احادیث درباره کتاب از پیامبر اکرم (ص)

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ قَالَ : نَهَى رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَنِ اَلْأَدَبِ عِنْدَ اَلْغَضَبِ .

علی بن اسباط گوید:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از ادب کردن هنگام غضب نهی فرمود چون غضب از صفات بدی است که مبتلای به آن نمی تواند مؤدّب باشد .

مِنْ كِتَابِ نَاصِحِ اَلدِّينِ أَبِي اَلْبَرَكَاتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَجَبَتْ مَحَبَّةُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى مَنْ أُغْضِبَ فَحَلُمَ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:محبت خدا بر کسی که به خشم آورده شد، و از خود بردباری نشان داده واجب است.

وَ قَالَ أَيْضا مَنْ يَضْمَنْ لِي خَمْسا أَضْمَنْ لَهُ اَلْجَنَّةَ اَلنَّصِيحَةَ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اَلنَّصِيحَةَ لِرَسُولِهِ وَ اَلنَّصِيحَةَ لِكِتَابِ اَللَّهِ وَ اَلنَّصِيحَةَ لِدِينِ اَللَّهِ وَ اَلنَّصِيحَةَ لِجَمَاعَةِ اَلْمُسْلِمِينَ .

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس به انجام پنج چیز خودش را ملزم سازد من بهشت را برایش ضمانت کنم:خیر خواهی برای خدای عزّ و جلّ، خیر خواهی برای رسول خدا، خیر خواهی برای کتاب خدا، خیر خواهی برای دین خدا، خیر خواهی برای تمامی مسلمانان.

مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَغْفَلُ اَلنَّاسِ مَنْ لَمْ يَتَّعِظْ بِتَغَيُّرِ اَلدُّنْيَا مِنْ حَالٍ إِلَى حَالٍ وَ أَغْنَى اَلنَّاسِ مَنْ لَمْ يَكُنْ لِلْحِرْصِ أَسِيرا .

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:غافلترین مردم کسی است که از تغییرات دنیا پند نگیرد و متحول نشود، و بی نیازترین مردم کسی است که اسیر حرص نباشد.

مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْقِيَامَةِ نَادَى مُنَادٍ يَسْمَعُ أَهْلُ اَلْجَمْعِ أَيْنَ اَلَّذِينَ كَانُوا يَعْبُدُونَ اَلنَّاسَ قُومُوا خُذُوا أُجُورَكُمْ مِمَّنْ عَمِلْتُمْ لَهُ فَإِنِّي لاَ أَقْبَلُ عَمَلا خَالَطَهُ شَيْءٌ مِنَ اَلدُّنْيَا وَ أَهْلِهَا.

پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هنگامی که روز قیامت شود منادیی در حالی که همه می شنوند صدا می زند:کجایند کسانی که مردم را می پرستیدند؟برخیزید و مزد خود را از آنان که برایشان کار کرده اید بگیرید، من کاری را که با مسائل دنیایی و اهل دنیا مخلوط شده نمی پذیرم.

مِنْ كِتَابِ زُهْدِ اَلنَّبِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى أَنَا أَعْلَمُ بِمَا يَصْلُحُ عَلَيْهِ أَمْرُ دِينِ عِبَادِيَ اَلْمُؤْمِنِينَ لَمَنْ يَجْتَهِدُ فِي عِبَادَتِي فَيَقُومُ مِنْ رُقَادِهِ وَ لَذِيذِ وِسَادِهِ فَيَتَهَجَّدُ لِيَ اَللَّيَالِيَ فَيُتْعِبُ نَفْسَهُ فِي عِبَادَتِي فَأَضْرِبُهُ بِالنُّعَاسِ اَللَّيْلَةَ وَ اَللَّيْلَتَيْنِ نَظَرا مِنِّي لَهُ وَ إِبْقَاء عَلَيْهِ فَيَنَامُ حَتَّى يُصْبِحَ فَيَقُومُ وَ هُوَ مَاقِتٌ لِنَفْسِهِ زَارٍ عَلَيْهَا وَ لَوْ أُخَلِّي بَيْنَهُ وَ بَيْنَ مَا يُرِيدُ مِنْ عِبَادَتِي لَدَخَلَهُ مِنْ ذَلِكَ…

امام باقر علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند متعال می فرماید:من به آنچه امر دینم را اصلاح می کند داناترم، بعضی از بندگان مؤمنم کسانیند که در عبادتم کوشش می کنند، شبها از بستر خواب خویش و بالش لطیفش بر می خیزد و برایم شب زنده داری می کند، و خودش را برای عبادتم به زحمت می اندازد، پس یک یا دو شب او را به چرت وامی دارم، به خاطر علاقه ام به او و سلامتیش، او نیز تا صبح به خواب می رود، وقتی برخاست نفس خویش را سرزنش و توبیخ می کند، در حالی که اگر او را واگذارم تا هر چه می خواهد عبادتم کند، در اعمالش خود بین شود، و در این صورت به هلاکت افتد، و این به خاطر عجب و از خود راضی بودنش می باشد به حدّی که گمان می کند از همۀ عبادت کنندگان برتر است، و در عبادتش از حدّ تقصیر گذشته…

مِنْ كِتَابِ اَلشِّهَابِ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ ثَلاَثٌ مُهْلِكَاتٌ وَ ثَلاَثٌ مُنْجِيَاتٌ فَالثَّلاَثُ اَلْمُهْلِكَاتُ شُحٌّ مُطَاعٌ وَ هَو ى مُتَّبَعٌ وَ إِعْجَابُ اَلْمَرْءِ بِنَفْسِهِ وَ اَلثَّلاَثُ اَلْمُنْجِيَاتُ خَشْيَةُ اَللَّهِ فِي اَلسِّرِّ وَ اَلْعَلاَنِيَةِ وَ اَلْقَصْدُ فِي اَلْفَقْرِ وَ اَلْغِنَى وَ اَلْعَدْلُ فِي اَلْغَضَبِ وَ اَلرِّضَا.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:سه چیز هلاک کنندۀ انسان، و سه چیز نجات دهندۀ اوست:اما سه خصلتی که هلاک کننده است:اطاعت از بخل و هوای نفس مسلط و خود بینی است. و آن سه که نجات دهنده است:ترس از خدا در آشکار و نهان، میانه روی در حالت فقر و توانمندی، و عدالت در هنگام خشم و خوشنودی.

مِنْ كِتَابِ اَلسَّيِّدِ نَاصِحِ اَلدِّينِ أَبِي اَلْبَرَكَاتِ رَوَاهُ عَنِ اَلشَّيْخِ أَبِي جَعْفَرِ بْنِ بَابَوَيْهِ مِنْ كِتَابِ اَلْمُقْنِعِ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ وَلِيَ عَشَرَة فَلَمْ يَعْدِلْ بَيْنَهُمْ جَاءَ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ يَدَاهُ وَ رِجْلاَهُ وَ رَأْسُهُ فِي ثَقْبِ فَأْسٍ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس ده نفر را سرپرستی کند و بین آنان به عدالت رفتار نکند، روز قیامت در حالی محشور می شود که دو دست و دو پا و سرش در سوراخ تبری قرار دارد.

قَالَ أَخْبِرْنِي عَنِ اَلْعَقْلِ مَا هُوَ وَ كَيْفَ هُوَ وَ مَا يَتَشَعَّبُ مِنْهُ وَ مَا لاَ يَتَشَعَّبُ وَ صِفْ لِي طَوَائِفَهُ كُلَّهَا فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص إِنَّ اَلْعَقْلَ عِقَالٌ مِنَ اَلْجَهْلِ وَ اَلنَّفْسَ مِثْلُ أَخْبَثِ اَلدَّوَابِّ فَإِنْ لَمْ تُعْقَلْ حَارَتْ فَالْعَقْلُ عِقَالٌ مِنَ اَلْجَهْلِ وَ إِنَّ اَللَّهَ خَلَقَ اَلْعَقْلَ فَقَالَ لَهُ أَقْبِلْ فَأَقْبَلَ وَ قَالَ لَهُ أَدْبِرْ فَأَدْبَرَ فَقَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي مَا خَلَقْتُ خَلْقاً أَعْظَمَ مِنْكَ وَ لاَ أَطْوَعَ مِنْكَ بِكَ أُبْدِأُ وَ بِكَ أُعِيدُ لَكَ اَلثَّوَابُ وَ عَلَيْكَ…

در ضمن یک حدیث طولانی آمده است که راهبی به نام شمعون بن لاوی از نواده گان یهودا-که این یهودا خود از حواریان حضرت عیسی علیه السلام بود-پرسش های بسیاری از پیامبر صلی الله علیه و آله پرسید و حضرت به تمام آن پرسشها، پاسخ گفت تا اینکه آن راهب به پیامبر صلی الله علیه و آله ایمان آورد و نبوتش را تصدیق کرد و ما همان اندازه که مورد نیاز است از این حدیث نقل می کنیم. -از آن جمله شمعون راهب پرسید: به من بگو عقل چیست و چگونه است و چه چیز از آن منشعب می شود و چه چیز منشعب نمی شود و اقسام و انواع عقل را برایم توصیف نما؟ پس رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: همانا عقل زانوبندی است بر نادانی و نفس اماره مانند پلیدترین جانوران است که اگر پایش بسته نشود، بیراهه می رود و سرگردان می شود، پس عقل زانوبند نادانی…

يَا مُعَاذُ عَلِّمْهُمْ كِتَابَ اَللَّهِ وَ أَحْسِنْ أَدَبَهُمْ عَلَى اَلْأَخْلاَقِ اَلصَّالِحَةِ وَ أَنْزِلِ اَلنَّاسَ مَنَازِلَهُمْ خَيْرَهُمْ وَ شَرَّهُمْ وَ أَنْفِذْ فِيهِمْ أَمْرَ اَللَّهِ وَ لاَ تُحَاشِ فِي أَمْرِهِ وَ لاَ مَالِهِ أَحَداً فَإِنَّهَا لَيْسَتْ بِوَلاَيَتِكَ وَ لاَ مَالِكَ وَ أَدِّ إِلَيْهِمُ اَلْأَمَانَةَ فِي كُلِّ قَلِيلٍ وَ كَثِيرٍ وَ عَلَيْكَ بِالرِّفْقِ وَ اَلْعَفْوِ فِي غَيْرِ تَرْكٍ لِلْحَقِّ يَقُولُ اَلْجَاهِلُ قَدْ تَرَكْتَ مِنْ حَقِّ اَللَّهِ وَ اِعْتَذِرْ إِلَى أَهْلِ عَمَلِكَ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ خَشِيتَ أَنْ يَقَعَ إِلَيْكَ مِنْهُ عَيْبٌ حَتَّى يَعْذِرُوكَ وَ…

سفارش پیامبر صلی الله علیه و آله به معاذ بن جبل هنگام اعزام او به یمن -ای معاذ قرآن را به ایشان بیاموز و تربیت آنان را بر اساس اخلاق شایسته قرار ده و مردم را در مقام خودشان بنشان-چه نیک باشند و چه بد-فرمان خدا را در میان آنان اجرا کن و در اجرای فرمان الهی و پاسداری از بیت المال از هیچ کس در هراس مباش و هیچ کس را ملاحظه مکن ، زیرا در این خصوص نه اختیاری داری و نه آن مال از آن توست. امانت را به آنان پس ده چه کم باشد و چه زیاد. بر تو باد نرمش و بخشایش جز در مورد حق که در این صورت، نادان بگوید حق خدا را ترک کردی. از کارگزاران خود در هر چه می ترسی دچار عیبی شوی پوزش خواه تا تو را معذور دارند. کارهای عصر جاهلیت را، جز آنچه اسلام تاییدش نموده، ریشه کن ساز. امر اسلام را، چه کوچک و چه بزرگ، علنی ساز…

مَا لِي أَرَى حُبَّ اَلدُّنْيَا قَدْ غَلَبَ عَلَى كَثِيرٍ مِنَ اَلنَّاسِ حَتَّى كَأَنَّ اَلْمَوْتَ فِي هَذِهِ اَلدُّنْيَا عَلَى غَيْرِهِمْ كُتِبَ وَ كَأَنَّ اَلْحَقَّ فِي هَذِهِ اَلدُّنْيَا عَلَى غَيْرِهِمْ وَجَبَ وَ حَتَّى كَأَنَّ مَا يَسْمَعُونَ مِنْ خَبَرِ اَلْأَمْوَاتِ قَبْلَهُمْ عِنْدَهُمْ كَسَبِيلِ قَوْمٍ سَفْرٍ عَمَّا قَلِيلٍ إِلَيْهِمْ رَاجِعُونَ تُبَوِّءُونَهُمْ أَجْدَاثَهُمْ وَ تَأْكُلُونَ تُرَاثَهُمْ وَ أَنْتُمْ مُخَلَّدُونَ بَعْدَهُمْ هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ أَ مَا يَتَّعِظُ آخِرُهُمْ بِأَوَّلِهِمْ لَقَدْ جَهِلُوا وَ نَسُوا كُلَّ مَوْعِظَةٍ فِي كِتَابِ اَللَّهِ وَ أَمِنُوا شَرَّ كُلِّ…

یک اندرز -از چیست که می بینم دنیا دوستی بر بسیاری از مردم چیره گشته تا آنجا که گویا در این دنیا مرگ برای غیر آنان رقم خورده؟ گویا حق در این دنیا بر دیگران واجب شده است تا آنجا که وقتی خبر مردگان پیش از خود را می شنوند چنین می پندارند که آنان به مسافرتی رفته اند و به زودی نزد اینان برمی گردند آنان را به خاک می سپارید و میراثشان را می خورید و می پندارید خود بعد از آنان جاوید می مانید؟ دریغا، دریغا آیا آیندگان از گذشتگان پند نمی گیرند؟ هر پند و اندرزی را که در قرآن آمده نادیده گرفته و به دست فراموشی سپردند و از فرجام بد هر کار ناروا خود را در امان پنداشتند و از نزول هیچ بلا و بروز هیچ حادثه ناخوشایندی نهراسیدند. خوشا به حال آن کس که ترس از خدایش او را از ترس مردم باز دارد. خوشا به حال آن کس که…

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَ نَسْتَعِينُهُ وَ نَسْتَغْفِرُهُ وَ نَتُوبُ إِلَيْهِ وَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَ مِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِ اَللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَ مَنْ يُضْلِلْ فَلا هادِيَ لَهُ وَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ أُوصِيكُمْ عِبَادَ اَللَّهِ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ أَحُثُّكُمْ عَلَى اَلْعَمَلِ بِطَاعَتِهِ وَ أَسْتَفْتِحُ اَللَّهَ بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا اَلنَّاسُ اِسْمَعُوا مِنِّي مَا أُبَيِّنُ لَكُمْ فَإِنِّي لاَ أَدْرِي لَعَلِّي…

سخنرانی پیامبر صلی الله علیه و آله در آخرین سفر حج -حمد و سپاس از آن خداست، او را ستایش می کنیم و از او یاری می جوییم و از او آمرزش می خواهیم و به بارگاه او توبه می کنیم. و از شرهای نفس خود و از بدکرداری های خویشتن به خداوند پناه می بریم. هر آن کس که خداوندش هدایت کند، گمراه کننده ای ندارد و هر آن کس را که بی راه گذارد، هدایتگری ندارد. گواهی می دهم که هیچ معبودی جز خداوند شایسته پرستش نیست که یگانه است و شریکی ندارد و گواهی می دهم که محمد بنده و فرستاده اوست. ای بندگان خدا شما را به پروای الهی سفارش می کنم و بر طاعت او بر می انگیزم و با آنچه که بهتر است، سخن آغاز می کنم؛ اما بعد: ای مردم از من بشنوید تا برایتان روشن سازم؛ زیرا من نمی دانم، شاید پس از امسال دیگر در این جایگاه با شما دیدار…