عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : سُئِلَ عَلِيٌّ عَنِ اَلْإِيمَانِ فَقَالَ إِنَّ اَللَّهَ جَعَلَ اَلْإِيمَانَ عَلَى أَرْبَعِ دَعَائِمَ أَوْ قَالَ اَلْإِيمَانُ مَبْنِيٌّ عَلَى أَرْبَعِ دَعَائِمَ عَلَى اَلصَّبْرِ وَ اَلْيَقِينِ وَ اَلْعَدْلِ وَ اَلْجِهَادِ .
امام باقر علیه السّلام فرمود:از امیر مؤمنان علیه السّلام در مورد ایمان سؤال شد، فرمود:خداوند ایمان را بر چهار ستون قرار داده یا فرمود:ایمان بر چهار ستون بنا شده بر صبر، و یقین، و عدل، و جهاد.
عَنْ عَبْدِ اَلْمُؤْمِنِ اَلْأَنْصَارِيِّ قَالَ قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ اَللَّهَ أَعْطَى اَلْمُؤْمِنَ ثَلاَثَ خِصَالٍ اَلْعِزَّ فِي اَلدُّنْيَا وَ فِي دِينِهِ وَ اَلْفَلَحَ فِي اَلْآخِرَةِ وَ اَلْمَهَابَةَ فِي صُدُورِ اَلْعَالَمِينَ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند به مؤمن سه خصلت بخشیده:عزت در دنیا و دینش، رستگاری اخروی، هیبت و حشمت در دلهای جهانیان.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَ لاَ أُنَبِّئُكُمْ بِالْمُؤْمِنِ اَلْمُؤْمِنُ مَنِ اِئْتَمَنَهُ اَلْمُؤْمِنُونَ عَلَى أَمْوَالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ أَ لاَ أُنَبِّئُكُمْ بِالْمُسْلِمِ اَلْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ اَلْمُسْلِمُونَ مِنْ يَدِهِ وَ لِسَانِهِ وَ اَلْمُهَاجِرُ مَنْ هَجَرَ اَلسَّيِّئَاتِ وَ تَرَكَ مَا حَرَّمَ اَللَّهُ عَلَيْهِ.
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که فرمود:آیا به شما بگویم مؤمن چه کسی است؟مؤمن کسیست که مؤمنان بر مال و جانشان به او اعتماد کنند. آیا مسلم را به شما معرفی کنم؟مسلم کسی است که مسلمانان دیگر از دست و زبانش در امان باشند، و مهاجر کسی است که از گناهان دوری جوید و آنچه را خدا بر او حرام کرده ترک کند.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ مِنْ صَلاَحِ اَلدِّينِ وَ صَلاَحِ أَهْلِ اَلدِّينِ وَ قَالَ اَلْآخَرُ إِنَّ مِنْ صَلاَحِ اَلْإِسْلاَمِ وَ صَلاَحِ أَهْلِ اَلْإِسْلاَمِ أَنْ تَصِيرَ اَلْأَمْوَالُ إِلَى مَنْ يُؤَدِّي فِيهَا اَلْحُقُوقَ وَ يَصْطَنِعُ فِيهَا اَلْمَعْرُوفَ وَ إِنَّ مِنْ فَسَادِ اَلدِّينِ وَ فَسَادِ أَهْلِ اَلدِّينِ أَنْ تَصِيرَ اَلْأَمْوَالُ إِلَى مَنْ لاَ يُؤَدِّي فِيهَا اَلْحَقَّ وَ لاَ يَصْطَنِعُ فِيهَا اَلْمَعْرُوفَ عَنْهُ مِثْلَهُ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ مِنْ بَقَاءِ اَلْإِسْلاَمِ وَ بَقَاءِ اَلْمُسْلِمِينَ وَ إِنَّ مِنْ فَنَاءِ اَلْإِسْلاَمِ وَ فَنَاءِ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:مصلحت دین و اهل دین به عبارت دیگر:مصلحت اسلام و مسلمین این است که اموال در دست افرادی قرار گیرد که حقوق آن را ادا کنند، و با آن کارهای نیک انجام دهد، و از مفسدۀ دین و اهل دین این که اموال در دست کسی قرار گیرد که حقوق آن را نمی پردازد و آن را در راه نیک مصرف نمی کند.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تُقْتَلُ اَلْمُغِيرَةُ بِالْإِسْلاَمِ إِلاَّ بِكُفْرٍ بَعْدَ إِيمَانٍ أَوْ زِن ى بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوْ قَتْلِ اَلنَّفْسِ اَلْحَرَامِ أَوْ مِنْ ذَبِّ رَجُلٍ عَنْ حَرِيمِهِ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ مَنْ دَخَلَ دَارَ قَوْمٍ لَيْلا فَقَتَلُوهُ فَدَمُهُ هَدَرٌ أَوِ اِطَّلَعَ فَفَقَئُوا عَيْنَهُ قَالَ كَانَ اَلنَّبِيُّ يَغَارُ .
امام باقر علیه السّلام فرمود:غیرت اسلامی از بین نرود مگر بعد از چند چیز:کفر بعد از ایمان، زنا بعد از پاکدامنی، کشتن نفس محترمه، یا مردی که از حریمش دفاع نکند، زیرا رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس شب هنگام وارد خانۀ قومی شود، و آنها او را بکشند؛ خونش هدر است، یا از دیوار سرکشی کند و آنها چشمش را کور کردند، فرمود:پیامبر غیرت می کرد.
قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أُتِيَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِأُسَارَى فَأَمَرَ بِقَتْلِهِمْ وَ خَلاَ رَجُلا مِنْ بَيْنِهِمْ فَقَالَ اَلرَّجُلُ يَا نَبِيَّ اَللَّهِ كَيْفَ أَطْلَقْتَ عَنِّي مِنْ بَيْنِهِمْ فَقَالَ أَخْبَرَنِي جَبْرَئِيلُ عَنِ اَللَّهِ جَلَّ جَلاَلُهُ أَنَّ فِيكَ خَمْسَ خِصَالٍ يُحِبُّهَا اَللَّهُ وَ رَسُولُهُ اَلْغَيْرَةُ اَلشَّدِيدَةُ عَلَى حَرَمِكَ وَ اَلسَّخَاءُ وَ حُسْنُ اَلْخُلُقِ وَ صِدْقُ اَللِّسَانِ وَ اَلشَّجَاعَةُ فَلَمَّا سَمِعَهَا اَلرَّجُلُ أَسْلَمَ وَ أَحْسَنَ إِسْلاَمَهُ وَ قَاتَلَ مَعَ رَسُولِ اَللَّهِ قِتَالا شَدِيدا حَتَّى…
امام باقر علیه السّلام فرمود:چند اسیر نزد پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله آوردند، ایشان دستور داد همۀ آنها را به جز یک نفر کشتند، آن مرد گفت:ای رسول خدا، چرا مرا از بین آنان آزاد گذاشتی؟فرمود: جبرئیل از طرف خدا به من خبر داد که در تو پنج خصلت است که خدا و رسولش آن را دوست دارند:تعصب شدید در مورد خانواده ات، سخاوت، خوش اخلاقی، راستگویی، شجاعت، آن مرد چون این صفات را شنید مسلمان شد، و مسلمانی نیکو شد، و به همراه رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به جهاد رفت و خوب مبارزه کرد تا شهید شد.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَكْرَمُكُمْ فِي اَلْجَاهِلِيَّةِ أَكْرَمُكُمْ فِي اَلْإِسْلاَمِ ثُمَّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ إِنَّمَا يَعْنِي مَنْ كَانَ فِي اَلْجَاهِلِيَّةِ أَحْسَنَهُمْ خُلُقا وَ أَسْخَاهُمْ كَفّا وَ أَحْسَنَهُمْ جِوَارا وَ أَكَفَّهُمْ أَذ ى وَ أَقْرَبَهُمْ مِنَ اَلنَّاسِ فَلَنْ يَزِيدَهُ اَلْإِسْلاَمُ إِلاَّ عِزّا .
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:گرامی ترین شما در جاهلیت گرامی ترینتان در اسلام است، سپس امام باقر علیه السّلام فرمود:یعنی کسانی که در جاهلیت خوش اخلاق ترین و بخشنده ترین و خوشرفتارترین نسبت به همسایه و اذیتشان به هیچ کس نمی رسید و نزدیکترین اشخاص به مردم بوده اند.هرگز اسلام به این به جز عزّت نیفزود.
عَنِ اَلْبَاقِرِ أَوِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ مِمَّا يُزَيِّنُ اَلْإِسْلاَمَ اَلْأَخْلاَقُ اَلْحَسَنَةُ فِيمَا بَيْنَ اَلنَّاسِ فَتَوَاظَبُوا عَلَى مَحَاسِنِ اَلْأَخْلاَقِ وَ حُسْنِ اَلْهَدْىِ وَ اَلسَّمْتِ فَإِنَّ ذَلِكَ مِمَّا يُزَيِّنُكُمْ عِنْدَ اَلنَّاسِ إِذَا نَظَرُوا إِلَى مَحَاسِنِ مَا تَنْطِقُونَ بِهِ وَ أَلْفَوْكُمْ عَلَى مَا يَسْتَطِيعُونَ بِنَقْصِكُمْ فِيهِ وَ قَدْ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّكَ لَعَلىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ : وَ هُوَ اَلْخُلُقُ اَلَّذِي فِي أَيْدِيكُمْ.
امام باقر یا امام صادق علیهما السّلام فرمود:از چیزهائی که به اسلام زینت می بخشد خوش اخلاقی با مردم است، اینک پاس دارید خوش اخلاقی و حسن سلوک و اخلاق پسندیده را، زیرا اخلاق نیک و سلوک پسندیده شما را در نزد مردم زینت می بخشد؛ هر گاه دیدند شما دارای سخن سنجیده هستید و نتوانستند سخنانتان را نقض کنند، و خدای عز و جل به حق فرموده: تو اخلاقی بزرگوارانه داری ، و این اخلاقی است که مایۀ آبروی شماست.
كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ ص إِذَا نَظَرَ إِلَى هِلاَلِ شَهْرِ رَمَضَانَ اِسْتَقْبَلَ اَلْقِبْلَةَ بِوَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ ;اَللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالْأَمْنِ وَ اَلْإِيمَانِ وَ اَلسَّلاَمَةِ وَ اَلْإِسْلاَمِ وَ اَلْعَافِيَةِ اَلْمُجَلِّلَةِ وَ اَلرِّزْقِ اَلْوَاسِعِ وَ دَفْعِ اَلْأَسْقَامِ وَ تِلاَوَةِ اَلْقُرْآنِ وَ اَلْعَوْنِ عَلَى اَلصَّلاَةِ وَ اَلصِّيَامِ اَللَّهُمَّ سَلِّمْنَا لِشَهْرِ رَمَضَانَ وَ سَلِّمْهُ لَنَا وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا حَتَّى يَنْقَضِيَ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ قَدْ غَفَرْتَ لَنَا; ثُمَّ يُقْبِلُ بِوَجْهِهِ عَلَى اَلنَّاسِ فَيَقُولُ يَا مَعْشَرَ اَلْمُسْلِمِينَ إِذَا…
امام باقر علیه السلام فرمود: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله همواره چون به هلال ماه رمضان می نگریست، رو به قبله نموده و می فرمود: «اللهم اهله علینا بالامن و الایمان و السلامه و الاسلام و العافیه المجلله و الرزق الواسع و دفع الاسقام و تلاوه القرآن و العون علی الصلاه و الصیام اللهم سلمنا لشهر رمضان و سلمه لنا و تسلمه منا حتی ینقضی شهر رمضان و قد غفرت لنا»، پس آنگاه رو به مردم نموده و می فرمود: ای مسلمانان آن هنگام که هلال ماه رمضان سر برآورد، شیطان های رانده شده به زنجیر کشیده می شوند و درهای آسمان و درهای بهشت و درهای رحمت گشوده و درهای دوزخ فرو بسته و خواسته ها بر آورده می شوند و هنگام هر افطار خداوند را آزادشدگانی است که آنان را از آتش دوزخ برهاند و هر شب نداگری ندا سر دهد: «آیا خواهنده ای…
بُنِيَ اَلْإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ إِقَامِ اَلصَّلاَةِ وَ إِيتَاءِ اَلزَّكَاةِ وَ حِجِّ اَلْبَيْتِ وَ صَوْمِ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ اَلْوَلاَيَةِ لَنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ فَجُعِلَ فِي أَرْبَعٍ مِنْهَا رُخْصَةٌ وَ لَمْ يُجْعَلْ فِي اَلْوَلاَيَةِ رُخْصَةٌ مَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ اَلزَّكَاةُ وَ مَنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ مَالٌ فَلَيْسَ عَلَيْهِ حَجٌّ وَ مَنْ كَانَ مَرِيضاً صَلَّى قَاعِداً وَ أَفْطَرَ شَهْرَ رَمَضَانَ وَ اَلْوَلاَيَةُ صَحِيحاً كَانَ أَوْ مَرِيضاً أَوْ ذَا مَالٍ أَوْ لاَ مَالَ لَهُ فَهِيَ لاَزِمَةٌ وَاجِبَةٌ.
امام باقر(ع)فرمود: کاخ اسلام بر پنج پایه اساسی استوار است، برپاداشتن نماز، بمصرف رساندن زکاه، حج خانه کعبه، روزه ماه رمضان، دوستی ما خاندان، در چهار قسمت از این احکام تخفیفی منظور شده است ولی در دوستی ما تخفیفی نیست، کسی که ثروت اش نباشد زکاه بر او نیست و کسی که هزینه موجود نداشته باشد حج بر او واجب نیست کسی که بیمار باشد باید نماز را نشسته بخواند و روزه ماه رمضان را افطار کند ولی پا بند بودن بر ولایت. تندرست و بیمار و ثروتمند و درویش را لازم است.
إِنَّ مَلَكاً مِنَ اَلْمَلاَئِكَةِ مَرَّ بِرَجُلٍ قَائِمٍ عَلَى بَابِ دَارٍ فَقَالَ لَهُ اَلْمَلَكُ يَا عَبْدَ اَللَّهِ مَا وُقُوفُكَ عَلَى بَابِ هَذِهِ اَلدَّارِ قَالَ فَقَالَ لَهُ أَخٌ لِي فِيهَا أَرَدْتُ أَنْ أُسَلِّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ اَلْمَلَكُ هَلْ بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ رَحِمٌ مَاسَّةٌ أَوْ هَلْ تُرَغِّبُكَ إِلَيْهِ حَاجَةٌ قَالَ فَقَالَ لاَ مَا بَيْنِي وَ بَيْنَهُ قَرَابَةٌ وَ لاَ يُرَغِّبُنِي إِلَيْهِ حَاجَةٌ إِلاَّ أُخُوَّةُ اَلْإِسْلاَمِ وَ حُرْمَتُهُ فَإِنَّمَا أَتَعَهَّدُهُ أُسَلِّمُ عَلَيْهِ فِي اَللَّهِ رَبِّ اَلْعَالَمِينَ فَقَالَ لَهُ اَلْمَلَكُ إِنِّي رَسُولُ اَللَّهِ…
همانا فرشته ای بر مردی گذر کرد که بر در خانه ای ایستاده بود. فرشته او را گفت: ای بنده خدا چرا بر در این خانه ایستاده ای؟ آن مرد گفت: برادرم در این خانه است، می خواهم بر او سلام کنم. فرشته گفت: آیا میان تو و او خویشاوندی نزدیکی است یا اینکه به او احتیاجی داری؟ مرد گفت: میان ما خویشاوندی نیست و مرا چیزی جز سلام نمودن و ارج نهادن بر او، به اینجا نکشانیده و فقط به خاطر پروردگار جهانیان سلام نمودن بر او را بر خود لازم دانستم؛ پس فرشته گفت: من فرستاده خدا به سوی تو هستم و خداوند بر تو سلام می رساند و می فرماید: ای بنده من بی گمان تو تنها مرا در نظر داشتی و برای من این کار را به انجام رساندی. همانا بهشت را بر تو واجب ساختم و تو را از خشم خویش وارهاندم و از آتش دوزخ پناه دادم.
سَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ شِيعَتِهِ عَنْ حُرُوبِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ص فَقَالَ ع لَهُ بَعَثَ اَللَّهُ مُحَمَّداً ص بِخَمْسَةِ أَسْيَافٍ ثَلاَثَةٌ مِنْهَا شَاهِرَةٌ لاَ تُغْمَدُ حَتّى تَضَعَ اَلْحَرْبُ أَوْزارَها وَ لَنْ تَضَعَ اَلْحَرْبُ أَوْزَارَهَا حَتَّى تَطْلُعَ اَلشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا فَإِذَا طَلَعَتِ اَلشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا أَمِنَ اَلنَّاسُ كُلُّهُمْ فِي ذَلِكَ اَلْيَوْمِ فَيَوْمَئِذٍ لا يَنْفَعُ نَفْساً إِيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً وَ سَيْفٌ مَكْفُوفٌ وَ سَيْفٌ مِنْهَا مَغْمُودٌ سَلُّهُ إِلَى غَيْرِنَا وَ حُكْمُهُ إِلَيْنَا…
از سخنان امام باقر علیه السلام در احکام شمشیرها -مردی از شیعیان حضرتش از پیکارهای امیر المومنین علیه السلام پرسید و آن حضرت در پاسخ فرمود: خداوند حضرت محمد صلی الله علیه و آله را با پنج شمشیر برانگیخت. سه شمشیر همواره برکشیده است، به نیام نرود تا اینکه پیکار پایان یابد و پیکار پایان نیابد تا اینکه خورشید از مغرب طلوع کند. پس چون خورشید از مغرب برآمد در آن روز مردم به تمامی امنیت یابند، پس آنگاه ایمان کسی که از پیش، ایمان نیاورده و یا با ایمانش نکویی نکرده، سودی ندارد. و شمشیری که بازداشته شده است و شمشیر در نیام که دیگران برکشند و فرمانش با ماست. پس آن سه شمشیر برکشیده: -شمشیری بر مشرکان عرب. خداوند جل و عز می فرماید: «مشرکان را هر کجا یافتید بکشید و آنان را دستگیر کنید و به محاصره درآورید و…