احادیث درباره سلام آشکار از امام صادق (ع)

دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ لِي جَاراً لَسْتُ أَنْتَبِهُ إِلاَّ عَلَى صَوْتِهِ إِمَّا تَالِياً كِتَاباً يَخْتِمُهُ أَوْ يُسَبِّحُ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ نَاصِبِيّاً فَسَأَلْتُ عَنْهُ فِي اَلسِّرِّ وَ اَلْعَلاَنِيَةِ فَقِيلَ لِي إِنَّهُ مُجْتَمِعُ اَلْمَحَارِمِ قَالَ فَقَالَ يَا مَيْسَرَةُ يَعْرِفُ شَيْئاً مِمَّا أَنْتَ عَلَيْهِ قُلْتُ اَللَّهُ أَعْلَمُ فَحَجَجْتُ مِنْ قَابِلٍ فَسَأَلْتُ عَنِ اَلرَّجُلِ فَوَجَدْتُهُ لاَ يَعْرِفُ شَيْئاً مِنْ هَذَا اَلْأَمْرِ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِ…

میسر بیاع زطی گوید: نزد امام صادق علیه السلام رفتم و عرض کردم: فدایت شوم همسایه ای دارم که با صدای او از خواب برمی خیزم؛ یا قرآن می خواند و آیات را تکرار می کند و می گرید و می نالد و یا دعا می کند. از دیگران در باره کارهای او در نهان و آشکار پرسیدم، گفتند: او از همه حرام ها پرهیز می کند. امام علیه السلام فرمود: ای میسر آیا بر آنچه تو معتقدی اعتقاد دارد؟ عرض کردم: خدا داناتر است. راوی گوید که سال آینده حج گزاردم و از اعتقاد آن مرد پرسیدم و دریافتم که ولایت اهل بیت علیهم السلام را باور ندارد. نزد امام صادق علیه السلام رفتم و دیگر بار در باره آن مرد سخن گفتم. امام علیه السلام مانند سال گذشته از من پرسید: آیا به آنچه تو معتقدی اعتقاد دارد؟ عرض کردم: نه. فرمود: ای میسر کدام قسمت زمین حرمت دارتر…

مَنْ أَنْعَمَ اَللَّهُ عَلَيْهِ نِعْمَةً فَعَرَفَهَا بِقَلْبِهِ وَ عَلِمَ أَنَّ اَلْمُنْعِمَ عَلَيْهِ اَللَّهُ فَقَدْ أَدَّى شُكْرَهَا وَ إِنْ لَمْ يُحَرِّكْ لِسَانَهُ وَ مَنْ عَلِمَ أَنَّ اَلْمُعَاقِبَ عَلَى اَلذُّنُوبِ اَللَّهُ فَقَدِ اِسْتَغْفَرَ وَ إِنْ لَمْ يُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَهُ وَ قَرَأَ إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ َلْآيَةَ .

هر که را که خداوند به او نعمتی دهد و او در دلش به نعمت آگاهی یابد و بداند که بخشنده نعمت بر او، خداست شکر نعمت گزارده و اگر چه به زبان نیاورد و هر که بداند که خداوند کیفر دهنده گناهان است بی گمان طلب مغفرت نماید و اگر چه به زبان نیاورد و امام صادق علیه السلام این آیه را قرایت فرمود: «و اگر آنچه در دل های خود دارید آشکار یا پنهان کنید خداوند شما را به آن محاسبه می کند؛ آنگاه هر که را بخواهد می بخشد و هر که را بخواهد عذاب می کند و خداوند بر هر چیزی تواناست». بقره ، آیه 284 .

مِنْ شِيعَتِنَا مَنْ لاَ يَعْدُو صَوْتُهُ سَمْعَهُ وَ لاَ شَحْنُهُ أُذُنَهُ وَ لاَ يَمْتَدِحُ بِنَا مُعْلِناً وَ لاَ يُوَاصِلُ لَنَا مُبْغِضاً وَ لاَ يُخَاصِمُ لَنَا وَلِيّاً وَ لاَ يُجَالِسُ لَنَا عَائِباً قَالَ لَهُ مِهْزَمٌ فَكَيْفَ أَصْنَعُ بِهَؤُلاَءِ اَلْمُتَشَيِّعَةِ قَالَ ع فِيهِمُ اَلتَّمْحِيصُ وَ فِيهِمُ اَلتَّمْيِيزُ وَ فِيهِمُ اَلتَّنْزِيلُ تَأْتِي عَلَيْهِمْ سِنُونَ تُفْنِيهِمْ وَ طَاعُونٌ يَقْتُلُهُمْ وَ اِخْتِلاَفٌ يُبَدِّدُهُمْ شِيعَتُنَا مَنْ لاَ يَهِرُّ هَرِيرَ اَلْكَلْبِ وَ لاَ يَطْمَعُ طَمَعَ اَلْغُرَابِ وَ لاَ يَسْأَلُ وَ إِنْ مَاتَ جُوعاً قُلْتُ فَأَيْنَ أَطْلُبُ…

شیعه ما کسی است که صدایش از گوشش نگذرد و دشمنیش از تنش فراتر نرود. یعنی تنها بر خود سخت گیرد . آشکارا ما را ستایش نکند و با دشمن ما رابطه نداشته باشد و با دوست ما ستیزه نکند و با عیب جوی ما، همنشین نشود. مهزم به امام صادق علیه السلام عرض کرد: پس با این شیعه نماها چه کنم؟ امام علیه السلام فرمود: در میان ایشان آزمایش و شناختن و فرود بلا می باشد، بر آنان خشکسالی نابودکننده و طاعون هلاکت بار آید و آنان را اختلافی پیش آید که پراکنده شان کند. شیعه ما همچون سگ زوزه نکشد و همانند کلاغ طمع ننماید و هر چند از گرسنگی بمیرد گدایی نکند. عرض کردم: آنان را کجا توان یافت؟ امام علیه السلام فرمود: آنان را در کناره های زمین بجوی. زندگی آنان آسان و سبک است و خانه به دوش هستند. آنان که چون در جایی حضور یابند…

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا يَصْنَعُ أَحَدُكُمْ أَنْ يُظْهِرَ حُسْنا وَ يُسِرَّ شَيْئا فَإِذَا رَجَعَ إِلَى نَفْسِهِ عَلِمَ أَنَّهُ لَيْسَ كَذَلِكَ وَ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بَلِ اَلْإِنْسٰانُ عَلىٰ نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ : فَمَنْ صَحَّتْ سَرِيرَتُهُ قَوِيَتْ عَلاَنِيَتُهُ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:چه می کند یکی از شما اگر خوبیهایش را آشکار و بدیهایش را پنهان کند، و وقتی به باطن خود رجوع کند بفهمد این چنین نیست، و خداوند متعال هم می فرماید: بلکه انسان به باطن خود بیناست ، باطن هر کس درست شد ظاهرش هم خوب می گردد.

عَنْ فُضَيْلِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ : سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ مَوْلُودٍ لَيْسَ لَهُ مَا لِلرِّجَالِ وَ لَيْسَ لَهُ مَا لِلنِّسَاءِ فَقَالَ هَذَا يُقْرَعُ عَلَيْهِ يُكْتَبُ عَلَى سَهْمٍ عَبْدُ اَللَّهِ وَ يُكْتَبُ عَلَى اَلْآخَرِ أَمَةُ اَللَّهِ ثُمَّ يَقُولُ اَلْإِمَامُ أَوِ اَلْمُقْرِعُ اَللَّهُمَّ أَنْتَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ عٰالِمَ اَلْغَيْبِ وَ اَلشَّهٰادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبٰادِكَ : يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ فِي مٰا كٰانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ : بَيِّنْ لَنَا أَمْرَ هَذَا اَلْمَوْلُودِ حَتَّى نُوَرِّثَهُ مَا فَرَضْتَ لَهُ فِي كِتَابِكَ قَالَ ثُمَّ يُطْرَحُ اَلسَّهْمَانِ…

فضیل بن سیار گوید:از امام صادق علیه السّلام پرسیدم:طفلی متولد شده که نه علامت مرد دارد، و نه علامت زن، فرمود:در این مورد باید امام بر او قرعه اندازد، روی برگه ای نام عبد اللّٰه و روی برگۀ دیگر نام امة اللّٰه نوشته می شود، سپس امام یا قرعه زننده می گوید: «پروردگارا هیچ خدایی جز تو نیست، از نهان و آشکار آگاهی، تو روز قیامت بین بندگانت در اختلافاتشان حکم می کنی، امر این نوزاد را برای ما روشن گردان تا آنچه را در کتابت واجب نموده ای از ارث به او بدهیم»، فرمود:سپس این دو را در میان چند اسم نامشخص قرار داده و مخلوط می کنند، هر کدام از آن دو در آمد سهم ارثش را می دهند.

دَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ ع لَهُ مِمَّنِ اَلرَّجُلُ فَقَالَ مِنْ مُحِبِّيكُمْ وَ مَوَالِيكُمْ فَقَالَ لَهُ جَعْفَرٌ ع لاَ يُحِبُّ اَللَّهَ عَبْدٌ حَتَّى يَتَوَلاَّهُ وَ لاَ يَتَوَلاَّهُ حَتَّى يُوجِبَ لَهُ اَلْجَنَّةَ ثُمَّ قَالَ لَهُ مِنْ أَيِّ مُحِبِّينَا أَنْتَ فَسَكَتَ اَلرَّجُلُ فَقَالَ لَهُ سَدِيرٌ وَ كَمْ مُحِبُّوكُمْ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ فَقَالَ عَلَى ثَلاَثِ طَبَقَاتٍ طَبَقَةٌ أَحَبُّونَا فِي اَلْعَلاَنِيَةِ وَ لَمْ يُحِبُّونَا فِي اَلسِّرِّ وَ طَبَقَةٌ يُحِبُّونَا فِي اَلسِّرِّ وَ لَمْ يُحِبُّونَا فِي اَلْعَلاَنِيَةِ وَ طَبَقَةٌ يُحِبُّونَا فِي اَلسِّرِّ وَ…

گفتار امام صادق علیه السلام در وصف محبت به اهل بیت و تعریف توحید و ایمان و کفر و فسق -مردی خدمت امام صادق علیه السلام رسید. امام پرسید: این مرد از چه کسانی است؟ آن مرد خود آماده پاسخ گشت و عرض کرد: از دلباختگان و دوستداران شما. پس امام صادق علیه السلام به او فرمود: خداوند بنده ای را دوست ندارد تا او را به خود راه دهد و او را به خود راه ندهد تا اینکه بهشت را بر او واجب نماید. سپس به او فرمود: تو از کدام دوستان مایی؟ آن مرد سکوت نمود و مردی به نام سدیر عرض کرد: یا ابن رسول الله مگر دوستان شما چند گونه اند؟ فرمود: سه گروهند: گروهی که ما را در ظاهر دوست دارند ولی در باطن دوستمان ندارند و گروهی که ما را در باطن دوست دارند ولی در ظاهر اظهار دوستی نمی کنند و گروهی که هم در ظاهر دوست دارند و هم در…

لاَ يَصْلُحُ مَنْ لاَ يَعْقِلُ وَ لاَ يَعْقِلُ مَنْ لاَ يَعْلَمُ وَ سَوْفَ يَنْجُبُ مَنْ يَفْهَمُ وَ يَظْفَرُ مَنْ يَحْلُمُ وَ اَلْعِلْمُ جُنَّةٌ وَ اَلصِّدْقُ عِزٌّ وَ اَلْجَهْلُ ذُلٌّ وَ اَلْفَهْمُ مَجْدٌ وَ اَلْجُودُ نُجْحٌ وَ حُسْنُ اَلْخُلُقِ مَجْلَبَةٌ لِلْمَوَدَّةِ وَ اَلْعَالِمُ بِزَمَانِهِ لاَ تَهْجُمُ عَلَيْهِ اَللَّوَابِسُ وَ اَلْحَزْمُ مِشْكَاةُ اَلظَّنِّ وَ اَللَّهُ وَلِيُّ مَنْ عَرَفَهُ وَ عَدُوُّ مَنْ تَكَلَّفَهُ وَ اَلْعَاقِلُ غَفُورٌ وَ اَلْجَاهِلُ خَتُورٌ وَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تُكْرَمَ فَلِنْ وَ إِنْ شِئْتَ أَنْ تُهَانَ فَاخْشُنْ وَ مَنْ كَرُمَ أَصْلُهُ لاَنَ قَلْبُهُ وَ مَنْ…

از فرمایشات حکمت بار امام صادق علیه السلام -کسی که اندیشه ننماید اصلاح نگردد و کسی که نداند اهل اندیشه نباشد. کسی که بفهمد نجیب می شود. کسی که بردباری پیشه نماید پیروز گردد. دانش سپر است. راستی عزت است و نادانی ذلت. فهمیدن بزرگواری است. سخاوت کامیابی است. خوش اخلاقی وسیله دوستیابی است. کسی که به زمانه آگاه باشد اشتباهات بر او هجوم نیارد. دور اندیشی چراغدان گمان است. خداوند دوستدار کسی است که او را بشناسد و دشمن آن کس است که خودسرانه خویش را در زحمت شناسایی اش اندازد. خردمند اهل گذشت است و نادان اهل فریب. اگر خواهی بزرگوار شوی نرمخو باش و اگر خواهی خوارت دارند خشن باش. هر کس اصلش کریم باشد نرم دل است و هر کس عنصرش سخت باشد سخت دل است. هر کس کوتاهی کند به پرتگاه افتد و هر کس از عاقبت کار بترسد…

عَنْهُ قَالَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَا عَلِيُّ اَلْحَاجَةُ أَمَانَةُ اَللَّهِ عِنْدَ خَلْقِهِ فَمَنْ كَتَمَهَا عَلَى نَفْسِهِ أَعْطَاهُ اَللَّهُ ثَوَابَ مَنْ صَلَّى وَ مَنْ كَشَفَهَا إِلَى مَنْ قَدَرَ أَنْ يُفَرِّجَ عَنْهُ وَ لَمْ يَفْعَلْ فَقَدْ قَتَلَهُ أَمَا إِنَّهُ لَمْ يَقْتُلْهُ بِسَيْفٍ وَ لاَ بِسِنَانٍ وَ لاَ سَهْمٍ وَ لَكِنْ قَتَلَهُ بِمَا أَنْكَأَ قَلْبَهُ.

امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که فرمود:ای علی حاجت؛ امانت خدا نزد مخلوقاتش است، هر کس حاجتش را مخفی بدارد، خداوند ثواب نمازگزارش دهد، و هر که حاجتش را نزد کسی که توانایی بر آوردنش را دارد ولی بر نمی آورد آشکار نماید، مثل این است که او را کشته است، البته او را به شمشیر و نیزه و تیر نکشته، بلکه به آنچه قلبش را هدف قرار داده کشته.

عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ اِتَّقُوا هَذِهِ اَلْمُحَقَّرَاتِ مِنَ اَلذُّنُوبِ فَإِنَّ لَهَا طَالِبا لاَ يَغْفُلُ وَ لاَ يَقُولُ أَحَدُكُمْ أَذْنَبْتُ وَ أَسْتَغْفِرُ اَللَّهَ إِنَّ اَللَّهَ يَقُولُ وَ نَكْتُبُ مٰا قَدَّمُوا وَ آثٰارَهُمْ وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنٰاهُ فِي إِمٰامٍ مُبِينٍ : .

امام صادق علیه السّلام فرمود:از گناهانی که ناچیزش می شمارید بپرهیزید، زیرا آنها هم باز خواست کننده ای دارد که هرگز غافل نمی شود، هیچ یک از شما نگوید که گناه می کنم و بعد از خداوند طلب آمرزش می نمایم، زیرا خداوند می فرماید: آنچه را پیش فرستاده و آثار آن را خواهیم نوشت، و همه چیز را در امامی آشکار لوح محفوظ یا نامه اعمال آمار گرفتیم.

عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يُسِرُّ خَيْرا إِلاَّ لَمْ تَذْهَبِ اَلْأَيَّامُ حَتَّى يُظْهِرَ اَللَّهُ لَهُ خَيْرا وَ مَا مِنْ عَبْدٍ يُسِرُّ شَرّا إِلاَّ لَمْ تَذْهَبِ اَلْأَيَّامُ حَتَّى يُظْهِرَ اَللَّهُ لَهُ شَرّا .

امام صادق علیه السّلام فرمود:هیچ بنده ای نیست که پنهانی کار خیری انجام داده باشد، مگر اینکه بعد از مدتی خداوند نتیجۀ کار خیر او را آشکار سازد، و هیچ بنده ای نیست که در نهان کار بدی انجام داده باشد مگر اینکه پس از مدتی خداوند نتیجۀ عمل بدش را آشکار سازد.

وَ قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مِنَ اَلْغِيبَةِ مَا تَقُولُ فِي أَخِيكَ مَا سَتَرَهُ اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ مِنَ اَلْبُهْتَانِ أَنْ تَقُولَ فِي أَخِيكَ مَا لَيْسَ فِيهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:غیبت آن است که عیب برادرت را که خدا پوشانده آشکار کنی، و تهمت آن است که به دروغ چیزی را به وی نسبت دهی.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : يَا إِسْحَاقُ خَفِ اَللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَرَهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ وَ إِنْ كُنْتَ تَرَى أَنَّهُ لاَ يَرَاكَ فَقَدْ كَفَرْتَ وَ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ يَرَاكَ ثُمَّ اِسْتَتَرْتَ عَنِ اَلْمَخْلُوقِينَ بِالْمَعَاصِي وَ بَرَزْتَ لَهُ بِهَا فَقَدْ جَعَلْتَهُ فِي حَدِّ أَهْوَنِ اَلنَّاظِرِينَ إِلَيْكَ.

امام صادق علیه السّلام به اسحاق بن عمار فرمود:ای اسحاق چنان از خدا بترس که گویا او را می بینی، و اگر تو او را نبینی، او تو را می بیند، و اگر معتقد باشی که تو را نمی بیند کافرشده ای، و اگر بدانی تو را می بیند ولی تو دور از چشم مردم و در پنهان نافرمانی او برایش آشکار نمایی او را پست ترین بینندگان خود دانسته ای.