كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ ص إِذَا نَظَرَ إِلَى هِلاَلِ شَهْرِ رَمَضَانَ اِسْتَقْبَلَ اَلْقِبْلَةَ بِوَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ ;اَللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالْأَمْنِ وَ اَلْإِيمَانِ وَ اَلسَّلاَمَةِ وَ اَلْإِسْلاَمِ وَ اَلْعَافِيَةِ اَلْمُجَلِّلَةِ وَ اَلرِّزْقِ اَلْوَاسِعِ وَ دَفْعِ اَلْأَسْقَامِ وَ تِلاَوَةِ اَلْقُرْآنِ وَ اَلْعَوْنِ عَلَى اَلصَّلاَةِ وَ اَلصِّيَامِ اَللَّهُمَّ سَلِّمْنَا لِشَهْرِ رَمَضَانَ وَ سَلِّمْهُ لَنَا وَ تَسَلَّمْهُ مِنَّا حَتَّى يَنْقَضِيَ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ قَدْ غَفَرْتَ لَنَا; ثُمَّ يُقْبِلُ بِوَجْهِهِ عَلَى اَلنَّاسِ فَيَقُولُ يَا مَعْشَرَ اَلْمُسْلِمِينَ إِذَا…
امام باقر علیه السلام فرمود: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله همواره چون به هلال ماه رمضان می نگریست، رو به قبله نموده و می فرمود: «اللهم اهله علینا بالامن و الایمان و السلامه و الاسلام و العافیه المجلله و الرزق الواسع و دفع الاسقام و تلاوه القرآن و العون علی الصلاه و الصیام اللهم سلمنا لشهر رمضان و سلمه لنا و تسلمه منا حتی ینقضی شهر رمضان و قد غفرت لنا»، پس آنگاه رو به مردم نموده و می فرمود: ای مسلمانان آن هنگام که هلال ماه رمضان سر برآورد، شیطان های رانده شده به زنجیر کشیده می شوند و درهای آسمان و درهای بهشت و درهای رحمت گشوده و درهای دوزخ فرو بسته و خواسته ها بر آورده می شوند و هنگام هر افطار خداوند را آزادشدگانی است که آنان را از آتش دوزخ برهاند و هر شب نداگری ندا سر دهد: «آیا خواهنده ای…
كُنْتُ عِنْدَ أَبِي جَعْفَرٍ ع وَ عِنْدَهُ فِي اَلْفُسْطَاطِ نَحْوٌ مِنْ خَمْسِينَ رَجُلاً فَجَلَسَ بَعْدَ سُكُوتٍ مِنَّا طَوِيلاً فَقَالَ مَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَرَوْنَ أَنِّي نَبِيُّ اَللَّهِ وَ اَللَّهِ مَا أَنَا كَذَلِكَ وَ لَكِنْ لِي قَرَابَةٌ مِنْ رَسُولِ اَللَّهِ ص وَ وِلاَدَةٌ فَمَنْ وَصَلَنَا وَصَلَهُ اَللَّهُ وَ مَنْ أَحَبَّنَا أَحَبَّهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مَنْ حَرَمَنَا حَرَمَهُ اَللَّهُ أَ تَدْرُونَ أَيُّ اَلْبِقَاعِ أَفْضَلُ عِنْدَ اَللَّهِ مَنْزِلَةً فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ مِنَّا وَ كَانَ هُوَ اَلرَّادُّ عَلَى نَفْسِهِ قَالَ ذَلِكَ مَكَّةُ اَلْحَرَامُ اَلَّتِي…
معلی بن خنیس گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: ای معلی اگر بنده ای صد سال بین رکن و مقام عبادت خدا را پیشه کند؛ روزها را روزه بدارد و شب ها به عبادت برخیزد تا آنگاه که به سبب پیری ابروانش بر دیدگانش فرو افتد و استخوان های ترقوه اش به هم رسند ولی به حق ما ناآگاه باشد پاداشی از آن او نباشد. 3-. . . میسر گوید: من در خیمه نزد امام صادق علیه السلام بودم و حدود پنجاه تن از یاران آن حضرت در محضرش بودند، امام علیه السلام نشست و پس از سکوتی درازناک فرمود: شما را چه شده است؟ شاید می پندارید که من پیامبر خدایم به خدا سوگند این گونه نیست ولی من از خویشان و فرزندان پیامبر خدا صلی الله علیه و آله هستم؛ پس هر که به ما بپیوندد خداوند او را همراهی کند و هر که ما را دوست بدارد خدای گرامی و بزرگ او را دوست…
قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ ع مَا خَدَعُوكَ عَنْ شَيْ ءٍ فَلاَ يَخْدَعُونَكَ عَنِ اَلْعَصْرِ صَلِّهَا وَ اَلشَّمْسُ صَافِيَةٌ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص قَالَ الموتر اَلْمَوْتُورُ أَهْلَهُ وَ مَالَهُ مَنْ ضَيَّعَ صَلاَةَ اَلْعَصْرِ قُلْتُ وَ مَا الموتر اَلْمَوْتُورُ أَهْلَهُ وَ مَالَهُ قَالَ لاَ يَكُونُ لَهُ أَهْلٌ وَ لاَ مَالٌ فِي اَلْجَنَّةِ قُلْتُ وَ مَا تَضْيِيعُهَا قَالَ يَدَعُهَا وَ اَللَّهِ حَتَّى تَصْفَرَّ اَلشَّمْسُ أَوْ تَغِيبَ .
ابو بصیر گوید: امام باقر علیه السلام مرا فرمود: در مورد هر چیزی که تو را فریب دهند در مورد نماز عصر فریبت ندهند. آن هنگام که خورشید سپید است و نمودار، نماز عصر را برپا دار؛ زیرا پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که نماز عصر را تباه گرداند بی زن و فرزند و بی مال شود. عرض کردم: بی زن و فرزند و بی مال یعنی چه؟ فرمود: او را در بهشت زن و فرزند و مالی نباشد. عرض کردم: تباه کردنش چگونه است؟ فرمود: به خدا سوگند نماز عصر را واگذارد تا خورشید به زردی گراید یا غروب کند.
سَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ شِيعَتِهِ عَنْ حُرُوبِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ص فَقَالَ ع لَهُ بَعَثَ اَللَّهُ مُحَمَّداً ص بِخَمْسَةِ أَسْيَافٍ ثَلاَثَةٌ مِنْهَا شَاهِرَةٌ لاَ تُغْمَدُ حَتّى تَضَعَ اَلْحَرْبُ أَوْزارَها وَ لَنْ تَضَعَ اَلْحَرْبُ أَوْزَارَهَا حَتَّى تَطْلُعَ اَلشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا فَإِذَا طَلَعَتِ اَلشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا أَمِنَ اَلنَّاسُ كُلُّهُمْ فِي ذَلِكَ اَلْيَوْمِ فَيَوْمَئِذٍ لا يَنْفَعُ نَفْساً إِيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً وَ سَيْفٌ مَكْفُوفٌ وَ سَيْفٌ مِنْهَا مَغْمُودٌ سَلُّهُ إِلَى غَيْرِنَا وَ حُكْمُهُ إِلَيْنَا…
از سخنان امام باقر علیه السلام در احکام شمشیرها -مردی از شیعیان حضرتش از پیکارهای امیر المومنین علیه السلام پرسید و آن حضرت در پاسخ فرمود: خداوند حضرت محمد صلی الله علیه و آله را با پنج شمشیر برانگیخت. سه شمشیر همواره برکشیده است، به نیام نرود تا اینکه پیکار پایان یابد و پیکار پایان نیابد تا اینکه خورشید از مغرب طلوع کند. پس چون خورشید از مغرب برآمد در آن روز مردم به تمامی امنیت یابند، پس آنگاه ایمان کسی که از پیش، ایمان نیاورده و یا با ایمانش نکویی نکرده، سودی ندارد. و شمشیری که بازداشته شده است و شمشیر در نیام که دیگران برکشند و فرمانش با ماست. پس آن سه شمشیر برکشیده: -شمشیری بر مشرکان عرب. خداوند جل و عز می فرماید: «مشرکان را هر کجا یافتید بکشید و آنان را دستگیر کنید و به محاصره درآورید و…
إِنَّ هَذَا اَللِّسَانَ مِفْتَاحُ كُلِّ خَيْرٍ وَ شَرٍّ فَيَنْبَغِي لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يَخْتِمَ عَلَى لِسَانِهِ كَمَا يَخْتِمُ عَلَى ذَهَبِهِ وَ فِضَّتِهِ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص قَالَ رَحِمَ اَللَّهُ مُؤْمِناً أَمْسَكَ لِسَانَهُ مِنْ كُلِّ شَرٍّ فَإِنَّ ذَلِكَ صَدَقَةٌ مِنْهُ عَلَى نَفْسِهِ ثُمَّ قَالَ ع لاَ يَسْلَمُ أَحَدٌ مِنَ اَلذُّنُوبِ حَتَّى يَخْزُنَ لِسَانَهُ.
به درستی این زبان کلید هر نیک و بد است؛ پس مومن را سزاست که همان طور که بر سیم و زرش قفل می زند بر زبانش نیز قفل زند؛ زیرا پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: رحمت خدای بر مومنی باد که زبانش را از هر ناپسندی باز دارد چرا که این باز داری زبان، صدقه مومن بر خویشتن است. آنگاه امام باقر علیه السلام فرمود: هر که زبانش را فرو نبندد از گناهان به دور نباشد.
وَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ مَنْ طَلَبَ مَرْضَاةَ اَلنَّاسِ بِمَا يُسْخِطُ اَللَّهَ كَانَ حَامِدُهُ مِنَ اَلنَّاسِ ذَامّا وَ مَنْ آثَرَ طَاعَةَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِغَضَبِ اَلنَّاسِ كَفَاهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَدَاوَةَ كُلِّ عَدُوٍّ وَ حَسَدَ كُلِّ حَاسِدٍ وَ بَغْيَ كُلِّ بَاغٍ وَ كَانَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ نَاصِرا وَ ظَهِيرا .
امام باقر علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس خوشنودی مردم را به چیزی بجوید که خداوند از آن چیز به خشم می آید، مردمی که او را ستایش می کردند نکوهشش کنند، و هر کس فرمانبرداری خدا را به خشم مردم مقدم بدارد خداوند او را از دشمنی کردن هر دشمنی محافظت نماید و حسادت هر حسود و ظلم هر ستمکاری را از او برطرف نماید، و خدای عزّ و جلّ یاور و پشتیبان او شود.
عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ هِلاَلٍ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنِّي لاَ أَكَادُ أَنْ أَلْقَاكَ إِلاَّ فِي اَلسِّنِينَ فَأَوْصِنِي بِشَيْءٍ آخُذْ بِهِ قَالَ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ اَلْوَرَعِ وَ اَلاِجْتِهَادِ وَ اِعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَنْفَعْ وَرَعٌ إِلاَّ بِالاِجْتِهَادِ وَ إِيَّاكَ أَنْ تُطْمِعَ نَفْسَكَ إِلَى مَنْ فَوْقَكَ وَ كَثِيرا مَا قَالَ اَللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ لِنَبِيِّهِ فَلاٰ تُعْجِبْكَ أَمْوٰالُهُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُهُمْ : وَ قَالَ لاٰ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلىٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ أَزْوٰاجا مِنْهُمْ زَهْرَةَ اَلْحَيٰاةِ…
عمرو بن سعید بن هلال گوید:به امام صادق علیه السّلام عرض کردم:فدایت شوم من شما را ملاقات نمی کنم مگر تا چند سال دیگر؛ مرا وصیتی نما تا به آن عمل نمایم.فرمود:تو را وصیت می کنم به تقوای الهی، و پرهیزگاری و تلاش در راه خدا.بدان، هیچ پرهیزگاری بدون تلاش و کوشش سودمند نیست، و بپرهیز از اینکه نفست را به طمع اندازی تا به کسی که بالاتر از تو است برتری دهی، چه بسیار زیاد خداوند متعال به پیامبرش فرمود: مالها و فرزندان آنان تو را متعجب نسازد و فرمود: ای رسول ما هرگز به متاع ناچیزی که به قومی در این حیات فانی برای امتحان داده ایم چشم آرزو مگشا و رزق خدای تو بسیار بهتر و پاینده تر است . اگر وسوسه شدی زندگانی رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله را بیاد آور، که طعامش و شیرینیش خرما بود، و هیزمش شاخه های درخت…
عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَنَا زَعِيمٌ بِبَيْتٍ فِي اَلْجَنَّةِ لِمَنْ حَسُنَ خُلُقُهُ مَعَ اَلنَّاسِ وَ تَرَكَ اَلْكَذِبَ فِي اَلْمِزَاحِ وَ اَلْجِدِّ وَ تَرَكَ اَلْمِرَاءَ وَ هُوَ مُحِقٌّ.
امام کاظم علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرمود:من در بهشت ضمانت می کنم خانه ای را برای کسی که با مردم خوش خلق باشد، و دروغ نگوید چه جدّی و چه شوخی، و جدال را ترک کند گرچه حق با او باشد.
عَنْ أَبِي اَلْقَدَّاحِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ : اِسْتَأْذَنَ رَجُلٌ مِنْ أَتْبَاعِ بَنِي أُمَيَّةَ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ وَ كَانَ مِنَ اَلْقَوْمِ سَيْلُ كَذَا فَخِفْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا جَعَلَنَا اَللَّهُ فِدَاكَ هَذَا فُلاَنٌ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْكَ فَلَوْ تَوَارَيْتَ مِنْهُ وَ قُلْنَا مَا هُوَ هَاهُنَا قَالَ لاَ بَلْ اِئْذَنُوا لَهُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ لِسَانِ كُلِّ قَائِلٍ وَ يَدِ كُلِّ بَاسِطٍ فَهَذَا اَلْقَائِلُ لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَقُولَ إِلاَّ مَا شَاءَ اَللَّهُ وَ هَذَا اَلْبَاسِطُ لاَ يَسْتَطِيعُ بِيَدِهِ إِلاَّ بِمَا شَاءَ اَللَّهُ قَالَ ثُمَّ…
ابی القداح از پدرش نقل می کند که گفت:مردی از پیروان بنی امیّه از امام باقر علیه السّلام اجازۀ ملاقات خواست، ما از او ترسیدیم و گفتیم:جان ما فدای شما باد این فلانی است که اجازه می خواهد نزد شما بیاید، چرا خود را از او مخفی نمی سازید، تا ما بگوئیم او اینجا نیست؟ فرمود:نه، به او اجازه دهید داخل شود، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند سخن هر گوینده را می شنود و دست هر ستمکاری را می بیند، پس این گوینده نمی تواند چیزی را بگوید مگر آنچه را که خدا بخواهد، و این دست نمی تواند کاری بکند مگر آنچه را خدا بخواهد. سپس امام به مرد اجازه فرمود، پس آن مرد داخل بر امام شد و مسائل خود را مطرح کرد و پاسخش را گرفت، سپس رفت.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَا ابْنَ آدَمَ لاَ يُنْسِيَنَّكَ ذَنْبُ اَلنَّاسِ عَنْ ذَنْبِكَ وَ لاَ نِعْمَةُ اَلنَّاسِ عَنْ نِعْمَةِ اَللَّهِ عَلَيْكَ وَ لاَ تُقَنِّطِ اَلنَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اَللَّهِ وَ أَنْتَ تَرْجُوهَا لِنَفْسِكَ.
امام کاظم علیه السّلام از پدرش از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کرد که فرمود:ای فرزند آدم بنظر آوردن گناهان مردم تو را از گناهان خودت غافل نکند، و همچنین نعمتهای مردم تو را از نعمتهای خدا بر تو باز ندارد، و مردم را از رحمت خدا مأیوس نکن در حالی که خودت به آن امید داری.
عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ أَسْرَعَ اَلثَّوَابِ عَلَى اَلْخَيْرِ اَللِّينُ وَ إِنَّ أَسْرَعَ اَلشَّرِّ عُقُوبَة اَلْبَغْيُ وَ كَفَى بِالْمَرْءِ عَيْبا أَنْ يُبْصِرَ مِنَ اَلنَّاسِ مَا يَعْمَى عَنْهُ مِنْ نَفْسِهِ وَ أَنْ يُعَيِّرَ اَلنَّاسَ بِمَا لاَ يَسْتَطِيعُ تَرْكَهُ وَ أَنْ يُؤْذِيَ جَلِيسَهُ بِمَا لاَ يَعْنِيهِ.
امام کاظم علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل فرماید که:سریعترین ثوابها که بر کارهای نیک داده می شود مربوط به خوشرفتاری با مردم است، و کیفر ظلم و ستم از هر شرّی زودتر داده می شود، و همین عیب برای انسان بس که ببیند از مردم آنچه را از خود چشم می پوشد، و مردم را به آنچه نمی تواند ترک کند سرزنش نماید، و همنشین خود را در حالی که برای خودش سودی ندارد اذیت کند.
عَنْ حَبِيبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ إِنَّ لِلَّهِ مَلاَئِكَة وَكَّلَهُمْ بِنَبَاتِ اَلْأَرْضِ مِنَ اَلشَّجَرِ وَ اَلنَّخْلِ فَلَيْسَ مِنْ نَخْلَةٍ وَ لاَ شَجَرَةٍ إِلاَّ وَ مَعَهَا مَلَكٌ مِنْ قِبَلِ اَللَّهِ يَحْفَظُهَا إِذَا كَانَ فِيهَا ثَمَرُهَا وَ لَوْ لاَ أَنَّ مَعَهَا مَنْ يَحْفَظُهَا لَأَكَلَتْهَا اَلسِّبَاعُ وَ هَوَامُّ اَلْأَرْضِ وَ إِنَّمَا نَهَى رَسُولُ اَللَّهِ أَنْ يَضْرِبَ أَحَدٌ مِنَ اَلنَّاسِ خَلاَءَهُ تَحْتَ شَجَرَةٍ أَوْ نَخْلَةٍ قَدْ أَثْمَرَتْ لِمَكَانِ اَلْمَلاَئِكَةِ اَلْمُوَكَّلِينَ بِهَا قَالَ وَ إِنَّمَا يَكُونُ اَلشَّجَرُ وَ…
امام باقر علیه السّلام می فرمود:خداوند متعال فرشتگانی را برای گیاهان روی زمین مانند درخت و خرما قرار داده، و هیچ درخت خرما و درخت میوه ای نیست مگر آنکه از ناحیۀ خدا در زمان میوه دادن ملکی محافظ آن است، و اگر چنین محافظی نباشد درندگان و حشرات روی زمین آن را می خورند، و رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نهی فرموده از اینکه کسی در زیر درخت میوه یا درخت خرما مستراح بسازد به خاطر اینکه آنجا منزل ملائک محافظ است. فرمود:درخت میوه و خرما هر گاه میوه داشته باشند مانند انسان حرمت دارند، زیرا ملائک در کنار آن حاضرند.
