لَمَّا خَلَقَ اَللَّهُ اَلْعَقْلَ اِسْتَنْطَقَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَقْبِلْ فَأَقْبَلَ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَدْبِرْ فَأَدْبَرَ ثُمَّ قَالَ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي مَا خَلَقْتُ خَلْقاً هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْكَ وَ لاَ أَكْمَلْتُكَ إِلاَّ فِيمَنْ أُحِبُّ أَمَا إِنِّي إِيَّاكَ آمُرُ وَ إِيَّاكَ أَنْهَى وَ إِيَّاكَ أُعَاقِبُ وَ إِيَّاكَ أُثِيبُ .
امام باقر علیه السلام فرماید: چون خدا عقل را آفرید از او بازپرسی کرده باو گفت پیش آی پیش آمد، گفت بازگرد، بازگشت، فرمود بعزت و جلالم سوگند مخلوقی که از تو بپیشم محبوبتر باشد نیافریدم و ترا تنها بکسانی که دوستشان دارم بطور کامل دادم. همانا امر و نهی کیفر و پاداشم متوجه تو است.
مَنْ زَادَ عِلْمُهُ عَلَى عَقْلِهِ كَانَ وَبَالا عَلَيْه
کسی که دانشش بر خردش فزونی یابد، گرفتارش سازد.
اَلْعَقْلُ زَيْنٌ. اَلْحُمْقُ شَيْن
خرد، زینت است و کودنی، ننگ.
اَلْعَقْلُ زَيْنٌ لِمَنْ رُزِقَه
خرد، زینت کسی است که به او عطا شده است.
زَيْنُ اَلدِّينِ اَلْعَقْل
خرد، زینت دین است
اَلْعَقْلُ أَجْمَلُ زِينَةٍ وَ اَلْعِلْمُ أَشْرَفُ مَزِيَّة
خرد، زیباترین زینتهاست و دانش، گرامیترین برتریها.
اَلْعَقْلُ أَحْسَنُ حِلْيَة
خرد، نیکوترین زینت است.
اَلْعَقْلُ أَشْرَفُ مَزِيَّة
خرد گرامیترین برتری است.
إِنَّمَا اَلشَّرَفُ بِالْعَقْلِ وَ اَلْأَدَبِ لاَ بِالْمَالِ وَ اَلْحَسَب
شرف، تنها به خرد و ادب است، نه به ثروت و حسب.
العقل اغنى الغناء و غاية الشّرف في الآخرة و الدّنيا
خرد، توانگرترین توانگرهاست و نهایت برتری در آخرت و دنیا.
أَغْنَى اَلْغِنَى اَلْعَقْل
خرد، بالاترین ثروتهاست.
كَفَى بِالْعَقْلِ غِن ى
خرد برای توانگری کافی است.
