کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) با متن عربی، ترجمه فارسی و منبع.
أَيْضا مِنَ اَلْمَحَاسِنِ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْإِيمَانُ لَهُ أَرْكَانٌ أَرْبَعَةٌ اَلتَّوَكُّلُ عَلَى اَللَّهِ وَ تَفْوِيضُ اَلْأَمْرِ إِلَى اَللَّهِ وَ اَلرِّضَا بِقَضَاءِ اَللَّهِ وَ اَلتَّسْلِيمُ لِأَمْرِ اَللَّهِ.
امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:ایمان دارای چهار رکن است:توکّل بر خدا، واگذار نمودن کارها به خدا، راضی بودن به قضا و قدر خدا، تسلیم شدن به امر خدا.
وَ مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ اَلنَّبِيُّ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ أَتْقَى اَلنَّاسِ فَلْيَتَوَكَّلْ عَلَى اَللَّهِ.
پیغمبر صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس دوست داشته باشد که با تقواترین مردم باشد پس باید توکل بر خدا کند.
قَالَ اَلنَّبِيُّ يَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا مِنْ مَخْلُوقٍ يَعْتَصِمُ بِمَخْلُوقٍ دُونِي إِلاَّ قَطَعْتُ أَسْبَابَ اَلسَّمَاوَاتِ وَ اَلْأَرْضِ مِنْ دُونِهِ فَإِنْ سَأَلَنِي لَمْ أُعْطِهِ وَ إِنْ دَعَانِي لَمْ أُجِبْهُ وَ مَا مِنْ مَخْلُوقٍ يَعْتَصِمُ بِي دُونَ خَلْقِي إِلاَّ ضَمَّنْتُ اَلسَّمَاوَاتِ وَ اَلْأَرْضَ رِزْقَهُ فَإِنْ سَأَلَنِي أَعْطَيْتُهُ وَ إِنْ دَعَانِي أَجَبْتُهُ وَ إِنِ اِسْتَغْفَرَنِي غَفَرْتُ لَهُ.
پیغمبر صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند عزّ و جل می فرماید:هیچ آفریده ای نیست که از آفریدۀ دیگرم کمک بخواهد، و از من کمک نخواهد مگر اینکه اسباب آسمانها و زمین را از او قطع نمایم، چنانچه چیزی از من بخواهد به او نخواهم داد، و اگر مرا بخواند به او جواب نمی دهم. و هیچ مخلوقی نیست که متمسک به من شود نه به آفریده ام؛ مگر اینکه آسمانها و زمین را وسیلۀ تهیّۀ رزق و روزی او قرار می دهم، اگر از من چیزی بخواهد به او می دهم، و اگر مرا بخواند او را اجابت کنم، و اگر از من طلب آمرزش کند او را بیامرزم.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ يَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي وَ عَظَمَتِي وَ كِبْرِيَائِي وَ نُورِي وَ عُلُوِّي وَ اِرْتِفَاعِ مَكَانِي لاَ يُؤْثِرُ عَبْدٌ هَوَاهُ عَلَى هَوَايَ إِلاَّ شَتَّتُّ عَلَيْهِ أَمْرَهُ وَ لَبَّسْتُ عَلَيْهِ دُنْيَاهُ وَ شَغَلْتُ قَلْبَهُ بِهَا وَ لَمْ أُوتِهِ مِنْهَا إِلاَّ مَا قَدَّرْتُ لَهُ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي وَ عَظَمَتِي وَ كِبْرِيَائِي وَ نُورِي وَ عُلُوِّي وَ اِرْتِفَاعِ مَكَانِي لاَ يُؤْثِرُ عَبْدٌ هَوَايَ عَلَى هَوَاهُ إِلاَّ اِسْتَحْفَظْتُهُ مَلاَئِكَتِي وَ كَفَّلْتُ اَلسَّمَاوَاتِ وَ…
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که فرمود:خداوند عزّ و جل می فرماید:قسم به عزت و جلالم و بزرگی و عظمت و نور و برتری و به جایگاه بلندم، هیچ بنده ای خواست خود را بر خواست من مقدم نکند؛ مگر اینکه کارش را پریشان کنم، و دنیایش را درهم سازم و دلش را به آن مشغول نمایم، و از آن به او ندهم مگر آنچه را برایش مقدّر کرده ام، قسم به عزت و جلال و بزرگی و عظمت و نور و برتری و بلندی مقام و جایگاهم، هیچ بنده ای خواست مرا بر خواست خود مقدّم نکند مگر اینکه ملائکه من از او محافظت کنند، و آسمانها و زمین را متکفل روزی او سازم، و از پس تجارت و سودجوئی هر تاجری من پشتیبان او هستم و دنیا بر خلاف انتظارش به آستان بوسی او آید.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَحَقُّ خَلْقِ اَللَّهِ أَنْ يُسَلِّمَ لِمَا قَضَى اَللَّهُ مَنْ عَرَفَ اَللَّهَ وَ مَنْ رَضِيَ بِالْقَضَاءِ أَتَى عَلَيْهِ اَلْقَضَاءُ وَ عَظَّمَ اَللَّهُ أَجْرَهُ وَ مَنْ سَخِطَ اَلْقَضَاءَ أَتَى عَلَيْهِ اَلْقَضَاءُ وَ أَحْبَطَ اَللَّهُ أَجْرَهُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سزاوارترین خلق خدا که بدان چه خداوند برایش مقدر کرده تسلیم باشد کسی است که خدا را شناخته، و هر کس راضی به قضا و قدر باشد قضا و قدر الهی شامل حالش شود، و خداوند پاداش بزرگی نصیب او گرداند، و هر که ناخشنود از قضا و قدر الهی باشد قضا و قدر بر او بگذرد و خداوند پاداش او را بیهوده انگارد.
وَ قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ تَوَكَّلَ عَلَى اَللَّهِ لاَ يُغْلَبُ وَ مَنِ اِعْتَصَمَ بِاللَّهِ لاَ يُهْزَمُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:هر کس توکل بر خدا کند مغلوب نگردد و هر که بخدا پناه آورد شکست نخورد.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي قَوْلِ اَللَّهِ جَلَّ ثَنَاؤُهُ فَلاٰ وَ رَبِّكَ لاٰ يُؤْمِنُونَ حَتّٰى يُحَكِّمُوكَ : اَلْآيَةَ قَالَ اَلتَّسْلِيمُ وَ اَلرِّضَا وَ اَلْقُنُوعُ بِقَضَائِهِ .
امام باقر علیه السّلام در مورد این کلام خداوند جلّ ثناؤه فَلاٰ وَ رَبِّکَ لاٰ یُؤْمِنُونَ حَتّٰی یُحَکِّمُوکَ : فرمود:تسلیم بودن، و راضی بودن، و قانع بودن به قضا و قدر الهی.
وَ عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَقِيَ رَسُولَ اَللَّهِ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ رَكْبٌ فَقَالُوا اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ فَقَالَ مَنْ أَنْتُمْ قَالُوا نَحْنُ مُؤْمِنُونَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ فَمَا حَقِيقَةُ إِيمَانِكُمْ قَالُوا اَلرِّضَا بِقَضَاءِ اَللَّهِ وَ اَلتَّفْوِيضُ إِلَى اَللَّهِ وَ اَلتَّسْلِيمُ لِأَمْرِ اَللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عُلَمَاءُ وَ حُكَمَاءُ كَادُوا أَنْ يَكُونُوا مِنَ اَلْحِكْمَةِ أَنْبِيَاءَ فَإِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ فَلاَ تَبْنُوا مَا لاَ تَسْكُنُونَ وَ لاَ تَجْمَعُوا مَا لاَ تَأْكُلُونَ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:رسول خدا در یکی از سفرهایش به جمعی شترسوار برخورد، آنها گفتند:درود بر تو ای رسول خدا ایشان فرمود:شما کیستید؟ گفتند:ما مؤمنان هستیم ای رسول خدا حضرت فرمود:حقیقت ایمان شما چیست؟ گفتند:رضا به قضای خدا، و واگذاری خود به خدا، و تسلیم به امر خدا، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به اطرافیان خود فرمود:اینها دانشمندانی حکیم هستید که نزدیک است از مقام بلند حکمت خود انبیاء باشند. سپس رو به آنها کرده و فرمود:اگر راست می گوئید:نسازید آنچه را که در آن سکنی نمی گزینید، و جمع نکنید آنچه را که نمی خورید، و بترسید از خدائی که بسوی او بازگردانده خواهید شد.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلْغِنَى وَ اَلْعِزَّ يَجُولاَنِ فَإِذَا ظَفِرَا بِمَوْضِعِ اَلتَّوَكُّلِ أَوْطَئَاهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:بی نیازی و عزّت جولان می کنند، هنگامی که به جایگاه توکل دست یافتند آن را وطن خویش قرار می دهند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَوْحَى اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِلَى دَاوُدَ أَنَّهُ مَا اِعْتَصَمَ بِي عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي دُونَ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِي عَرَفْتُ ذَاكَ عَنْ نِيَّتِهِ ثُمَّ تَكِيدُهُ اَلسَّمَاوَاتُ وَ اَلْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ إِلاَّ جَعَلْتُ لَهُ اَلْمَخْرَجَ مِنْ بَيْنِهِنَّ وَ مَا اِعْتَصَمَ عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِأَحَدٍ مِنْ خَلْقِي عَرَفْتُ ذَلِكَ مِنْ نِيَّتِهِ إِلاَّ قَطَعْتُ أَسْبَابَ اَلسَّمَاوَاتِ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ أَسَخْتُ اَلْأَرْضَ مِنْ تَحْتِهِ وَ لَمْ أُبَالِ فِي أَيِّ وَادٍ تَهَالَكَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند تبارک و تعالی به حضرت داود علیه السّلام وحی کرد که:هر یک از بندگانم با یأس از مخلوقاتم به من پناهنده شود من از نیتش این را می فهمم؛ و سپس همۀ آسمانها و زمین و هر که در آنها هست برای او توطئه کنند من برایش راه چاره ای برای نجات از دست آنها فراهم خواهم کرد. و هر یک از بندگانم به دیگری پناهنده شود در حالی که من بدانم قصدش همین است، همۀ وسائل و اسباب آسمانها و زمین را از او می گیرم و او را سرگردان خواهم نمود و او را به حال خودش واگذارم، و باکی ندارم که در کدام سرزمین نابود می شود.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي وَ جَمَالِي وَ بَهَائِي وَ عُلُوِّي وَ اِرْتِفَاعِ مَكَانِي لاَ يُؤْثِرُ عَبْدٌ هَوَايَ عَلَى هَوَاهُ إِلاَّ جَعَلْتُ غِنَاهُ فِي قَلْبِهِ وَ هَمَّهُ فِي آخِرَتِهِ وَ كَفَفْتُ عَلَيْهِ ضَيْعَتَهُ وَ ضَمَّنْتُ اَلسَّمَاوَاتِ وَ اَلْأَرْضَ رِزْقَهُ وَ كُنْتُ لَهُ مِنْ وَرَاءِ تِجَارَةِ كُلِّ تَاجِرٍ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرمود:خداوند عزّ و جل می فرماید:به عزت و جلال و جمال و بزرگی و عظمت و بلندی مرتبه ام و مقام والایم و به جایگاه بلندم سوگند، هیچ بنده ای خواست مرا بر دلخواه خود بر نگزیند مگر اینکه بی نیازی او را در قلبش قرار خواهم داد، و کوشش او را در آخرتش، و سرگردانی را از او باز دارم، و آسمانها و زمین را به روزیش فرمان دهم، و من خود برای او بدنبال تجارت هر تاجری باشم و پشتیبان او هستم
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اَللَّهِ يَقُولُ لِشَيْءٍ قَدْ مَضَى: لَوْ كَانَ غَيْرُهُ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله برای هر کاری که واقع شده بود نمی فرمود:ای کاش غیر آن واقع شده بود.
