جَاءَ رَجُلٌ إِلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ أَخْبِرْنِي عَنِ اَلسُّنَّةِ وَ اَلْبِدْعَةِ وَ اَلْجَمَاعَةِ وَ اَلْفِرْقَةِ فَقَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلسُّنَّةُ مَا سَنَّ رَسُولُ اَللَّهِ وَ اَلْبِدْعَةُ مَا أُحْدِثَ مِنْ بَعْدِهِ وَ اَلْجَمَاعَةُ أَهْلُ اَلْحَقِّ وَ إِنْ كَانُوا قَلِيلا وَ اَلْفِرْقَةُ أَهْلُ اَلْبَاطِلِ وَ إِنْ كَانُوا كَثِيرا .
مردی خدمت امیر المؤمنین علیه السّلام آمد و عرض کرد معنی سنّت، و بدعت، و جماعت و تفرقه چیست؟امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:سنّت راه و روشی است که پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله مقرر فرموده، و بدعت روشی است که بعد از آن حضرت پیدا شده، و جماعت آنانند که به حق معتقدند اگر چه اندک باشند، و تفرقه پیروان باطلند اگر چه بسیار باشند.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَقُولُ إِذَا أَتَاكُمُ اَلْحَدِيثُ مُتَجَاوِبا مُتَفَاوِتا فَمَا يُكَذِّبُ بَعْضُهُ بَعْضا فَلَيْسَ مِنِّي وَ لَمْ أَقُلْهُ وَ إِنْ قِيلَ قَدْ قَالَهُ وَ إِذَا أَتَاكُمُ اَلْحَدِيثُ يُصَدِّقُ بَعْضُهُ بَعْضا فَهُوَ مِنِّي وَ أَنَا قُلْتُهُ وَ مَنْ رَآنِي مَيِّتا كَمَنْ رَآنِي حَيّا وَ مَنْ زَارَنِي فَكُنْتُ لَهُ شَاهِدا وَ شَهِيدا يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ .
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله شنیدم که می فرمود:هر گاه حدیثی برای شما خوانده شد که بسیار کمیاب و مختلف در عبارت بود، به اندازه ای که بخشی از آن بخش دیگر را تکذیب کند، یعنی متناقض باشد از من نیست، و من آن را نگفته ام، گرچه گفته شود او گفته. و هر گاه حدیثی نزد شما آوردند که بعض آن بعض دیگر را تصدیق می نمود، آن حدیث از من است و من آن را گفته ام، و هر کس هم مرا در زمان مرگم ببیند، مثل این است که مرا در زمان حیاتم دیده، و هر که مرا زیارت کند من شاهد او هستم و روز قیامت برایش شهادت می دهم.
وَ قَالَ : رَحِمَ اَللَّهُ اِمْرَأ حَدَّثَ عَنْ رَسُولِ اَللَّهِ وَ لَمْ يَكْذِبْ فَأَحْجَمَ اَلنَّاسَ عَنْهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند رحمت کند کسی را که از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله حدیث نقل کند و آن را تکذیب نکند، که مردم از او کناره بگیرند.
عَنْ زَيْنِ اَلْعَابِدِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ أَفْضَلَ اَلْأَعْمَالِ عِنْدَ اَللَّهِ مَا عُمِلَ بِالسُّنَّةِ وَ إِنْ قَلَّ.
امام سجاد علیه السّلام فرموده اند:بهترین عملها نزد خداوند آن است که به سنّت عمل شود گرچه کم باشد.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي حَدِيثٍ لَهُ قَالَ : كُلُّ مَنْ تَعَدَّى اَلسُّنَّةَ رُدَّ إِلَى اَلسُّنَّةِ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:هر که از سنت تجاوز کند به آن بازگشت داده می شود.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ وَ لَهُ شِرَّةٌ وَ فَتْرَةٌ مَنْ كَانَتْ فَتْرَتُهُ إِلَى سُنَّةٍ فَقَدِ اِهْتَدَى وَ مَنْ كَانَتْ فَتْرَتُهُ إِلَى بِدْعَةٍ فَقَدْ غَوَى.
امام باقر علیه السّلام فرمود:هیچ فردی نیست مگر اینکه در او نشاط شدید و ضعف و سستی است؛ پس هر که سستی او به سوی سنت باشد هدایت شده، و آنکه سستی او به سوی بدعت باشد گمراه گردیده.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلْقَلْبَ يَتَقَلَّبُ مِنْ لَدُنْ مَوْضِعِهِ إِلَى حَنْجَرَتِهِ مَا لَمْ يُصِبِ اَلْحَقَّ فَإِذَا أَصَابَ اَلْحَقَّ قَرَّ ثُمَّ ضَمَّ أَصَابِعَهُ وَ قَرَأَ هَذِهِ اَلْآيَةَ فَمَنْ يُرِدِ اَللّٰهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلاٰمِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقا حَرَجا : .
امام باقر علیه السّلام فرمود:قلب از جای خودش حرکت می کند و تا به حق نرسیده به حنجره می رسد، هر گاه به حق رسید آرام می گیرد، سپس حضرت انگشتانش را جمع کرده و این آیه را تلاوت فرمود: هر که را خداوند اراده کند که هدایتش کند سینه اش را برای اسلام وسعت دهد، و هر که را اراده کند که گمراهش سازد سینه اش را تنگ و سخت می کند .
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلسُّنَّةَ لاَ تُقَاسُ وَ كَيْفَ تُقَاسُ اَلسُّنَّةُ وَ اَلْحَائِضُ تَقْضِي اَلصِّيَامَ وَ لاَ تَقْضِي اَلصَّلاَةَ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سنت قیاس نمی شود، چگونه سنت قیاس شود در حالی که زن حائض روزه اش را قضا می کند و نمازش را قضا نمی کند.
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي خَبَرٍ طَوِيلٍ فِي تَفْسِيرِ المص : فِي رِوَايَةِ لَبِيدٍ فَمَنْ زَعَمَ أَنَّ كِتَابَ اَللَّهِ مُبْهَمٌ فَقَدْ هَلَكَ ثُمَّ أَمْسَكَ فَقَالَ اَلْأَلِفُ وَاحِدَةٌ وَ اَللاَّمُ ثَلاَثُونَ وَ اَلْمِيمُ أَرْبَعُونَ وَ اَلصَّادُ تِسْعُونَ فَقُلْتُ هَذِهِ إِحْدَى وَ سِتُّونَ وَ مِائَةٌ فَقَالَ يَا لَبِيدُ إِذَا دَخَلْتَ سَنَةَ إِحْدَى وَ سِتِّينَ وَ مِائَةٍ سَلَبَ اَللَّهُ قَوْما سُلْطَانَهُمْ .
امام باقر علیه السّلام ضمن حدیثی طولانی در تفسیر المص در روایت لبید فرمود:هر که گمان کند که کتاب خداوند ابهام دارد هلاک شده، سپس کمی صبر کرد و فرمود:الف یک است، لام سی است، و میم چهل است، و صاد نود.پرسیدم:این عدد صد و شصت و یک است، فرمود:ای لبید هر گاه داخل سال صد و شصت و یک شدی خداوند سلطنت قومی را می گیرد.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ مُرَازِمِ بْنِ حَكِيمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ مَنْ خَالَفَ سُنَّةَ مُحَمَّدٍ فَقَدْ كَفَرَ.
امام صادق علیه السّلام می فرمود:هر کس با سنت محمد صلّی اللّٰه علیه و آله مخالفت کند کافر گشته.
عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ تَمَسَّكَ بِسُنَّتِي فِي اِخْتِلاَفِ أُمَّتِي كَانَ لَهُ أَجْرُ مِائَةِ شَهِيدٍ.
امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کرده که فرمود:هر کس در حل اختلاف امت من تمسک به سنت من کند پاداش صد شهید را دارد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ خَالَفَ سُنَّة فَقَدْ كَفَرَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر که سنتی را مخالفت کند به یقین کافر گشته.
