حِسَابِ اَلْخَلْقِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:اگر مؤمنی نیاز ضروریش را به برادر مؤمنش عرضه کند و او با توان بر آوردنش از بر آوردن حاجتش امتناع کند، حال بی واسطه و یا با واسطه؛ خداوند او را دست به گردن بسته در قیامت محشور می کند، تا از حساب مخلوقات فارغ شود.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْقِيَامَةِ يَقُومُ عُنُقٌ مِنَ اَلنَّاسِ فَيَأْتُونَ بَابَ اَلْجَنَّةِ فَيَضْرِبُونَهُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَنْ أَنْتُمْ فَيَقُولُونَ نَحْنُ أَهْلُ اَلصَّبْرِ فَيُقَالُ لَهُمْ عَلَى مَا صَبَرْتُمْ فَيَقُولُونَ كُنَّا نَصْبِرُ عَلَى طَاعَةِ اَللَّهِ وَ نَصْبِرُ عَنْ مَعَاصِي اَللَّهِ فَيَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ صَدَقُوا أَدْخِلُوهُمُ اَلْجَنَّةَ وَ هُوَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّمٰا يُوَفَّى اَلصّٰابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسٰابٍ : .

امام صادق علیه السّلام فرمود:چون روز قیامت شود گروهی از مردم برخیزند و به سوی بهشت آیند و در آن را بکوبند، به آنها گفته می شود:شما کیستید؟می گویند:ما اهل صبریم، به آنها گفته می شود:بر چه چیز صبر نمودید؟می گویند:بر اطاعت خدا، و دوری از نافرمانی او صبر نمودیم، خدای عزّ و جل می فرماید:راست می گویند، آنها را داخل بهشت نمایید، و همان است قول خدای عزّ و جل: همانا صابران اجر خود را بدون حساب به دست آورند .

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَيْسَ اَلزُّهْدُ فِي اَلدُّنْيَا بِإِضَاعَةِ اَلْمَالِ وَ لاَ بِتَحْرِيمِ اَلْحَلاَلِ بَلِ اَلزُّهْدُ فِي اَلدُّنْيَا أَنْ لاَ تَكُونَ بِمَا فِي يَدِكَ أَوْثَقَ مِنْكَ بِمَا فِي يَدِ اَللَّهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:زهد در دنیا به از بین رفتن مال و حرام نمودن حلال نیست، بلکه زهد در دنیا به این است که به آنچه در دست خودت هست مطمئن تر از آنچه در دست خداست نباشی.