احادیث درباره مذمت دنیا

سُئِلَ زَيْنُ اَلْعَابِدِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَيُّ اَلْأَعْمَالِ أَفْضَلُ عِنْدَ اَللَّهِ تَعَالَى قَالَ مَا مِنْ عَمَلٍ بَعْدَ مَعْرِفَةِ اَللَّهِ تَعَالَى وَ مَعْرِفَةِ رَسُولِهِ أَفْضَلَ مِنْ بُغْضِ اَلدُّنْيَا وَ إِنَّ لِذَلِكَ لَشُعَبا كَثِيرَة وَ لِلْمَعَاصِي شُعَبٌ فَأَوَّلُ مَا عُصِيَ اَللَّهُ بِهِ اَلْكِبْرُ وَ هُوَ مَعْصِيَةُ إِبْلِيسَ حِينَ أَبىٰ وَ اِسْتَكْبَرَ وَ كٰانَ مِنَ اَلْكٰافِرِينَ : ثُمَّ اَلْحِرْصُ وَ هُوَ مَعْصِيَةُ آدَمَ وَ حَوَّاءَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِمَا حِينَ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فَكُلاٰ مِنْ حَيْثُ شِئْتُمٰا وَ لاٰ تَقْرَبٰا هٰذِهِ…

از امام سجاد علیه السّلام سؤال شد:کدام اعمال نزد خداوند از همه بهتر است؟فرمود:هیچ عملی بعد از شناخت خدا و رسولش بهتر از دشمنی با دنیا نیست، دشمنی با دنیا اقسامی و گناهان نیز اقسامی دارد، نخستین معصیتی که نسبت به خداوند واقع شد تکبر بود، و آن نافرمانی شیطان بود که سرپیچی کرد و کبر ورزید و از کافران شد معصیت دیگر حرص و طمع است که آن معصیت آدم و حوّا صلوات اللّٰه علیهما بود، آن هنگام که خداوند فرمود: از هر چه می خواهید بخورید ولی به این درخت نزدیک نشوید که از ظلم کنندگان خواهید بود ، آنها با اینکه احتیاجی به آن درخت نداشتند، آن را خوردند و این حرص تا روز قیامت بین فرزندانشان باقی ماند، و از این روست که فرزندان آدم چیزهایی را جمع می کنند که به آنها نیازی ندارند. بعد از آن حسد است، که گناهی است…

قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اِنْزِلِ اَلدُّنْيَا مِنْكَ كَمَنْزِلٍ نَزَلْتَهُ ثُمَّ أَرَدْتَ اَلتَّحَوُّلَ عَنْهُ مِنْ يَوْمِكَ أَوْ كَمَالٍ اِكْتَسَبْتَهُ فِي مَنَامِكَ وَ اِسْتَيْقَظْتَ فَلَيْسَ فِي يَدِكَ مِنْهُ شَيْءٌ وَ إِذَا حَضَرْتَ فِي جَنَازَةٍ فَكُنْ كَأَنَّكَ اَلْمَحْمُولُ عَلَيْهَا وَ كَأَنَّكَ سَأَلْتَ رَبَّكَ اَلرَّجْعَةَ إِلَى اَلدُّنْيَا فَرَدَّكَ فَاعْمَلْ عَمَلَ مَنْ قَدْ عَايَنَ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:دنیا را مانند منزلی بدان که در آن فرود آمده ای و می خواهی همان روز از آن بگذری، و یا همچون مالی است که در خواب به دست آورده باشی، و هنگامی که بیدار شدی چیزی از آن در دستت نباشد، هر گاه جنازه ای را دیدی خودت را جای او فرض کن، و خیال کن از پروردگارت خواسته ای که دوباره تو را به دنیا برگرداند و او هم برگردانده، اینک چون کسی عمل کن که نتیجۀ عملش را به چشم دیده.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : فِي وَصِيَّةِ لُقْمَانَ لاِبْنِهِ يَا بُنَيَّ اِعْلَمْ أَنَّ اَلدُّنْيَا قَلِيلٌ وَ عُمُرَكَ مِنْهَا قَلِيلٌ مِنْ قَلِيلٍ وَ يَقِرُّ مِنَ اَلْقَلِيلِ قَلِيلٌ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:لقمان در وصیتی به فرزندش فرمود:فرزندم بدان که دنیا کوتاه است و عمر تو اندک، بنا بر این از اندک فقط اندک حاصل می شود.

عَنْ مُهَاجِرٍ اَلْأَسَدِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَرَّ عِيسَى اِبْنُ مَرْيَمَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ عَلَى قَرْيَةٍ قَدْ مَاتَ أَهْلُهَا وَ طَيْرُهَا وَ دَوَابُّهَا فَقَالَ أَمَا إِنَّهُمْ لَمْ يَمُوتُوا إِلاَّ بِسَخْطَةٍ وَ لَوْ مَاتُوا مُتَفَرِّقِينَ لَتَدَافَنُوا فَقَالَ اَلْحَوَارِيُّونَ يَا رُوحَ اَللَّهِ وَ كَلِمَتَهُ اُدْعُ اَللَّهَ أَنْ يُحْيِيَهُمْ لَنَا فَيُخْبِرُونَا مَا كَانَتْ أَعْمَالُهُمْ فَنَجْتَنِبَهَا فَدَعَا عِيسَى رَبَّهُ فَنُودِيَ مِنَ اَلْجَوِّ أَنْ نَادِهِمْ فَقَامَ عِيسَى صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ بِاللَّيْلِ عَلَى…

امام باقر علیه السّلام فرمود:عیسی بن مریم صلوات اللّٰه علیه از آبادیی عبور می کرد که مردم آن و پرندگان و حیواناتش همگی مرده بودند، عیسی علیه السّلام فرمود:اینها نمرده اند مگر به غضب خدا، و اگر یکی یکی مرده بودند همدیگر را دفن می کردند، حواریون گفتند:ای روح اللّٰه از خدا بخواه آنان را برای ما زنده کند، تا با ما از اعمالشان سخن بگویند، و ما از آن عملها دوری کنیم، عیسی پروردگارش را خواند، ندایی از آسمان گفت:آنان را صدا بزن، عیسی صلوات اللّٰه علیه شب هنگام برخاست و روی بلندی رفت و گفت:ای کسانی که اهل این آبادی هستید، کسی از بین آنان جوابش داد:بفرمایید ای روح خدا. فرمود:وای بر شما عملهای شما چه بوده است؟گفت:پرستش طاغوت و دوستی دنیا با کمی ترس از خدا و آرزویی دور و دراز، فرو رفته در غفلت و لهو و…

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : سُبْحَانَ مَنْ لَوْ كَانَتِ اَلدُّنْيَا خَيْرا كُلُّهَا لَمَا اِبْتَلَى فِيهَا مَنْ أَحَبَّ سُبْحَانَ مَنْ لَوْ كَانَتِ اَلدُّنْيَا كُلُّهَا شَرّا لَمَا نَجَا مِنْهَا مَنْ أَرَادَ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:منزّه است خدایی که؛ اگر تمامی دنیا خیر بود کسی را که دوست داشت در آن گرفتار نمی نمود، و اگر تمامش شرّ بود هر که را می خواست از آن نجات نمی داد.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : جُعِلَ اَلشَّرُّ كُلُّهُ فِي بَيْتٍ وَ جُعِلَ مِفْتَاحُهُ حُبَّ اَلدُّنْيَا وَ جُعِلَ اَلْخَيْرُ كُلُّهُ فِي بَيْتٍ وَ جُعِلَ مِفْتَاحُهُ اَلزُّهْدَ فِي اَلدُّنْيَا.

امام صادق علیه السّلام فرمود:همۀ بدی در اطاقی نهاده شده و کلیدش محبت دنیاست، و تمامی خیر در خانه ای قرار داده شده و کلیدش زهد در دنیاست.

عَنْهُ قَالَ : نَزَلَ جَبْرَئِيلُ عَلَى رَسُولِ اَللَّهِ فَقَالَ لَهُ رَبُّكَ يُقْرِئُكَ اَلسَّلاَمَ وَ يَقُولُ لَكَ هَذِهِ بَطْحَاءُ مَكَّةَ تَكُونُ لَكَ رَضْرَاضُهُ ذَهَبٌ وَ لاَ تَنْقُصُ مِمَّا اِدَّخَرْتُ لَكَ شَيْئا قَالَ فَنَظَرَ رَسُولُ اَللَّهِ إِلَى اَلْبَطْحَاءِ فَقَالَ لاَ يَا رَبِّ وَ لَكِنْ أَشْبَعُ يَوْما فَأَحْمَدُكَ وَ أَجُوعُ يَوْما فَأَسْأَلُكَ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:جبرئیل بر رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نازل شد و عرض کرد:خدایت سلام می رساند و می فرماید:ریگزارهای مکه را برایت تبدیل به تکه های طلا می کنم و از مقامات اخروی هم چیزی کم نمی کنم، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نگاهی به بیابان کرد و عرض کرد:پروردگارا اگر روزی سیر باشم تو را سپاس گویم، و اگر روزی گرسنه باشم از خودت می خواهم.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَا لِي وَ لِلدُّنْيَا وَ مَا أَنَا وَ اَلدُّنْيَا إِنَّمَا مَثَلِي وَ مَثَلُهَا كَمَثَلِ رَاكِبٍ رُفِعَتْ لَهُ شَجَرَةٌ فِي يَوْمٍ صَائِفٍ فَنَامَ تَحْتَهَا ثُمَّ رَاحَ وَ تَرَكَهَا.

امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:مرا چه به دنیا و من با دنیا چه کار دارم، حکایت من و دنیا حکایت سواری است که در روزی گرم به درختی برخورد، و زیر سایۀ آن درخت خواب کوتاهی نموده، سپس کوچ کرده و درخت را واگذاشته.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ فِي كِتَابِ عَلِيٍّ إِنَّمَا مَثَلُ اَلدُّنْيَا كَمَثَلِ اَلْحَيَّةِ لَيِّنٌ مَسُّهَا وَ فِي جَوْفِهَا اَلسَّمُّ اَلنَّاقِعُ يَحْذَرُهَا اَلرِّجَالُ ذَوُو اَلْعُقُولِ وَ يَهْوِي إِلَيْهَا اَلصَّبِيُّ اَلْجَاهِلُ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:در کتاب علی علیه السّلام است که:حکایت دنیا حکایت ماری است که به نرمی لمس می شود ولی درونش زهری کشنده است، مرد عاقل از آن بپرهیزد، و کودک نادان به سویش گراید.

عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَثَلُ اَلْحَرِيصِ عَلَى اَلدُّنْيَا مَثَلُ دُودَةِ اَلْقَزِّ كُلَّمَا اِزْدَادَتْ مِنَ اَلْقَزِّ عَلَى نَفْسِهَا لَفّا كَانَ أَبْعَدَ لَهَا مِنَ اَلْخُرُوجِ حَتَّى تَمُوتَ غَمّا .

امام صادق علیه السّلام از حضرت باقر علیه السّلام نقل می کند که فرمود:حکایت شخص حریص بر دنیا، حکایت کرم ابریشمی است که هر چه به دور خود پیله می پیچد خارج شدنش از آن سخت تر می شود، تا بالاخره از غصه می میرد.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَا أَنَا وَ اَلدُّنْيَا إِنَّمَا مَثَلِي وَ مَثَلُ اَلدُّنْيَا كَمَثَلِ رَجُلٍ رَاكِبٍ مَرَّ عَلَى شَجَرَةٍ لَهَا فَيْءٌ فَاسْتَظَلَّ تَحْتَهَا فَلَمَّا أَنْ مَالَ اَلظِّلُّ عَنْهَا اِرْتَحَلَ وَ ذَهَبَ وَ تَرَكَهَا.

امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:مرا چه با دنیا، حکایت من و دنیا حکایت سواری است که به درختی می رسد و زیر سایه اش استراحت می کند، و چون سایه اش بر طرف شد از آنجا کوچ کند و درخت را ترک گوید.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ أَصْبَحَ وَ أَمْسَى وَ اَلدُّنْيَا أَكْبَرُ هَمِّهِ جَعَلَ اَللَّهُ اَلْفَقْرَ بَيْنَ عَيْنَيْهِ وَ شَتَّتَ أَمْرَهُ وَ لَمْ يَنَلْ مِنَ اَلدُّنْيَا إِلاَّ مَا قُسِمَ لَهُ وَ مَنْ أَصْبَحَ وَ أَمْسَى وَ اَلْآخِرَةُ أَكْبَرُ هَمِّهِ جَعَلَ اَللَّهُ اَلْغِنَى فِي قَلْبِهِ وَ جَمَعَ لَهُ أَمْرَهُ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کس شب را به صبح و صبحی را به شب برساند و تمام همّ و غمش دنیا باشد، خداوند فقر را بر او مسلط نماید و کارش را پریشان سازد، و جز به آنچه خدا روزیش نموده نرسد، و هر که شب را به صبح و صبح را به شب رساند و تمام همّ و غمش آخرت باشد، خداوند بی نیازی را در دلش اندازد و کارش را مرتب کند.