قال رسول اللّه صلى الله عليه و آله:
يَا مُعَاذُ عَلِّمْهُمْ كِتَابَ اَللَّهِ وَ أَحْسِنْ أَدَبَهُمْ عَلَى اَلْأَخْلاَقِ اَلصَّالِحَةِ وَ أَنْزِلِ اَلنَّاسَ مَنَازِلَهُمْ خَيْرَهُمْ وَ شَرَّهُمْ وَ أَنْفِذْ فِيهِمْ أَمْرَ اَللَّهِ وَ لاَ تُحَاشِ فِي أَمْرِهِ وَ لاَ مَالِهِ أَحَداً فَإِنَّهَا لَيْسَتْ بِوَلاَيَتِكَ وَ لاَ مَالِكَ وَ أَدِّ إِلَيْهِمُ اَلْأَمَانَةَ فِي كُلِّ قَلِيلٍ وَ كَثِيرٍ وَ عَلَيْكَ بِالرِّفْقِ وَ اَلْعَفْوِ فِي غَيْرِ تَرْكٍ لِلْحَقِّ يَقُولُ اَلْجَاهِلُ قَدْ تَرَكْتَ مِنْ حَقِّ اَللَّهِ وَ اِعْتَذِرْ إِلَى أَهْلِ عَمَلِكَ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ خَشِيتَ أَنْ يَقَعَ إِلَيْكَ مِنْهُ عَيْبٌ حَتَّى يَعْذِرُوكَ وَ أَمِتْ أَمْرَ اَلْجَاهِلِيَّةِ إِلاَّ مَا سَنَّهُ اَلْإِسْلاَمُ وَ أَظْهِرْ أَمْرَ اَلْإِسْلاَمِ كُلَّهُ صَغِيرَهُ وَ كَبِيرَهُ وَ لْيَكُنْ أَكْثَرُ هَمِّكَ اَلصَّلاَةَ فَإِنَّهَا رَأْسُ اَلْإِسْلاَمِ بَعْدَ اَلْإِقْرَارِ بِالدِّينِ وَ ذَكِّرِ اَلنَّاسَ بِاللَّهِ وَ اَلْيَوْمِ اَلْآخِرِ وَ اِتَّبِعِ اَلْمَوْعِظَةَ فَإِنَّهُ أَقْوَى لَهُمْ عَلَى اَلْعَمَلِ بِمَا يُحِبُّ اَللَّهُ ثُمَّ بُثَّ فِيهِمُ اَلْمُعَلِّمِينَ وَ اُعْبُدِ اَللَّهَ اَلَّذِي إِلَيْهِ تَرْجِعُ وَ لاَ تَخَفْ فِي اَللَّهِ لَوْمَةَ لاَئِمٍ وَ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ صِدْقِ اَلْحَدِيثِ وَ اَلْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَ أَدَاءِ اَلْأَمَانَةِ وَ تَرْكِ اَلْخِيَانَةِ وَ لِينِ اَلْكَلاَمِ وَ بَذْلِ اَلسَّلاَمِ وَ حِفْظِ اَلْجَارِ وَ رَحْمَةِ اَلْيَتِيمِ وَ حُسْنِ اَلْعَمَلِ وَ قَصْرِ اَلْأَمَلِ وَ حُبِّ اَلْآخِرَةِ وَ اَلْجَزَعِ مِنَ اَلْحِسَابِ وَ لُزُومِ اَلْإِيمَانِ وَ اَلْفِقْهِ فِي اَلْقُرْآنِ وَ كَظْمِ اَلْغَيْظِ وَ خَفْضِ اَلْجَنَاحِ وَ إِيَّاكَ أَنْ تَشْتِمَ مُسْلِماً أَوْ تُطِيعَ آثِماً أَوْ تَعْصِيَ إِمَاماً عَادِلاً أَوْ تُكَذِّبَ صَادِقاً أَوْ تُصَدِّقَ كَاذِباً وَ اُذْكُرْ رَبَّكَ عِنْدَ كُلِّ شَجَرٍ وَ حَجَرٍ وَ أَحْدِثْ لِكُلِّ ذَنْبٍ تَوْبَةً اَلسِّرِّ بِالسِّرِّ وَ اَلْعَلاَنِيَةِ بِالْعَلاَنِيَةِ يَا مُعَاذُ لَوْ لاَ أَنَّنِي أَرَى أَلاَّ نَلْتَقِيَ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ لَقَصَّرْتُ فِي اَلْوَصِيَّةِ وَ لَكِنَّنِي أَرَى أَنْ لاَ نَلْتَقِيَ أَبَداً ثُمَّ اِعْلَمْ يَا مُعَاذُ أَنَّ أَحَبَّكُمْ إِلَيَّ مَنْ يَلْقَانِي عَلَى مِثْلِ اَلْحَالِ اَلَّتِي فَارَقَنِي عَلَيْهَا .
سفارش پیامبر صلی الله علیه و آله به معاذ بن جبل هنگام اعزام او به یمن -ای معاذ قرآن را به ایشان بیاموز و تربیت آنان را بر اساس اخلاق شایسته قرار ده و مردم را در مقام خودشان بنشان-چه نیک باشند و چه بد-فرمان خدا را در میان آنان اجرا کن و در اجرای فرمان الهی و پاسداری از بیت المال از هیچ کس در هراس مباش و هیچ کس را ملاحظه مکن ، زیرا در این خصوص نه اختیاری داری و نه آن مال از آن توست. امانت را به آنان پس ده چه کم باشد و چه زیاد. بر تو باد نرمش و بخشایش جز در مورد حق که در این صورت، نادان بگوید حق خدا را ترک کردی. از کارگزاران خود در هر چه می ترسی دچار عیبی شوی پوزش خواه تا تو را معذور دارند. کارهای عصر جاهلیت را، جز آنچه اسلام تاییدش نموده، ریشه کن ساز. امر اسلام را، چه کوچک و چه بزرگ، علنی ساز و بیشتر همت خود را معطوف نماز نما که پس از اعتراف به دین، سر لوحه مسلمانی است. و مردم را به یاد خدا و روز جزا بیفکن و به اندرز و پندگویی خود ادامه بده که آنان را بر کارهای خداپسندانه نیرومند سازد، سپس معلم هایی را در میانشان پراکنده کن تا به تعلیم و تربیت آنان پردازند و خدایی را که بازگشت تو به سوی او خواهد بود بپرست و در راه خدا از هیچ سرزنش و ملامتی مترس. ای معاذ من به تو سفارش کنم که تقوی را پیشه خود سازی، راستگو باشی، وفای به عهد نمایی، در ادای امانت کوتاهی نکنی، از خیانت کردن دوری نمایی، نرم گفتار باشی، در سلام دادن پیشدستی نمایی، از همسایه حمایت کنی، با یتیم مهربانی ورزی ، خوش کردار باشی، آرزو را کوتاه کنی، آخرت دوست باشی، از حسابرسی بترسی، ملازم ایمان گردی، تفکر عمیق در قرآن نمایی، خشم خود را فرو نشانی و فروتن باشی. ای معاذ مبادا مسلمانی را دشنام گویی یا از گناهکاری فرمان بری یا از امام عادلی نافرمانی کنی یا راستگویی را تکذیب نمایی یا دروغگویی را تصدیق کنی. پروردگارت را نزد هر درخت و سنگی یاد کن. برای هر گناه توبه تازه ای انجام ده، برای گناه پنهانی توبه پنهانی، و برای گناه علنی، توبه علنی کن. ای معاذ اگر نمی دانستم که تا روز قیامت ما را دیداری نخواهد بود سفارش را کوتاه می کردم ولی من می دانم که هرگز دیداری نخواهیم داشت؛ ای معاذ بدان که محبوبترین شما نزد من آن کس است که مرا با همان حال که از من جدا شده ملاقات نماید.