احادیث درباره موعظه

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قُوتُ اَلْأَجْسَادِ اَلطَّعَامُ وَ قُوتُ اَلْأَرْوَاحِ اَلْإِطْعَامُ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:غذای بدنها طعام است، و غذای جانها اطعام می باشد.

مَا لِي أَرَى حُبَّ اَلدُّنْيَا قَدْ غَلَبَ عَلَى كَثِيرٍ مِنَ اَلنَّاسِ حَتَّى كَأَنَّ اَلْمَوْتَ فِي هَذِهِ اَلدُّنْيَا عَلَى غَيْرِهِمْ كُتِبَ وَ كَأَنَّ اَلْحَقَّ فِي هَذِهِ اَلدُّنْيَا عَلَى غَيْرِهِمْ وَجَبَ وَ حَتَّى كَأَنَّ مَا يَسْمَعُونَ مِنْ خَبَرِ اَلْأَمْوَاتِ قَبْلَهُمْ عِنْدَهُمْ كَسَبِيلِ قَوْمٍ سَفْرٍ عَمَّا قَلِيلٍ إِلَيْهِمْ رَاجِعُونَ تُبَوِّءُونَهُمْ أَجْدَاثَهُمْ وَ تَأْكُلُونَ تُرَاثَهُمْ وَ أَنْتُمْ مُخَلَّدُونَ بَعْدَهُمْ هَيْهَاتَ هَيْهَاتَ أَ مَا يَتَّعِظُ آخِرُهُمْ بِأَوَّلِهِمْ لَقَدْ جَهِلُوا وَ نَسُوا كُلَّ مَوْعِظَةٍ فِي كِتَابِ اَللَّهِ وَ أَمِنُوا شَرَّ كُلِّ…

یک اندرز -از چیست که می بینم دنیا دوستی بر بسیاری از مردم چیره گشته تا آنجا که گویا در این دنیا مرگ برای غیر آنان رقم خورده؟ گویا حق در این دنیا بر دیگران واجب شده است تا آنجا که وقتی خبر مردگان پیش از خود را می شنوند چنین می پندارند که آنان به مسافرتی رفته اند و به زودی نزد اینان برمی گردند آنان را به خاک می سپارید و میراثشان را می خورید و می پندارید خود بعد از آنان جاوید می مانید؟ دریغا، دریغا آیا آیندگان از گذشتگان پند نمی گیرند؟ هر پند و اندرزی را که در قرآن آمده نادیده گرفته و به دست فراموشی سپردند و از فرجام بد هر کار ناروا خود را در امان پنداشتند و از نزول هیچ بلا و بروز هیچ حادثه ناخوشایندی نهراسیدند. خوشا به حال آن کس که ترس از خدایش او را از ترس مردم باز دارد. خوشا به حال آن کس که…

قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ تَعَالَى أَنَا مَعَ اَلْإِنْسَانِ فِي نَبَإٍ عَظِيمٍ أَخْلُقُهُ وَ يَعْبُدُ غَيْرِي وَ أُعْطِيهِ وَ يَحْمَدُ غَيْرِي وَ أَمْنَعُهُ وَ يَشْكُو غَيْرِي.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند متعال می فرماید:مرا با انسان امری بزرگ است، او را آفریدم و او غیر مرا می پرستد، به او رزق و روزی دادم ولی او دیگری را ستایش نمود، روزیش را قطع نمودم و او به دیگری شکوه کرد.

قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنِ اِجْتَمَعَتْ عَلَيْهِ كَلِمَةٌ بِحُسْنِ اَلثَّنَاءِ فَاتَّهِمُوهُ فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْكُمْ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کسی که در بین مردم به خوبی معروف شده، او را متهم بدانید، زیرا او از شما نیست .

وَ عَنْهُ قَالَ : إِذَا رَأَيْتُمُ اَلْعَبْدَ مُعْتَقِدا لِذُنُوبِ اَلنَّاسِ نَاسِيا لِذُنُوبِهِ فَاعْلَمُوا أَنَّهُ قَدْ مُكِرَ بِهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه با بنده ای روبرو شدید که در جستجوی گناهان مردم است، و گناهان خود را فراموش نموده، بدانید او گرفتار مکر شده است.

وَ عَنْهُ قَالَ : أَوْحَى اَللَّهُ تَعَالَى إِلَى نَبِيٍّ مِنْ أَنْبِيَائِهِ قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ لاَ تَلْبَسُوا الناس لِبَاسَ أَعْدَائِي وَ لاَ تَطْعَمُوا طَعَامَ أَعْدَائِي وَ لاَ تَسْلُكُوا مَسَالِكَ أَعْدَائِي فَتَكُونُوا أَعْدَائِي كَمَا هُمْ أَعْدَائِي.

امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند به یکی از پیامبرانش وحی فرمود:به مؤمنان بگو:لباس دشمنان مرا به تن نکنید، و از غذای دشمنان من نخورید، و راه دشمنانم را نپویید، زیرا در غیر این صورت شما نیز از دشمنانم خواهید بود، همان طور که آنان دشمن من هستند.

عَنْهُ قَالَ : لَقِيَ يُوسُفُ رَجُلا فَقَالَ اَلرَّجُلُ وَ اَللَّهِ إِنِّي لَأُحِبُّكَ فَقَالَ لَهُ يُوسُفُ فِي اَلْحُبِّ لَقِيتُ مَا لَقِيتُ أَحَبَّنِي أَبِي فَلَقِيتُ مِنْ إِخْوَتِي مَا لَقِيتُ وَ أَحَبَّتْنِي اِمْرَأَةُ اَلْعَزِيزِ فَلَقِيتُ مَا لَقِيتُ فَلَسْتُ أُرِيدُ أَنْ يُحِبَّنِي إِلاَّ رَبِّي تَبَارَكَ وَ تَعَالَى.

امام صادق علیه السّلام فرمود:حضرت یوسف علیه السّلام مردی را ملاقات کرد، مرد به او گفت:به خدا قسم، من تو را دوست دارم، یوسف به او گفت:آنچه باید به من برسد در چاه رسید؛ پدرم مرا دوست می داشت، و من از برادرانم دیدم آنچه را باید ببینم، زن عزیز مصر به من اظهار محبت نمود و دیدم آنچه را باید می دیدم، اکنون دیگر نمی خواهم غیر خدا کسی مرا دوست بدارد.

عَنْهُ قَالَ : نَحْنُ عَلَوِيُّونَ وَ شِيعَتُنَا عَلَوِيُّونَ وَ هُمْ خَيْرٌ مِنَّا لِأَنَّهُمْ يُقْتَلُونَ فِينَا وَ لاَ نُقْتَلُ فِيهِمْ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:ما مقامی والا داریم، و شیعیانمان صاحب مقامی والا هستند، آنان از ما بهترند، زیرا آنان در راه ما کشته می شوند، ولی ما در راه آنان کشته نمی شویم.

عَنْ عُنْوَانَ اَلْبَصْرِيِّ وَ كَانَ شَيْخا كَبِيرا قَدْ أَتَى عَلَيْهِ أَرْبَعٌ وَ تِسْعُونَ سَنَة قَالَ : كُنْتُ أَخْتَلِفُ إِلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ سِنِينَ فَلَمَّا حَضَرَ جَعْفَرٌ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْمَدِينَةَ اِخْتَلَفْتُ إِلَيْهِ وَ أَحْبَبْتُ أَنْ آخُذَ عَنْهُ كَمَا أَخَذْتُ مِنْ مَالِكٍ فَقَالَ لِي يَوْما إِنِّي رَجُلٌ مَطْلُوبٌ وَ مَعَ ذَلِكَ لِي أَوْرَادٌ فِي كُلِّ سَاعَةٍ مِنْ آنَاءِ اَللَّيْلِ وَ اَلنَّهَارِ فَلاَ تَشْغَلْنِي عَنْ وِرْدِي فَخُذْ عَنْ مَالِكٍ وَ اِخْتَلِفْ إِلَيْهِ كَمَا كُنْتَ تَخْتَلِفُ إِلَيْهِ فَاغْتَمَمْتُ مِنْ ذَلِكَ وَ خَرَجْتُ مِنْ…

عنوان بصری که پیرمردی نود و چهار ساله ای بود گوید:حدود دو سال با مالک بن انس رفت و آمد داشتم، هنگامی که امام صادق علیه السّلام وارد مدینه شد، خدمت آن حضرت می رسیدم و دوست داشتم آنچه را از مالک می آموختم از آن حضرت بیاموزم، روزی حضرت به من فرمود:من از طرف حکومت تحت نظر می باشم، بعلاوه اینکه در هر ساعت از شب و روز نیز اوراد و اذکاری دارم که باید بگویم، مرا از گفتن ذکر باز مدار، و همان طور که قبلا نزد مالک می رفتی حالا هم برو و مسائلت را از او بپرس، من از این سخنان غمگین شدم، و از نزد ایشان رفتم، و با خود گفتم:اگر در من خیری می دید مرا از خود نمی راند، و به مالک حواله نمی نمود، بار دیگر وارد مسجد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله شدم و بر امام علیه السّلام سلام کردم، سپس از کنار قبر پیامبر وارد…

اِعْلَمُوا أَنَّ اَللَّهَ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثاً وَ لَيْسَ بِتَارِكِكُمْ سُدًى كَتَبَ آجَالَكُمْ وَ قَسَمَ بَيْنَكُمْ مَعَايِشَكُمْ لِيَعْرِفَ كُلُّ ذِي لُبٍّ مَنْزِلَتَهُ وَ أَنَّ مَا قُدِّرَ لَهُ أَصَابَهُ وَ مَا صُرِفَ عَنْهُ فَلَنْ يُصِيبَهُ قَدْ كَفَاكُمْ مَئُونَةَ اَلدُّنْيَا وَ فَرَغَكُمْ لِعِبَادَتِهِ وَ حَثَّكُمْ عَلَى اَلشُّكْرِ وَ اِفْتَرَضَ عَلَيْكُمُ اَلذِّكْرَ وَ أَوْصَاكُمْ بِالتَّقْوَى وَ جَعَلَ اَلتَّقْوَى مُنْتَهَى رِضَاهُ وَ اَلتَّقْوَى بَابُ كُلِّ تَوْبَةٍ وَ رَأْسُ كُلِّ حِكْمَةٍ وَ شَرَفُ كُلِّ عَمَلٍ بِالتَّقْوَى فَازَ مَنْ فَازَ مِنَ اَلْمُتَّقِينَ قَالَ اَللَّهُ…

یک اندرز -بدانید که همانا خدایتان شما را بیهوده نیافریده، و سر خود رها نکرده است. مدت عمر شما را نوشته و روزی شما را میانتان قسمت کرده تا هر خردمندی جایگاه خود را بشناسد و بداند آنچه برای او مقدر و معین شده نصیب او خواهد شد و آنچه از آن او نیست نصیبش نخواهد شد. خداوند هزینه دنیاتان را به عهده گرفته و شما را برای عبادت خویش فراغت ارزانی داشته و به سپاسگزاری تشویق فرموده و نماز را بر شما واجب نموده و به تقوی سفارشتان کرده و تقوی را نهایت خرسندی خویش قرار داده است. تقوی در هر توبه و سر هر حکمت و مایه شرافت هر رفتاری است. هر که از تقوا پیشگان کامیاب گردید در اثر تقوی بوده است. خداوند تبارک و تعالی می فرماید: «مسلما تقوا پیشگان را رستگاری است» سوره نبا، آیه 31 و می فرماید: «و خدا کسانی را که تقوا…

أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ أُحَذِّرُكُمْ أَيَّامَهُ وَ أَرْفَعُ لَكُمْ أَعْلاَمَهُ فَكَأَنَّ اَلْمَخُوفَ قَدْ أَفِدَ بِمَهُولِ وُرُودِهِ وَ نَكِيرِ حُلُولِهِ وَ بَشِعِ مَذَاقِهِ فَاعْتَلَقَ مُهَجَكُمْ وَ حَالَ بَيْنَ اَلْعَمَلِ وَ بَيْنَكُمْ فَبَادِرُوا بِصِحَّةِ اَلْأَجْسَامِ فِي مُدَّةِ اَلْأَعْمَارِ كَأَنَّكُمْ بِبَغَتَاتِ طَوَارِقِهِ فَتَنْقُلُكُمْ مِنْ ظَهْرِ اَلْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهَا وَ مِنْ عُلْوِهَا إِلَى سُفْلِهَا وَ مِنْ أُنْسِهَا إِلَى وَحْشَتِهَا وَ مِنْ رَوْحِهَا وَ ضَوْئِهَا إِلَى ظُلْمَتِهَا وَ مِنْ سَعَتِهَا إِلَى ضِيقِهَا حَيْثُ لاَ يُزَارُ حَمِيمٌ وَ لاَ يُعَادُ…

یک اندرز از امام حسین علیه السلام -من شما را به تقوای الهی سفارش می کنم و از روزهای او شما را بر حذر می دارم و پرچم ها و نشانه هایش را برایتان برافراشته می سازم. گویا آنچه ترسناک است با ورودی هولناک و فرودی ناشناخته و مزه ای ناگوار در رسیده تا به جانهای شما در آویزد و میان شما و عمل فاصله اندازد؛ پس در مدت عمر باقی مانده در سایه تندرستی خود چنان در انجام عمل نیک شتاب کنید که گویا ناگهان آن بر شما شبیخون خواهد زد و شما را از روی زمین به درون زمین خواهد کشاند و از فراز آن به پستی و از انس آشنایان و دوستان به وحشت تنهایی و جدایی و از آسایش و روشنایی به تاریکی و از فضای گشاده به فضای تنگ خواهد انداخت. آنجا که نه به دیدار خویشاوند روند، نه از بیماری عیادت نمایند و نه به فریادگری پاسخ گویند…

وَ حَضَرَهُ ذَاتَ يَوْمٍ جَمَاعَةٌ مِنَ اَلشِّيعَةِ فَوَعَظَهُمْ وَ حَذَّرَهُمْ وَ هُمْ سَاهُونَ لاَهُونَ فَأَغَاظَهُ ذَلِكَ فَأَطْرَقَ مَلِيّاً ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيْهِمْ فَقَالَ إِنَّ كَلاَمِي لَوْ وَقَعَ طَرَفٌ مِنْهُ فِي قَلْبِ أَحَدِكُمْ لَصَارَ مَيِّتاً أَلاَ يَا أَشْبَاحاً بِلاَ أَرْوَاحٍ وَ ذُبَاباً بِلاَ مِصْبَاحٍ كَأَنَّكُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ وَ أَصْنَامٌ مَرِيدَةُ أَ لاَ تَأْخُذُونَ اَلذَّهَبَ مِنَ اَلْحَجَرِ أَ لاَ تَقْتَبِسُونَ اَلضِّيَاءَ مِنَ اَلنُّورِ اَلْأَزْهَرِ أَ لاَ تَأْخُذُونَ اَللُّؤْلُؤَ مِنَ اَلْبَحْرِ خُذُوا اَلْكَلِمَةَ اَلطَّيِّبَةَ مِمَّنْ قَالَهَا وَ إِنْ…

یک اندرز -روزی عده ای از شیعیان، در نزد امام باقر علیه السلام بودند و امام علیه السلام، آنان را پند می داد و از گناهان بر حذر می داشت و حال آن که، آنان غافل بودند و سرگرم خویش. این مطلب حضرت را خشمگین ساخت، پس کمی سر به زیر انداخت آنگاه سرش را بلند کرد و رو به آنان فرمود: به درستی که اگر گوشه ای از سخن من، در قلب یکی از شما، جای گرفته بود، همانا جان باخته بود. هان ای سایه های بی روح و ای فتیله های خاموش گویا شما، چوب های تکیه داده شده بر دیوار و بت های دست ساخت، هستید. آیا طلا را از سنگ بر نمی گیرید؟ ، آیا از نور تابان، پرتو نمی گیرید؟ آیا لولو از دریا به دست نمی آورید؟ سخن درست را از هر آن که گفت، بستانید هر چند خودش، بدان عمل ننماید. چرا که خدای می فرماید: «به سخن گوش فرا می دهند و بهترین…