جستجوی «عقل»

مَنْ غَلَبَ هَوَاهُ عَقْلَهُ اِفْتَضَح

کسی که خواهش او بر خردش چیره است، رسوا می گردد.

إِنَّ اَلْغَايَةَ اَلْقِيَامَةُ وَ كَفَى بِذَلِكَ وَاعِظا لِمَنْ عَقَلَ وَ مُعْتَبِرا لِمَنْ جَهِلَ وَ بَعْدَ ذَلِكَ مَا تَعْلَمُونَ مِنْ هَوْلِ اَلْمُطَّلَعِ وَ رَوْعَاتِ اَلْفَزَعِ وَ اِسْتِكَاكِ اَلْأَسْمَاعِ وَ اِخْتِلاَفِ اَلْأَضْلاَعِ وَ ضِيقِ اَلْأَرْمَاسِ وَ شِدَّةِ اَلْإِبْلاَس

همانا سرانجام، قیامت است، و همین برای پند خردمند، و عبرتگاه نادان، کافی است.و بعد از آن چه می دانید از هول مطّلع، و از لرزش دلها از ترس و از کر شدن گوشها، و جابجایی پهلوها، و تنگی قبرها، و سختی نومیدیها؟

قَدْ يَضِلُّ اَلْعَقْلُ اَلْفَذ

گاهی گمراه می کند خرد تنها.

مَنِ اِسْتَغْنَى بِعَقْلِهِ ضَل

هر که به خرد خویش اکتفا کند، گمراه شود.

رَدْعُ اَلنَّفْسِ عَنْ زَخَارِفِ اَلدُّنْيَا ثَمَرَةُ اَلْعَقْل

بازداشتن نفس از زیورهای دنیا، نشانۀ خرد است.

رَدْعُ اَلْهَوَى شِيمَةُ اَلْعُقَلاَء

بازداشتن خواهش نفس، منش خردمندان است.

جَاهِدْ شَهْوَتَكَ وَ غَالِبْ غَضَبَكَ وَ خَالِفْ سُوءَ عَادَتِكَ تَزْكُ نَفْسُكَ وَ يَكْمُلْ عَقْلُكَ وَ تَسْتَكْمِلْ ثَوَابَ رَبِّك

با شهوت خود مبارزه کن و بر خشم خود چیره شو و با عادت زشت خود مخالفت کن تا نفست پاکیزه و خردت کامل گردد و پاداش پروردگارت را بتمامه بخواه.

جِهَادُ اَلنَّفْسِ بِالْعِلْمِ عُنْوَانُ اَلْعَقْل

جهاد با نفس به وسیلۀ دانش، نشانۀ خرد است.

رَأْسُ اَلْعَقْلِ مُجَاهَدَةُ اَلْهَوَى

سر خرد جهاد با خواهش نفس است.

اَلْأَدَبُ صُورَةُ اَلْعَقْل

ادب، صورت خرد است.

اَلْأَدَبُ فِي اَلْإِنْسَانِ كَشَجَرَةٍ أَصْلُهَا اَلْعَقْل

ادب در آدمی مانند درختی است که ریشۀ آن خرد است.

أَفْضَلُ اَلْعَقْلِ اَلْأَدَب

برترین خرد، ادب است.