کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) با متن عربی، ترجمه فارسی و منبع.
عَنِ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَنَّهُ قَالَ : عَوْنُكَ لِلضَّعِيفِ مِنْ أَعْظَمِ اَلصَّدَقَةِ قَالَ أَمَرَنِي رَبِّي بِمُدَارَاةِ اَلنَّاسِ كَمَا أَمَرَنِي بِأَدَاءِ اَلْفَرَائِضِ.
پیامبر خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:کمک توبه شخص ضعیف بزرگترین صدقه است.
قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّكُمْ لَنْ تَسَعُوا اَلنَّاسَ بِأَمْوَالِكُمْ فَسَعُوهُمْ بِأَخْلاَقِكُمْ.
پیامبر اکرم صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:شما هرگز نمی توانید مردم را با اموالتان خشنود کنید، بنا بر این آنها را با اخلاقتان راضی نمایید.
قَالَ اَلنَّبِيُّ لِحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ اِعْمَلْ بِفَرَائِضِ اَللَّهِ تَكُنْ أَتْقَى اَلنَّاسِ وَ اِرْضَ بِمَا قَسَمَ اَللَّهُ تَكُنْ أَغْنَى اَلنَّاسِ وَ كُفَّ عَنْ مَحَارِمِ اَللَّهِ تَكُنْ أَوْرَعَ اَلنَّاسِ وَ أَحْسِنْ مُجَاوَرَةَ مَنْ جَاوَرَكَ تَكُنْ مُؤْمِنا وَ أَحْسِنْ مُصَاحَبَةَ مَنْ صَاحَبَكَ تَكُنْ مُسْلِما .
پیامبر اکرم صلّی اللّٰه علیه و آله به امام حسین علیه السّلام فرمود:به واجبات خدا عمل کن تا با تقواترین مردم باشی، و به مقدّرات الهی راضی باش تا بی نیازترین مردم شوی، از محرّمات خدا در گذر تا پرهیزگارترین مردم باشی، با همسایگانت خوش رفتاری کن تا از اهل ایمان قرار بگیری، و با همنشینت خوشرفتاری کن تا مسلمان باشی.
سُئِلَ اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنِ اَلْمُرُوءَةِ فَقَالَ حِفْظُ اَلرَّجُلِ دِينَهُ وَ قِيَامُهُ فِي إِصْلاَحِ ضَيْعَتِهِ وَ حُسْنُ مُنَازَعَتِهِ وَ إِفْشَاءُ اَلسَّلاَمِ وَ لِينُ اَلْكَلاَمِ وَ اَلتَّحَبُّبُ إِلَى اَلنَّاسِ .
از امام حسن مجتبی علیه السّلام در بارۀ مردانگی سؤال شد، ایشان فرمود:مواظبت مرد از دینش، و اداره نمودن امور زندگیش، و رفع نمودن اختلاف به وسیلۀ اخلاق خوبش، و بلند سلام کردن، و به نرمی سخن گفتن، و دوستی و محبت با مردم.
عَنِ اَلسَّكُونِيِّ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ إِنِّي رُبَّمَا قَسَمْتُ اَلشَّيْءَ بَيْنَ أَصْحَابِي أَصِلُهُمْ بِهِ فَكَيْفَ أُعْطِيهِمْ فَقَالَ أَعْطِهِمْ عَلَى اَلْهِجْرَةِ وَ اَلدِّينِ وَ اَلْفِقْهِ وَ اَلْفَضْلِ .
سکونی گوید:به امام باقر علیه السّلام عرض کردم:گاهی بین دوستانم چیزی را تقسیم می کنم تا به آنها برسانم، چگونه به آنها بدهم؟فرمود:به کسانی که متدیّن و فقیه و اهل فضل هستند بده.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى إِنَّ مِنْ أَغْبَطِ أَوْلِيَائِي عِنْدِي رَجُلا خَفِيفَ اَلْحَالِ ذَا خَطَرٍ أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ فِي اَلْغَيْبِ وَ كَانَ غَامِضا فِي اَلنَّاسِ جُعِلَ رِزْقُهُ كَفَافا فَصَبَرَ عَلَيْهِ مَاتَ فَقَلَّ تُرَاثُهُ وَ قَلَّ بَوَاكِيهِ.
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که فرمود:خداوند متعال می فرماید: رشک آورترین دوستانم نزد من مردی است که قیود و تشریفات ندارد، و عظیم القدر است، عبادت پروردگارش را در نهان به نیکویی انجام دهد، و در میان مردم گمنام است، روزی خود را به اندازه قرار داده و بر آن شکیباست، هنگامی که از دنیا برود میراثش اندک و گریه کنندگانش کم باشند.
عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَجْلاَنَ عَنِ اَلسَّكُونِيِّ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ رُبَّمَا قَسَمْتُ اَلشَّيْءَ بَيْنَ أَصْحَابِي أَصِلُهُمْ بِهِ فَكَيْفَ أُعْطِيهِمْ فَقَالَ أَعْطِهِمْ عَلَى اَلْهِجْرَةِ وَ اَلدِّينِ وَ اَلْفَضْلِ وَ اَلْفِقْهِ .
راوی گوید، به امام باقر علیه السّلام عرض کردم:گاهی چیزی را بین رفیقانم به عنوان صله تقسیم می کنم، این کار را چگونه بکنم؟فرمود:به برتری در هجرت در دین، و فضل دانش و فقه تقسیم بکن.
قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لاَ تُقَارِنْ وَ لاَ تُوَاخِ أَرْبَعَة اَلْأَحْمَقَ وَ اَلْبَخِيلَ وَ اَلْجَبَانَ وَ اَلْكَذَّابَ أَمَّا اَلْأَحْمَقُ فَإِنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَنْفَعَكَ فَيَضُرُّكَ وَ أَمَّا اَلْبَخِيلُ فَإِنَّهُ يَأْخُذُ مِنْكَ وَ لاَ يُعْطِيكَ وَ أَمَّا اَلْجَبَانُ فَإِنَّهُ يَهْرُبُ عَنْكَ وَ عَنْ وَالِدَيْهِ وَ أَمَّا اَلْكَذَّابُ فَإِنَّهُ يَصْدُقُ وَ لاَ يُصَدَّقُ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:به چهار نفر نزدیک مشو و با آنها برادری نکن:احمق، بخیل، ترسو، دروغگو. اما احمق؛ به جای اینکه تو را سود رساند ضرر می زند، اما بخیل؛ از تو می گیرد و چیزی به تو نمی دهد، اما ترسو؛ هم از تو فرار می کند و هم از پدر و مادرش، و اما دروغگو؛ تصدیق می کند ولی راست نمی گوید.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اِدْرَءُوا اَلْحُدُودَ بِالشُّبُهَاتِ وَ أَقِيلُوا اَلْكِرَامَ عَثَرَاتِهِمْ إِلاَّ مِنْ حَدٍّ.
امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:به وسیله شبهه ها از اجرای حدود جلوگیری کنید، و لغزشهای بزرگان را ببخشید، مگر لغزشهایی که موجب حدّ می شود.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلْأَيْدِي ثَلاَثَةٌ سَائِلَةٌ وَ منفعة مُنْفِقَةٌ وَ مُمْسِكَةٌ فَخَيْرُ اَلْأَيْدِي المنفعة اَلْمُنْفِقَةُ .
امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که فرمود:دستها بر سه نوعند:دست تقاضاکننده، نفع دهنده، و نگهدارنده، بهترین دستها دست سود دهنده است.
عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : طُوبَى لِعَبْدٍ نُوَمَةٍ عَرَفَ اَلنَّاسَ فَصَاحَبَهُمْ بِبَدَنِهِ وَ لَمْ يُصَاحِبْهُمْ فِي أَعْمَالِهِمْ بِقَلْبِهِ فَعَرَفُوهُ فِي اَلظَّاهِرِ وَ عَرَفَهُمْ فِي اَلْبَاطِنِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خوشا بحال بندۀ ناشناخته ای که مردم را بشناسد، و در ظاهر با آنان مصاحب باشد، ولی با قلب خود همراه با کردارشان نباشد، آنها او را به ظاهر شناخته اند، ولی او باطن آنان را شناخته است.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : تنفس تَنْفِيسُ كُرْبَةِ اِمْرِئٍ مُسْلِمٍ أَعْظَمُ أَجْرا مِنْ صَوْمِكَ وَ صَلاَتِكَ وَ هُوَ أَفْضَلُ مَا تَقَرَّبَ بِهِ اَلْعِبَادُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:بر طرف نمودن اندوه فرد مسلمان پاداشش از روزه و نمازت بیشتر است، و این بهترین وسیلۀ نزدیکی به خداوند است.
