قَالَ يَا جَابِرُ مَنْ دَخَلَ عَلَيْهِ شَهْرُ رَمَضَانَ فَصَامَ نَهَارَهُ وَ قَامَ وِرْداً مِنْ لَيْلِهِ وَ حَفِظَ فَرْجَهُ وَ لِسَانَهُ وَ غَضَّ بَصَرَهُ وَ كَفَّ أَذَاهُ خَرَجَ مِنَ اَلذُّنُوبِ كَيَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ قَالَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا أَحْسَنَ هَذَا مِنْ حَدِيثٍ قَالَ مَا أَشَدَّهَا مِنْ شَرْطٍ .
ای جابر هر که به ماه رمضان در آید و روزش را روزه گیرد، پاره ای از شب را به عبادت سپری کند، عورت و زبانش را از گناه نگاه دارد، چشمش را از نگاه ناروا فرو هشته دارد و خویشتن را از آزاررسانی به دیگران بازدارد، همانند روزی که مادرش او را به دنیا آورده از گناه در آید. راوی در ادامه گوید که عرض کردم: فدایت شوم چه نیکو حدیثی امام علیه السلام فرمود: و چه شرط دشواری
كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ ص إِذَا نَظَرَ إِلَى هِلاَلِ شَهْرِ رَمَضَانَ اِسْتَقْبَلَ اَلْقِبْلَةَ بِوَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ ;اَللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالْأَمْنِ وَ اَلْإِيمَانِ وَ اَلسَّلاَمَةِ وَ اَلْإِسْلاَمِ وَ اَلْعَافِيَةِ اَلْمُجَلِّلَةِ وَ اَلرِّزْقِ اَلْوَاسِعِ وَ دَفْعِ اَلْأَسْقَامِ وَ تِلاَوَةِ اَلْقُرْآنِ وَ اَلْعَوْنِ عَلَى اَلصَّلاَةِ وَ اَلصِّيَامِ اَللَّهُمَّ سَلِّمْنَا لِشَهْرِ رَمَضَانَ وَ سَلِّمْهُ لَنَا وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا حَتَّى يَنْقَضِيَ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ قَدْ غَفَرْتَ لَنَا; ثُمَّ يُقْبِلُ بِوَجْهِهِ عَلَى اَلنَّاسِ فَيَقُولُ يَا مَعْشَرَ اَلْمُسْلِمِينَ إِذَا…
امام باقر علیه السلام فرمود: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله همواره چون به هلال ماه رمضان می نگریست، رو به قبله نموده و می فرمود: «اللهم اهله علینا بالامن و الایمان و السلامه و الاسلام و العافیه المجلله و الرزق الواسع و دفع الاسقام و تلاوه القرآن و العون علی الصلاه و الصیام اللهم سلمنا لشهر رمضان و سلمه لنا و تسلمه منا حتی ینقضی شهر رمضان و قد غفرت لنا»، پس آنگاه رو به مردم نموده و می فرمود: ای مسلمانان آن هنگام که هلال ماه رمضان سر برآورد، شیطان های رانده شده به زنجیر کشیده می شوند و درهای آسمان و درهای بهشت و درهای رحمت گشوده و درهای دوزخ فرو بسته و خواسته ها بر آورده می شوند و هنگام هر افطار خداوند را آزادشدگانی است که آنان را از آتش دوزخ برهاند و هر شب نداگری ندا سر دهد: «آیا خواهنده ای…
إِنَّ اَلنَّبِيَّ ص لَمَّا اِنْصَرَفَ مِنْ عَرَفَاتٍ وَ سَارَ إِلَى مِنًى دَخَلَ اَلْمَسْجِدَ فَاجْتَمَعَ إِلَيْهِ اَلنَّاسُ يَسْأَلُونَهُ عَنْ لَيْلَةِ اَلْقَدْرِ فَقَامَ خَطِيباً فَقَالَ بَعْدَ اَلثَّنَاءِ عَلَى اَللَّهِ أَمَّا بَعْدُ فَأَيُّكُمْ سَأَلْتُمُونِي عَنْ لَيْلَةِ اَلْقِدْرِ فَلَمْ أَطْوِهَا عَنْكُمْ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ بِهَا عَالِماً اِعْلَمُوا أَيُّهَا اَلنَّاسُ أَنَّهُ مَنْ وَرَدَ عَلَيْهِ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ هُوَ صَحِيحٌ سَوِيٌّ فَصَامَ نَهَارَهُ وَ قَامَ وِرْداً مِنْ لَيْلِهِ وَ وَاظَبَ عَلَى صَلاَتِهِ وَ هَاجَرَ إِلَى جُمُعَتِهِ وَ غَدَا إِلَى عِيدِهِ فَقَدْ أَدْرَكَ…
امام باقر علیه السلام فرمود: چون پیامبر صلی الله علیه و آله از عرفات بازگشت و رهسپار منی گردید، به مسجد خیف در آمد و مردم بر گرد ایشان حلقه زدند و از او در باره شب قدر پرسیدند. پیامبر صلی الله علیه و آله برای سخنرانی به پا خاست و پس از درود بر خداوند فرمود: هر کدام از شما که در باره لیله القدر از من پرسید آن را نهان نمی دارم؛ زیرا به راستی که به آن آگاهی ندارم. بدانید که هر که با تندرستی به ماه رمضان در آید و روزش را روزه بدارد و پاره ای از شب آن را به عبادت سپری کند و بر نمازش مراقبت نماید و به سوی نماز جمعه اش گام سپارد و سپیده دمان راهی نماز عید فطرش گردد، بی گمان شب قدر را دریابد و به هدیه پروردگارش دست یابد. راوی گوید که امام صادق علیه السلام فرمود: به خدا سوگند که به هدیه هایی دست یابد…
لَمَّا حَضَرَ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ ذَلِكَ فِي ثَلاَثٍ بَقِينَ مِنْ شَعْبَانَ قَالَ لِبِلاَلٍ نَادِ فِي اَلنَّاسِ فَجُمِعَ اَلنَّاسُ فَصَعِدَ اَلْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اَللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّ هَذَا لَشَهْرٌ قَدْ حَضَرَكُمْ وَ هُوَ سَيِّدُ اَلشُّهُورِ لَيْلَةٌ فِيهِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ ُغْلَقُ فِيهِ أَبْوَابُ اَلنَّارِ وَ تُفَتَّحُ فِيهِ أَبْوَابُ اَلْجِنَانِ فَمَنْ أَدْرَكَهُ فَلَمْ يُغْفَرْ لَهُ فَأَبْعَدَهُ اَللَّهُ وَ مَنْ أَدْرَكَ وَالِدَيْهِ فَلَمْ يُغْفَرْ لَهُ فَأَبْعَدَهُ اَللَّهُ وَ مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ فَلَمْ يُغْفَرْ…
امام باقر علیه السلام فرمود: آن هنگام که ماه رمضان نزدیک فرا رسیدن بود و سه روز از ماه شعبان باقی مانده بود، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله بلال را فرمود که در میان مردم ندا برآورد. پس مردم گرد آمدند و پیامبر صلی الله علیه و آله بر فراز منبر رفت و خدا را سپاس داشت و ستود و پس آنگاه فرمود: ای مردم به راستی، این ماه فرا رسید؛ ماهی که سرور ماه هاست؛ شبی در آن برتر از هزار ماه است، در آن ماه درهای دوزخ بسته گردد و درهای بهشت گشوده شود، هر که آن ماه را دریابد و آمرزیده نشود، خداوند او را از خویش دور سازد و هر که پدر و مادرش را دریابد و آمرزیده نشود، خداوند او را از خویش دور نماید و هر که نام من در نزدش برده شود و بر من درود نفرستد، آمرزیده نشود و خدای گرامی و بزرگ او را از خویش دور کند.
لَمَّا حَضَرَ شَهْرُ رَمَضَانَ قَامَ رَسُولُ اَللَّهِ ص فَحَمِدَ اَللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ كَفَاكُمُ اَللَّهُ عَدُوَّكُمْ مِنَ اَلْجِنِّ وَ قَالَ اُدْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ َ وَعَدَكُمُ اَلْإِجَابَةَ أَلاَ وَ قَدْ وَكَّلَ اَللَّهُ بِكُلِّ شَيْطَانٍ مَرِيدٍ سَبْعَةً مِنْ مَلاَئِكَتِهِ فَلَيْسَ بمخلوق بِمَحْلُولٍ حَتَّى يَنْقَضِيَ شَهْرُكُمْ هَذَا أَلاَ وَ أَبْوَابُ اَلسَّمَاءِ مُفَتَّحَةٌ مِنْ أَوَّلِ لَيْلَةٍ مِنْهُ أَلاَ وَ اَلدُّعَاءُ فِيهِ مَقْبُولٌ .
امام علی علیه السلام فرمود: چون ماه رمضان فرا رسید پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به پا خاست و خداوند را سپاس داشت و ستود و پس آنگاه فرمود: ای مردم خداوند شما را از شر دشمنتان که از جنیان بودند نگاه داشت و فرمود: «مرا بخوانید تا شما را پاسخ گویم» غافر ، آیه 60 و شما را نوید پاسخ گویی داد. هان به راستی، خداوند بر هر شیطان رانده شده ای هفت فرشته را گمارد و آن شیطان ها رها نشوند تا آنگاه که ماه شما به پایان رسد. هان درهای آسمان از نخستین شب آن ماه گشوده شود. آگاه باشید که دعا در آن ماه پذیرفته آید.
إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ عُتَقَاءَ وَ طُلَقَاءَ مِنَ اَلنَّارِ إِلاَّ مَنْ أَفْطَرَ عَلَى مُسْكِرٍ فَإِذَا كَانَ آخِرُ لَيْلَةٍ مِنْهُ أَعْتَقَ فِيهَا مِثْلَ مَا أَعْتَقَ فِي جَمِيعِهِ.
امام صادق علیه السلام فرمود: به راستی، خدای گرامی و بزرگ را در هر شبی از ماه رمضان آزادشدگان و رهایی یافتگانی از دوزخ باشد جز آن کس که با مست کننده ای افطار کند؛ پس چون شب پایانی ماه فرا رسد در آن شب به شماره همه کسانی که در آن ماه آزاد نموده دیگر بار آزاد سازد.
خَطَبَ رَسُولُ اَللَّهِ ص فِي آخِرِ جُمُعَةٍ مِنْ شَعْبَانَ فَحَمِدَ اَللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ قَدْ أَظَلَّكُمْ شَهْرٌ فِيهِ لَيْلَةٌ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ َ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ فَرَضَ اَللَّهُ صِيَامَهُ وَ جَعَلَ قِيَامَ لَيْلَةٍ فِيهِ بِتَطَوُّعِ صَلاَةٍ كَمَنْ تَطَوَّعَ بِصَلاَةِ سَبْعِينَ لَيْلَةً فِيمَا سِوَاهُ مِنَ اَلشُّهُورِ وَ جَعَلَ لِمَنْ تَطَوَّعَ فِيهِ بِخَصْلَةٍ مِنْ خِصَالِ اَلْخَيْرِ وَ اَلْبِرِّ كَأَجْرِ مَنْ أَدَّى فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ كَمَنْ أَدَّى سَبْعِينَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اَللَّهِ فِيمَا سِوَاهُ…
امام باقر علیه السلام فرمود: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در جمعه پایانی ماه شعبان، برای مردم سخنرانی نموده و خداوند را سپاس گزارد و ستود و پس آنگاه فرمود: ای مردم فرا رسیدن ماهی بر شما نزدیک است که در آن شبی است که از هزار ماه برتر است و آن ماه، ماه رمضان است. خداوند روزه آن ماه را واجب نمود و شب زنده داری با نمازی مستحبی را در آن ماه همانند عبادت آن کس نهاد که هفتاد شب از دیگر ماه ها را نماز مستحبی گزارد و آن کس را که کرداری خیر و نیک از نیکی ها را به جا آورد، پاداشی همانند پاداش کسی نهد که واجبی از واجبات خدای گرامی و بزرگ را گزارد و هر که واجبی از واجبات خدا را انجام دهد، همچون کسی باشد که هفتاد واجب خدا را در دیگر ماه ها به جا آورده است؛ و آن ماه شکیبایی است و به راستی، پاداش شکیبایی…
لَمَّا حَضَرَ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ ذَلِكَ فِي ثَلاَثٍ بَقِينَ مِنْ شَعْبَانَ فَقَالَ لِبِلاَلٍ نَادِ فِي اَلنَّاسِ فَجُمِعَ اَلنَّاسُ ثُمَّ صَعِدَ اَلْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اَللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّ هَذَا لَشَهْرٌقَدْ حَضَرَكُمْ وَ هُوَ سَيِّدُ اَلشُّهُورِ فِيهِ لَيْلَةُ اَلْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ ُغْلَقُ فِيهِ أَبْوَابُ اَلنَّارِ وَ يُفْتَحُ فِيهِ أَبْوَابُ اَلْجِنَانِ فَمَنْ أَدْرَكَهُ فَلَمْ يُغْفَرْ لَهُ فَأَبْعَدَهُ اَللَّهُ وَ مَنْ أَدْرَكَ وَالِدَيْهِ فَلَمْ يُغْفَرْ لَهُ فَأَبْعَدَهُ اَللَّهُ وَ مَنْ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ…
امام باقر علیه السلام فرمود: آن هنگام که ماه رمضان نزدیک فرا رسیدن بود و سه روز از ماه شعبان باقی مانده بود، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله بلال را فرمود که در میان مردم ندا در دهد؛ پس مردم گرد آمدند و پیامبر صلی الله علیه و آله بر فراز منبر رفت و خدا را سپاس داشت و ستود و پس آنگاه فرمود: ای مردم به راستی، این ماه فرا رسید؛ ماهی که سرور ماه هاست، در آن ماه شبی است که از هزار ماه برتر است، در آن ماه درهای دوزخ بسته شوند و درهای بهشت گشوده گردند، پس هر که آن ماه را دریابد و آمرزیده نگردد، خدا او را از خویش دور سازد و هر که پدر و مادرش را دریابد و آمرزیده نشود، خدا او را از خویش دور سازد و هر که نامم نزد او برده شود و بر من درود نفرستد، خدای گرامی و بزرگ او را از خویش دور نماید.
أَنَّ أَبْوَابَ اَلسَّمَاءِ تُفَتَّحُ فِي رَمَضَانَ وَ تُصَفَّدُ اَلشَّيَاطِينُ وَ تُقْبَلُ أَعْمَالُ اَلْمُؤْمِنِينَ نِعْمَ اَلشَّهْرُ شَهْرُ رَمَضَانَ كَانَ يُسَمَّى عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اَللَّهِ ص اَلْمَرْزُوقَ .
امام صادق علیه السلام در پایان حدیثی درازناک فرمود: به راستی، درهای آسمان در ماه رمضان گشوده می گردند و شیطان ها به بند کشیده می شوند و کردار مومنان پذیرفته می شود. ماه رمضان نیک ماهی است در روزگار پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به ماه«روزی داده شده»نامیده می شد.
إِنَّ لِلَّهِ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ عُتَقَاءَ مِنَ اَلنَّارِ إِلاَّ مَنْ أَفْطَرَ عَلَى مُسْكِرٍ أَوْ مُشَاحِناً وَ صَاحِبَ اَلشَّاهَيْنِ قَالَ قُلْتُ وَ أَيُّ شَيْ ءٍ صَاحِبُ اَلشَّاهَيْنِ قَالَ اَلشِّطْرَنْجُ .
امام صادق علیه السلام فرمود: به راستی که خداوند را در شبی از ماه رمضان آزادشدگانی از دوزخ است جز آن کس که با مست کننده ای افطار کند یا کینه ورز و یا شاهین دار باشد. راوی گوید که عرض کردم: شاهین دار چه کسی است؟ فرمود: شطرنج باز.
أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ اَلْقَدْرِ قَالَ نَعَمْ هِيَ لَيْلَةُ اَلْقَدْرِ وَ هِيَ فِي كُلِّ سَنَةٍ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فِي اَلْعَشْرِ اَلْأَوَاخِرِ فَلَمْ يُنْزَلِ اَلْقُرْآنُ إِلاَّ فِي لَيْلَةِ اَلْقَدْرِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ قَالَ يُقَدَّرُ فِي لَيْلَةِ اَلْقَدْرِ كُلُّ شَيْ ءٍ يَكُونُ فِي تِلْكَ اَلسَّنَةِ إِلَى مِثْلِهَا مِنْ قَابِلٍ مِنْ خَيْرٍ أَوْ شَرٍّ أَوْ طَاعَةٍ أَوْ مَعْصِيَةٍ أَوْ مَوْلُودٍ أَوْ أَجَلٍ أَوْ رِزْقٍ فَمَا قُدِّرَ فِي تِلْكَ اَللَّيْلَةِ وَ قُضِيَ…
حمران گوید: از امام باقر علیه السلام در باره فرموده خدای گرامی و بزرگ «همانا ما او را در شبی فرخنده فرو فرستادیم» دخان ، آیه 3 پرسیدم. امام علیه السلام فرمود: آری، آن شب، شب قدر است و هر سال در دهه پایانی ماه رمضان فرا می رسد و قرآن جز در شب قدر فرو فرستاده نشد. خدای گرامی و بزرگ می فرماید: «در آن شب هر کاری به گونه ای استوار مشخص می گردد» دخان ، آیه 4 در ادامه فرمود: در شب قدر هر آنچه از نیکی و بدی، فرمانبری و نافرمانی، تولد و مرگ یا روزی ای که تا سال آینده رخ خواهد داد، مشخص و معین می شود؛ پس هر آنچه در آن شب معین شود و بر آن حکم رود، حتمی و یقینی است و خواست خداوند نیز بر آن وارد است. راوی گوید که عرض کردم: «شب قدر برتر از هزار ماه است»یعنی چه؟ امام علیه السلام فرمود: کردار درست از نماز و…
سَأَلْتُ اِبْنَ عَبَّاسٍ مَا لِمَنْ صَامَ رَمَضَانَ وَ عَرَفَ حَقَّهُ قَالَ تَهَيَّأْ يَا اِبْنَ جُبَيْرٍ حَتَّى أُحَدِّثَكَ بِمَا لَمْ تَسْمَعْ أُذُنَاكَ وَ لَمْ يَمُرَّ عَلَى قَلْبِكَ فَرِّغْ نَفْسَكَ لِمَا سَأَلْتَنِي عَنْهُ فَمَا أَرَدْتَهُ إِلاَّ عِلْمَ اَلْأَوَّلِينَ وَ اَلْآخِرِينَ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ فَخَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهِ فَتَهَيَّأْتُ لَهُ مِنَ اَلْغَدِ فَبَكَّرْتُ إِلَيْهِ مِنْ طُلُوعِ اَلْفَجْرِ فَصَلَّيْتُ اَلْفَجْرَ ثُمَّ ذَكَرَ اَلْحَدِيثَ فَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَيَّ فَقَالَ اِسْمَعْ مِنِّي مَا أَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ ص يَقُولُ لَوْ عَلِمْتُمْ مَا لَكُمْ فِي…
سعید بن جبیر گوید: از ابن عباس پرسیدم: آن کس که ماه رمضان را روزه بدارد و حق آن را بشناسد چه چیزی از آن اوست؟ ابن عباس گفت: ابن جبیر، خویش را آماده دار تا تو را سخنی باز گویم که گوش هایت آن را نشنیده اند و بر دلت خطور نکرده است و خویشتن را بر آنچه از من پرسیدی فارغ و آسوده بدار که آنچه جویا شدی، دانش نخستین و پایانی است. سعید گوید: از نزد او برون شدم و فردا از سپیده دمان خویش را آماده نمودم و به سوی او راهی شدم و نماز صبح را گزاردم و سخن دیروز را یادآوری نمودم. ابن عباس به من رو نمود و گفت: به آنچه می گویم گوش بسپار. از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود: اگر می دانستید که در ماه رمضان چه از آن شما می شود، بر سپاس گزاری خداوند می افزودید. چون شب نخستین آن ماه فرا رسد، خداوند…
