فَهِمْتُ مَا ذَكَرْتَ أَنَّكَ اِهْتَمَمْتَ بِهِ مِنَ اَلْعِلْمِ بِوُجُوهِ مَوَاضِعِ مَا لِلَّهِ فِيهِ رِضًا وَ كَيْفَ أُمْسِكُ سَهْمَ ذِي اَلْقُرْبَى مِنْهُ وَ مَا سَأَلْتَنِي مِنْ إِعْلاَمِكَ ذَلِكَ كُلَّهُ فَاسْمَعْ بِقَلْبِكَ وَ اُنْظُرْ بِعَقْلِكَ ثُمَّ أَعْطِ فِي جَنْبِكَ اَلنَّصَفَ مِنْ نَفْسِكَ فَإِنَّهُ أَسْلَمُ لَكَ غَداً عِنْدَ رَبِّكَ اَلْمُتَقَدِّمِ أَمْرُهُ وَ نَهْيُهُ إِلَيْكَ وَفَّقَنَا اَللَّهُ وَ إِيَّاكَ اِعْلَمْ أَنَّ اَللَّهَ رَبِّي وَ رَبَّكَ مَا غَابَ عَنْ شَيْ ءٍ وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيًّا وَ مَا فَرَّطَ فِي اَلْكِتَابِ مِنْ شَيْ ءٍ وَ كُلَّ شَيْ ءٍ فَصَّلَهُ تَفْصِيلاً…
نامه امام صادق علیه السلام در باره غنایم و وجوب خمس -از آنچه که ذکر نموده بودی دریافتم که اهتمام داری مواردی را که خدا به آنها خرسند است دریابی و بدانی چگونه من سهم ذی القربی خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله را از آن موارد برداشت می کنم. و همچنین از اینکه درخواست کرده بودی تو را در جریان همه این موارد قرار دهم، منظورت را دریافتم و اینک خوب دل بسپار -و چشم خرد خود را نیک گشا و آنگاه از جانب خود انصاف ده که فردای قیامت در پیشگاه پروردگارت که تو را امر و نهی فرموده چگونه باید باشی که برایت سلامت بارتر باشد. خداوند به ما و تو، توفیق ارزانی فرماید. بدان که خداوند، پروردگار من و پروردگار تو، چیزی را نادیده نگرفته «پروردگارت هرگز فراموشکار نیست» سوره مریم ، آیه 64 و چیزی را در قرآن فروگذار نکرده و…
مَا مِنْ شَيْ ءٍ إِلاَّ وَ لَهُ حَدٌّ قِيلَ فَمَا حَدُّ اَلْيَقِينِ قَالَ ع أَنْ لاَ تَخَافَ شَيْئاً .
هیچ چیزی نیست جز آن که دارای اندازه ای باشد. پرسیده شد که اندازه یقین چیست؟ امام صادق علیه السلام فرمود: اینکه از چیزی جز خدا نترسی.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اَللَّهِ وَ صِدْقِ اَلْحَدِيثِ وَ اَلْوَرَعِ وَ اَلاِجْتِهَادِ وَ اَلْخُرُوجِ عَنْ مَعَاصِي اَللَّهِ وَ اِعْلَمُوا أَنَّهُ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَمْلِكْ نَفْسَهُ عِنْدَ اَلْغَضَبِ وَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يُحْسِنْ صُحْبَةَ مَنْ صَحِبَهُ وَ مُرَافَقَةَ مَنْ رَافَقَهُ وَ مُخَالَطَةَ مَنْ خَالَطَهُ وَ مُجَاوَرَةَ مَنْ جَاوَرَهُ وَ مُجَامَلَةَ مَنْ جَامَلَهُ وَ مُمَالَحَةَ مَنْ مَالَحَهُ وَ مُخَالَفَةَ مَنْ خَالَفَهُ وَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اَللَّهِ وَ اَلْكَفِّ وَ اَلتَّقِيَّةِ وَ اَلْكِتْمَانِ فَإِنِّي وَ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:بر شما باد به ترس از خدا و راستگوئی، و پرهیزگاری و کوشش در عبادت، و ترک گناهان، و آگاه باشید هر کس بر غضب و خشم خود مسلط نباشد از ما نیست، و هر که با همراه خود حق رفاقت را مراعات نکند و خوب رفاقت نکند، و معاشرتش خوب نباشد و همسایه را آزار دهد و به همنشین خود ستم کند و آداب غذا خوردن را رعایت نکند و با او مخالفت کند از ما نیست. پرهیزگار باشید و از بدگویی به مردم دست بردارید، و تقیه کنید و اسرار خود را حفظ نمایید، بخدا قسم من به راست و چپ نظر کردم، و چون مردم را دیدم که هر کدام به راهی می روند، من در بین آن گرد و غبار مردم راه راست را برگزیدم، اینک شما هم تا می توانید از خدا بترسید، و هیچ قدرتی جز قدرت خدا نیست.
وَ عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنِّي سَأَلْتُ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ يَرْزُقَنِي مَالا فَرَزَقَنِي وَ قَدْ خِفْتُ أَنْ يَكُونَ ذَلِكَ مِنِ اِسْتِدْرَاجٍ فَقَالَ أَمَّا بِاللَّهِ مَعَ اَلْحَمْدِ فَلاَ .
امام صادق علیه السّلام می فرمود:من از خدای عزّ و جل خواستم که به من مالی عطا کند، او هم عطا کرد، و ترسیدم که این عمل وسیلۀ امتحان و مؤاخذۀ من شود.سپس فرمود:بخدا قسم که با سپاسگزاری این وضع در میان نیست.
عَنْهُ قَالَ : يَا مَعْشَرَ اَلْأَحْدَاثِ اِتَّقُوا اَللَّهَ وَ لاَ تَأْتُوا اَلرُّؤَسَاءَ ذَرْهُمْ حَتَّى يَصِيرُوا أَذْنَابا لاَ تَتَّخِذُوا اَلرِّجَالَ وَلِيجَة مِنْ دُونِ اَللَّهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:ای جوانان از خداوند بترسید و دنبال رؤساء نروید، آنان را واگذارید تا دنباله رو باشند، و مردم را به جای خدا معتمد خود قرار ندهید.
وَ عَنْ غِيَاثِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ : كَانَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذَا مَرَّ بِجَمَاعَةٍ يَخْتَصِمُونَ لاَ يَجُوزُهُمْ حَتَّى يَقُولَ ثَلاَثا اِتَّقُوا اَللَّهَ يَرْفَعُ بِهَا صَوْتَهُ .
غیاث بن ابراهیم گوید:هر گاه امام صادق علیه السّلام از کنار گروهی می گذشت که با هم در حال مخاصمه و دعوی بودند؛ از آنجا عبور نمی کرد مگر اینکه سه بار با صدای بلند می فرمود: از خدا بترسید.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لَيْسَ شَيْءٌ إِلاَّ لَهُ حَدٌّ قَالَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ فَمَا حَدُّ اَلتَّوَكُّلِ قَالَ اَلْيَقِينُ قُلْتُ فَمَا حَدُّ اَلْيَقِينِ قَالَ أَنْ لاَ تَخَافَ مَعَ اَللَّهِ شَيْئا .
امام صادق علیه السّلام فرمود:هیچ چیزی نیست مگر اینکه برای آن حدّی است؛ راوی از حضرت پرسید:فدایت شوم، حدّ توکّل چیست؟فرمود:یقین است، عرض کرد:حدّ یقین چیست؟فرمود:این است که:با وجود خدا از احدی نترسی.
عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ بُكَيْرٍ قَالَ : دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ مَعِي رَجُلاَنِ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ أَ آتِي اَلْجُمُعَةَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ اِيتِ اَلْجُمُعَةَ وَ اَلْجَمَاعَةَ وَ اُحْضُرِ اَلْجِنَازَةَ وَ عُدِ اَلْمَرِيضَ وَ اِقْضِ اَلْحُقُوقَ ثُمَّ قَالَ أَ تَخَافُونَ أَنْ نُضِلَّكُمْ لاَ وَ اَللَّهِ لاَ نُضِلُّكُمْ أَبَدا .
عبد اللّٰه بن بکیر گوید:به همراه دو نفر خدمت امام صادق علیه السّلام رفتیم، یکی از آنان به امام گفت:به نماز جمعه بروم؟فرمود:به جمعه و جماعات برو، و در تشییع جنازه حاضر شو، و به عیادت مریض برو، و حقوق را ادا کن.سپس فرمود:آیا می ترسید ما شما را گمراه نماییم؟نه بخدا قسم هرگز شما را گمراه نمی کنیم.
عَنْ جَعْفَرِ بْنِ كُلَيْبٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اِتَّقُوا اَللَّهَ وَ تَحَابُّوا وَ تَزَاوَرُوا وَ تَوَاصَلُوا وَ تَرَاحَمُوا وَ كُونُوا إِخْوَانا بَرَرَة .
امام صادق علیه السّلام فرمود:از خدا بترسید، و با یک دیگر دوست باشید، و به دیدار همدیگر بروید، و صله رحم کنید، و به یک دیگر رحم کنید و با هم برادرانی نیکوکار باشید.
عَنْ سَمَاعَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ لاَ تَسْتَكْثِرُوا كَثِيرَ اَلْخَيْرِ وَ لاَ تَسْتَقِلُّوا قَلِيلَ اَلذُّنُوبِ فَإِنَّ قَلِيلَ اَلذُّنُوبِ يَجْتَمِعُ حَتَّى يَصِيرَ كَثِيرا وَ خَافُوا اَللَّهَ فِي اَلسِّرِّ حَتَّى تُعْطُوا مِنْ أَنْفُسِكُمُ اَلنَّصَفَ وَ سَارِعُوا إِلَى طَاعَةِ اَللَّهِ وَ اُصْدُقُوا اَلْحَدِيثَ وَ أَدُّوا اَلْأَمَانَةَ فَإِنَّ ذَلِكَ لَكُمْ وَ لاَ تَظْلِمُوا وَ لاَ تَدْخُلُوا فِيمَا لاَ يَحِلُّ لَكُمْ فَإِنَّ ذَلِكَ عَلَيْكُمْ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خیر بسیار مثل عبادت یا بخشش زیاد را زیاد نشمارید، و گناهان اندک را کم نشمارید، زیرا گناهان اندک انباشته می شود تا زیاد می گردد، و در نهان از خدا بترسید و انصاف داشته باشید، و بسوی طاعت الهی بشتابید، راست گفتار باشید و امانت را به صاحبش برگردانید، که به نفع شماست، ظلم نکنید، و در آنچه برایتان حلال نیست داخل نشوید، زیرا این کار بضرر شماست.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ : لَمَّا كَثُرَ مَالِي أَجْلَسْتُ عَلَى بَابِي بَوَّابا يَرُدُّ عَنِّي فُقَرَاءَ اَلشِّيعَةِ فَخَرَجْتُ إِلَى مَكَّةَ فِي تِلْكَ اَلسَّنَةِ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيَّ بِوَجْهٍ قَاطِبٍ مُزَوِّرا فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا اَلَّذِي غَيَّرَ لِي حَالِي عِنْدَكَ قَالَ اَلَّذِي غَيَّرَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ اَللَّهِ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّهُمْ عَلَى دِينِ اَللَّهِ وَ لَكِنِّي خَشِيْتُ اَلشُّهْرَةَ عَلَى نَفْسِي قَالَ يَا إِسْحَاقُ أَ…
اسحاق بن عمار گوید:چون مال و ثروتم زیاد شد کسی را جلوی در خانه ام گذاشتم تا فقیران شیعه را از خانۀ من دور کند، سپس در همان سال به مکه رفتم و به حضور امام صادق علیه السّلام رسیدم و عرض سلام داشتم، حضرت با صورت بر افروخته در حالی که روی از من برگردانده بود جواب سلام را دادند، عرض کردم:فدایت شوم چه چیزی موجب دگرگونی حالم نزد شما شد؟فرمود:آنچه که حال تو را برای مؤمنین دگرگون ساخته، عرض کردم:فدایت شوم بخدا قسم من می دانم آنها متدین هستند و لکن ترسیدم از اینکه مشهور شوم. فرمود:ای اسحاق آیا می دانی هر گاه مؤمنین یک دیگر را ملاقات کنند و با همدیگر مصافحه نمایند خداوند بین آن دو صد رحمت فرو می فرستد، نود و نه آن برای کسی که دوستیش شدیدتر نسبت به دیگری است، و هر گاه معانقه کنند رحمت الهی آن دو را فرا…
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ مِنَ اَلتَّوَكُّلِ أَنْ لاَ تَخَافَ مَعَ اَللَّهِ غَيْرَهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:نشانۀ توکل این است که:با اینکه از خدا می ترسی از دیگری مترس.
