امام جعفر صادق (علیه السلام)
إِيَّاكُمْ وَ اَلْكَذِبَ اَلْمُفْتَرِعَ قِيلَ لَهُ وَ مَا اَلْكَذِبُ اَلْمُفْتَرِعُ قَالَ أَنْ يُحَدِّثَكَ اَلرَّجُلُ بِالْحَدِيثِ فَتَتْرُكَهُ وَ تَرْوِيَهُ عَنِ اَلَّذِي حَدَّثَكَ عَنْهُ .
و فرمود از دروغ مفترع بپرهیزید، عرض شد دروغ مفترع چیست؟ فرمود: اینکه مردی بتو حدیثی گوید و تو در مقام نقل گوینده را رها کنی و آن را از کسی که گوینده از او خبر داده روایت کنی.
أَعْرِبُوا حَدِيثَنَا فَإِنَّا قَوْمٌ فُصَحَاءُ .
و فرمود: حدیث ما را اعراب دهید(صحیح تلفظ کنید و درست بنویسید)زیرا ما خانواده مردمی فصیح زبانیم.
حَدِيثِي حَدِيثُ أَبِي وَ حَدِيثُ أَبِي حَدِيثُ جَدِّي وَ حَدِيثُ جَدِّي حَدِيثُ اَلْحُسَيْنِ وَ حَدِيثُ اَلْحُسَيْنِ حَدِيثُ اَلْحَسَنِ وَ حَدِيثُ اَلْحَسَنِ حَدِيثُ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع وَ حَدِيثُ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ حَدِيثُ رَسُولِ اَللَّهِ ص وَ حَدِيثُ رَسُولِ اَللَّهِ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ .
و فرمود: حدیث من حدیث پدرم است و حدیث پدرم حدیث جدم و حدیث جدم حدیث حسین و حدیث حسین حدیث حسن و حدیث حسن حدیث امیر المومنین و حدیث امیر المومنین حدیث رسول خدا (ص)و حدیث رسول خدا(ص)گفتار خدای عز و جل.
قُلْتُ لَهُ اِتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اَللّهِ َقَالَ أَمَا وَ اَللَّهِ مَا دَعَوْهُمْ إِلَى عِبَادَةِ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ دَعَوْهُمْ مَا أَجَابُوهُمْ وَ لَكِنْ أَحَلُّوا لَهُمْ حَرَاماً وَ حَرَّمُوا عَلَيْهِمْ حَلاَلاً فَعَبَدُوهُمْ مِنْ حَيْثُ لاَ يَشْعُرُونَ .
ابو بصیر گوید از امام صادق علیه السلام در باره آیه(31 سوره 9)«علما و راهبان خویش را پروردگار خود گرفتند نه خدا را»پرسیدم فرمود: بخدا سوگند که علما و راهبان مردم را بعبادت خویش نخواندند و اگر هم میخواندند آنها نمیپذیرفتند ولی حرام خدا را برای آنها حلال و حلالش را حرام کردند، بنا بر این آنها ندانسته و نفهمیده عبادت ایشان کردند.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ اِتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اَللّهِ َقَالَ وَ اَللَّهِ مَا صَامُوا لَهُمْ وَ لاَ صَلَّوْا لَهُمْ وَ لَكِنْ أَحَلُّوا لَهُمْ حَرَاماً وَ حَرَّمُوا عَلَيْهِمْ حَلاَلاً فَاتَّبَعُوهُمْ .
امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه(31 سوره 9)«غیر خدا علما و راهبان خود را پروردگار گرفتند»میفرماید: بخدا برای آنها روزه نگرفتند و نماز نگزاردند بلکه برایشان حرام را حلال و حلال را حرام ساختند و ایشان هم پذیرفتند.
مَنْ أَتَى ذَا بِدْعَةٍ فَعَظَّمَهُ فَإِنَّمَا يَسْعَى فِي هَدْمِ اَلْإِسْلاَمِ .
در حدیث است: کسی که نزد بدعتگزاری آید و تعظیمش کند در خرابی اسلام کوشیده است.
إِنَّ أَصْحَابَ اَلْمَقَايِيسِ طَلَبُوا اَلْعِلْمَ بِالْمَقَايِيسِ فَلَمْ تَزِدْهُمُ اَلْمَقَايِيسُ مِنَ اَلْحَقِّ إِلاَّ بُعْداً وَ إِنَّ دِينَ اَللَّهِ لاَ يُصَابُ بِالْمَقَايِيسِ .
امام صادق علیه السلام میفرمود: قیاس کنندگان علم را از راه قیاس جستند و قیاس جز دوری از حق بر آنها نیفزود، همانا دین خدا با قیاس درست نمیشود.
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع تَرِدُ عَلَيْنَا أَشْيَاءُ لَيْسَ نَعْرِفُهَا فِي كِتَابِ اَللَّهِ وَ لاَ سُنَّةٍ فَنَنْظُرُ فِيهَا فَقَالَ لاَ أَمَا إِنَّكَ إِنْ أَصَبْتَ لَمْ تُؤْجَرْ وَ إِنْ أَخْطَأْتَ كَذَبْتَ عَلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ .
ابو بصیر گوید بامام صادق علیه السلام عرض کردم مطالبی برای ما پیش می آید که حکمش را از قرآن نمیفهمیم و حدیثی هم نداریم که در آن نظر کنیم(میتوانیم برای و قیاس عمل کنیم؟ )فرمود: نه، زیرا اگر درست رفتی پاداش نداری و اگر خطا کنی بر خدا دروغ بسته ای.
ضَلَّ عِلْمُ اِبْنِ شُبْرُمَةَ عِنْدَ اَلْجَامِعَةِ إِمْلاَءِ رَسُولِ اَللَّهِ ص وَ خَطِّ عَلِيٍّ ع بِيَدِهِ إِنَّ اَلْجَامِعَةَ لَمْ تَدَعْ لِأَحَدٍ كَلاَماً فِيهَا عِلْمُ اَلْحَلاَلِ وَ اَلْحَرَامِ إِنَّ أَصْحَابَ اَلْقِيَاسِ طَلَبُوا اَلْعِلْمَ بِالْقِيَاسِ فَلَمْ يَزْدَادُوا مِنَ اَلْحَقِّ إِلاَّ بُعْداً إِنَّ دِينَ اَللَّهِ لاَ يُصَابُ بِالْقِيَاسِ .
امام صادق علیه السلام فرمود: دانش ابن شبرمه در برابر جامعه که باملا پیغمبر و دستخط علی(ع)است گمشده و نابود است، جامعه برای کسی جای سخن نگذاشته، در آنست علم حلال و حرام، همانا اصحاب قیاس عمل را بوسیله قیاس جستند لذا از راه حق دورتر شدند. همانا دین خدا با قیاس درست نمیشود.
إِنَّ اَلسُّنَّةَ لاَ تُقَاسُ أَ لاَ تَرَى أَنَّ اِمْرَأَةً تَقْضِي صَوْمَهَا وَ لاَ تَقْضِي صَلاَتَهَا يَا أَبَانُ إِنَّ اَلسُّنَّةَ إِذَا قِيسَتْ مُحِقَ اَلدِّينُ .
حضرت صادق علیه السلام بابان بن تغلب فرمود: احکام اسلامی را نتوان قیاس کرد، نمی بینی که زن حایض روزه اش را قضا کند و نمازش را قضا نکند ای ابان احکام اسلامی اگر قیاس شود دین از میان برود.
إِنَّ إِبْلِيسَ قَاسَ نَفْسَهُ بِآدَمَ فَقَالَ خَلَقْتَنِي مِنْ نَارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ وَ لَوْ قَاسَ اَلْجَوْهَرَ اَلَّذِي خَلَقَ اَللَّهُ مِنْهُ آدَمَ بِالنَّارِ كَانَ ذَلِكَ أَكْثَرَ نُوراً وَ ضِيَاءً مِنَ اَلنَّارِ .
امام صادق(ع)فرمود: شیطان خود را با آدم قیاس کرد و گفت: (12 سوره 7)مرا از آتش و شیطان را از خاک آفریدی. و اگر گوهری را که خدا آدم را از آن آفرید با آتش قیاس میکرد آن گوهر درخشنده تر و روشن تر از آتش بود.
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنِ اَلْحَلاَلِ وَ اَلْحَرَامِ فَقَالَ حَلاَلُ مُحَمَّدٍ حَلاَلٌ أَبَداً إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ وَ حَرَامُهُ حَرَامٌ أَبَداً إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ لاَ يَكُونُ غَيْرُهُ وَ لاَ يَجِي ءُ غَيْرُهُ وَ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ ع مَا أَحَدٌ اِبْتَدَعَ بِدْعَةً إِلاَّ تَرَكَ بِهَا سُنَّةً .
زراره گوید از امام صادق(ع)راجع بحلال و حرام پرسیدم فرمود: حلال محمد همیشه تا روز قیامت حلالست و حرامش همیشه تا روز قیامت حرام، غیر حکم او حکمی نیست و جز او پیغمبری نیاید و علی(ع)فرمود هیچ کس بدعتی ننهاد جز آنکه بسبب آن سنتی را ترک کرد.
