احادیث درباره مرگ و روزی از امام صادق (ع)

مَنْ قَرَأَ وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ فِي فَرَائِضِهِ أَبْعَدَ اَللَّهُ عَنْهُ اَلْفَقْرَ وَ جَلَبَ عَلَيْهِ اَلرِّزْقَ وَ يَدْفَعُ عَنْهُ مِيتَةَ اَلسَّوْءِ.

هر که سوره «ویل لکل همزه»(سوره همزه)را در نمازهای واجب خویش تلاوت کند خداوند تهیدستی را از او به دور دارد و روزی را به سویش کشاند و مرگ بد را از او به دور راند

مِنْ صِحَّةِ يَقِينِ اَلْمَرْءِ اَلْمُسْلِمِ أَنْ لاَ يُرْضِيَ اَلنَّاسَ بِسَخَطِ اَللَّهِ وَ لاَ يَحْمَدَهُمْ عَلَى مَا رَزَقَ اَللَّهُ وَ لاَ يَلُومَهُمْ عَلَى مَا لَمْ يُؤْتِهِ اَللَّهُ فَإِنَّ رِزْقَهُ لاَ يَسُوقُهُ حِرْصُ حَرِيصٍ وَ لاَ يَرُدُّهُ كُرْهُ كَارِهٍ وَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ فَرَّ مِنْ رِزْقِهِ كَمَا يَفِرُّ مِنَ اَلْمَوْتِ لَأَدْرَكَهُ رِزْقُهُ قَبْلَ مَوْتِهِ كَمَا يُدْرِكُهُ اَلْمَوْتُ.

در درستی یقین مرد مسلمان همین کافی است که به بهای خشمگیری خداوند بر او، مردم را خشنود نگرداند و آنان را بر چیزی که در واقع خداوند روزی نموده ستایش نکند و آنها را برای آنچه که در واقع خداوند نداده نکوهش نکند؛ چرا که زیاده خواهی، زیاده جو، روزیش را به سویش سرازیر نکند و نخواستن بدخواه، روزی او را بازنگرداند و اگر یکی از شما از روزی اش فرار کند همان گونه که از مرگ فرار می کند بی گمان پیش از مرگش روزیش او را دریابد همان گونه که مرگ او را دریابد.

يَا عَبْدَ اَللَّهِ لَقَدْ نَصَبَ إِبْلِيسُ حَبَائِلَهُ فِي دَارِ اَلْغُرُورِ فَمَا يَقْصِدُ فِيهَا إِلاَّ أَوْلِيَاءَنَا وَ لَقَدْ جَلَّتِ اَلْآخِرَةُ فِي أَعْيُنِهِمْ حَتَّى مَا يُرِيدُونَ بِهَا بَدَلاً ثُمَّ قَالَ آهِ آهِ عَلَى قُلُوبٍ حُشِيَتْ نُوراً وَ إِنَّمَا كَانَتِ اَلدُّنْيَا عِنْدَهُمْ بِمَنْزِلَةِ اَلشُّجَاعِ اَلْأَرْقَمِ وَ اَلْعَدُوِّ اَلْأَعْجَمِ أَنِسُوا بِاللَّهِ وَ اِسْتَوْحَشُوا مِمَّا بِهِ اِسْتَأْنَسَ اَلْمُتْرَفُونَ أُولَئِكَ أَوْلِيَائِي حَقّاً وَ بِهِمْ تُكْشَفُ كُلُّ فِتْنَةٍ وَ تُرْفَعُ كُلُّ بَلِيَّةٍ يَا اِبْنَ جُنْدَبٍ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَعْرِفُنَا أَنْ…

سخنان امام صادق علیه السلام از ابو عبد الله جعفر بن محمد صلی الله علیه و آله به طور مفصل در خصوص این معانی (پند و اندرز و غیره)روایت شده است. - سفارش امام صادق علیه السلام به عبد الله بن جندب -روایت شده که امام صادق علیه السلام فرمود: ای عبد الله به طور قطع، ابلیس دامهای خود را در این سرای فریب گسترده و هدفش از آن جز دستیابی به دوستان ما نیست، ولی سرای دیگر به دیده آنان چنان پرجلال است که هیچ چیزی را جایگزین آن نسازند. وه، وه بر دلهایی که سرشار از روشنایی است و به راستی، دنیا از دیدگاه آنان چون مار گزنده خوش خط و خال و دشمنی بی زبان است. آنان با خدا انس دارند و از آنچه خوشگذران ها به آن عادت کرده اند، گریزانند. به یقین، اینان دوستان من اند که به خاطر آنها هر فتنه ای ریشه کن شود و هر بلایی…

اَلاِسْتِقْصَاءُ فُرْقَةٌ اَلاِنْتِقَادُ عَدَاوَةٌ قِلَّةُ اَلصَّبْرِ فَضِيحَةٌ إِفْشَاءُ اَلسِّرِّ سُقُوطٌ اَلسَّخَاءُ فِطْنَةٌ اَللَّوْمُ تَغَافُلٌ ثَلاَثَةٌ مَنْ تَمَسَّكَ بِهِنَّ نَالَ مِنَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ بُغْيَتَهُ مَنِ اِعْتَصَمَ بِاللَّهِ وَ رَضِيَ بِقَضَاءِ اَللَّهِ وَ أَحْسَنَ اَلظَّنَّ بِاللَّهِ ثَلاَثَةٌ مَنْ فَرَّطَ فِيهِنَّ كَانَ مَحْرُوماً اِسْتِمَاحَةُ جَوَادٍ وَ مُصَاحَبَةُ عَالِمٍ وَ اِسْتِمَالَةُ سُلْطَانٍ ثَلاَثَةٌ تُورِثُ اَلْمَحَبَّةَ اَلدِّينُ وَ اَلتَّوَاضُعُ وَ اَلْبَذْلُ مَنْ بَرِئَ مِنْ ثَلاَثَةٍ نَالَ ثَلاَثَةً مَنْ بَرِئَ مِنَ اَلشَّرِّ نَالَ اَلْعِزَّ…

از سخنان امام صادق علیه السلام که برخی از شیعیان آن را«نثر الدرر»نامیده اند -1-به همه جزییات زندگی و دوستی حساس شدن مایه جدایی است. انتقاد مایه دشمنی است. کم صبری مایه رسوایی است. فاش کردن راز مایه سرنگونی است. بخشندگی هوشمندی است. فرومایگی غفلت نمایی است. -2-سه چیز است که هر که به آنها دست آویزد به آرزوهای دنیوی و اخروی خود دست یابد: پناه بردن به خدا، خرسند بودن به قضای خدا و خوش بین بودن به خدا. -3-سه چیز است که هر کس در آنها کوتاهی نماید ناکام گردد: بهره جویی از شخص بخشنده، همنشینی با عالم و دل گرم ساختن سلطان. -4-سه چیز محبت انگیز است: دینداری، فروتنی و بخشندگی. -5-هر که از سه چیز بیزار گشت به سه چیز دست یابد: هر که از شر بیزار گشت به عزت دست یابد، هر که از اظهار بزرگی بیزار گشت به…

دَخَلَ سُفْيَانُ اَلثَّوْرِيُّ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع فَرَأَى عَلَيْهِ ثِيَاباً بَيْضَاءَ كَأَنَّهَا غِرْقِئُ اَلْبَيَاضِ فَقَالَ لَهُ إِنَّ هَذَا لَيْسَ مِنْ لِبَاسِكَ فَقَالَ ع لَهُ اِسْمَعْ مِنِّي وَ عِ مَا أَقُولُ لَكَ فَإِنَّهُ خَيْرٌ لَكَ عَاجِلاً وَ آجِلاً إِنْ كُنْتَ أَنْتَ مِتَّ عَلَى اَلسُّنَّةِ وَ اَلْحَقِّ وَ لَمْ تَمُتْ عَلَى بِدْعَةٍ أُخْبِرُكَ أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص كَانَ فِي زَمَانٍ مُقْفِرٍ جَشِبٍ فَإِذَا أَقْبَلَتِ اَلدُّنْيَا فَأَحَقُّ أَهْلِهَا بِهَا أَبْرَارُهَا لاَ فُجَّارُهَا وَ مُؤْمِنُوهَا لاَ مُنَافِقُوهَا وَ مُسْلِمُوهَا لاَ كُفَّارُهَا فَمَا أَنْكَرْتَ يَا…

ارایه دلیل روشنگر امام صادق علیه السلام بر صوفیان -هنگامی که بر او وارد شدند و او را از دنبال روزی رفتن نهی کردند. سفیان ثوری نزد امام صادق علیه السلام آمد و بر تن آن حضرت جامه هایی سپید دید که در لطافت و تمییزی گویا پرده روی سپیده تخم مرغ هستند، به عنوان اعتراض به آن حضرت، گفت: این جامه سزاوار تو نیست و نباید خود را به زیورهای دنیا آلوده سازی. امام صادق فرمود: می خواهم سخنی به تو بگویم، خوب گوش کن و به دل بسپار که از برای دنیا و آخرت تو مفید است به شرط آن که بر سنت و حق بمیری نه بر بدعت. اگر زندگی و خوراک و پوشاک پیامبر صلی الله علیه و آله را ملاک قرار می دهی و بر اساس آن بر من اعتراض می کنی باید تو را از مطلبی آگاه سازم و آن این است که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در روزگاری به سر می برد…

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ مِنَ اَلْيَقِينِ أَنْ لاَ تُرْضُوا اَلنَّاسَ بِسَخَطِ اَللَّهِ وَ لاَ تَحْمَدُوهُمْ عَلَى مَا رَزَقَكُمُ اَللَّهُ وَ لاَ تَذُمُّوهُمْ عَلَى مَا لَمْ يُؤْتِكُمُ اَللَّهُ إِنَّ اَلرِّزْقَ لاَ يَجُرُّهُ حِرْصُ حَرِيصٍ وَ لاَ يَرُدُّهُ كَرَاهَةُ كَارِهٍ وَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ فَرَّ مِنْ رِزْقِهِ كَمَا يَفِرُّ مِنَ اَلْمَوْتِ لَكَانَ رِزْقُهُ أَشَدَّ لَهُ طَلَبا وَ أَسْرَعَ إِدْرَاكا مِنَ اَلْمَوْتِ إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى جَعَلَ اَلرَّوْحَ وَ اَلرَّاحَةَ…

امام صادق علیه السّلام از قول حضرت علی علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرماید:یکی از علائم یقین این است که:به خاطر خشنودی مردم، خداوند را ناخشنود نکنی، و آنان را به خاطر روزی که خدا بتوسط آنان به تو داده ستایش منمائی، و آنان را به خاطر محروم نمودن خداوند تو را از روزی سرزنش ننمائی، زیرا از هیچ آزمندی موجب جلب روزی نمی شود، و بخل هیچ بخیلی مانع از رسیدن روزی نخواهد شد، زیرا اگر از روزی همانند گریختن از مرگ بگریزد، روزی سریعتر از مرگ صاحبش را می طلبد، همانا خداوند متعال آسایش و آرامش را در یقین و خشنودی، و اندوه و ناآرامی را در ناباوری و خشم قرار داد.

عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ : قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مِنْ صِحَّةِ يَقِينِ اَلْمَرْءِ اَلْمُسْلِمِ أَنْ لاَ يُرْضِيَ اَلنَّاسَ بِسَخَطِ اَللَّهِ ثُمَّ سَاقَ اَلْحَدِيثَ نَحْوا مِنْ حَدِيثِ مَيْمُونٍ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ لَأَدْرَكَهُ رِزْقُهُ قَبْلَ مَوْتِهِ كَمَا يُدْرِكُهُ اَلْمَوْتُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اَللَّهَ بِعَدْلِهِ وَ قِسْطِهِ وَ عِلْمِهِ جَعَلَ اَلرَّوْحَ وَ اَلْفَرَجَ فِي اَلْيَقِينِ وَ اَلرِّضَا عَنِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ جَعَلَ اَلْهَمَّ وَ اَلْحَزَنَ فِي اَلشَّكِّ وَ اَلسَّخَطِ فَارْضُوا عَنِ اَللَّهِ وَ سَلِّمُوا لِأَمْرِهِ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:از علائم کمال یقین مسلمان این است که:مردم را بواسطۀ خشم و غضب خدا خشنود نکند.در حدیث دیگر آمده است که فرمود:رزق و روزیش او را در می یابد قبل از مرگش، همان طور که مرگش او را در می یابد. سپس فرمود:خداوند متعال به وسیله عدل و داد خود خرّمی و آسایش را در یقین و خشنودی مقرّر فرموده، و غم و اندوه را در ناباوری و ناخشنودی، پس راضی به قضای خدا شوید و تسلیم فرمان خداوند باشید.

عَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ : دَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لِأُوَدِّعَهُ فَقَالَ لِي يَا زَيْدُ مَا لَكُمْ وَ لِلنَّاسِ قَدْ حَمَّلْتُمُ اَلنَّاسَ عَلَيَّ وَ اَللَّهِ مَا وَجَدْتُ أَحَدا يُطِيعُنِي وَ يَأْخُذُ بِقَوْلِي إِلاَّ رَجُلٌ وَاحِدٌ رَحِمَ اَللَّهُ عَبْدَ اَللَّهِ بْنَ أَبِي يَعْفُورٍ فَإِنَّهُ أَمَرْتُهُ بِأَمْرٍ وَ أَوْصَيْتُهُ بِوَصِيَّةٍ فَاتَّبَعَ قَوْلِي وَ أَخَذَ بِأَمْرِي وَ اَللَّهِ إِنَّ اَلرَّجُلَ مِنْكُمْ لَيَأْتِينِي فَأُحَدِّثُهُ بِالْحَدِيثِ لَوْ أَمْسَكَهُ فِي جَوْفِهِ لَعَزَّ وَ كَيْفَ لاَ يَعِزُّ مَنْ عِنْدَهُ مَا لَيْسَ عِنْدَ اَلنَّاسِ…

ابو اسامه گوید:روزی نزد امام صادق علیه السّلام رفته بودم تا با ایشان خداحافظی کنم، ایشان به من فرمود:ای زید با مردم چه کار دارید که آنها را به طرف من دعوت می کنید؟به خدا قسم نیافتم احدی را که اطاعتم کند و به حرفم عمل نماید بجز یک نفر از آنها، خدا رحمت کند عبد اللّٰه بن ابی یعفور را، او را به کاری امر نمودم و وصیت نمودم او را به عملی؛ او حرف مرا پیروی نموده و امر مرا انجام داد. به خدا قسم اگر فردی از شما نزد من آید و به گفتاری او را آگاه سازم اگر او در درونش حرف مرا نگهدارد عزّت می یابد، چگونه عزّت نیابد در حالی که چیزی نزد اوست که نزد مردمان دیگر نیست، مردم به آنچه او دارد نیازمندند و او به آنچه در اختیار مردم است نیازی ندارد، به او فرمان می دهم که سخنم را کتمان نماید ولی همیشه آن را فاش می…

عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ مِنَ اَلْيَقِينِ أَنْ لاَ تُرْضُوا اَلنَّاسَ بِسَخَطِ اَللَّهِ وَ لاَ تَحْمَدُوهُمْ عَلَى رِزْقِ اَللَّهِ وَ لاَ تَذُمُّوهُمْ عَلَى مَا لَمْ يُؤْتِكُمُ اَللَّهُ فَإِنَّ اَلرِّزْقَ لاَ يَسُوقُهُ حِرْصُ حَرِيصٍ وَ لاَ تَرُدُّهُ كَرَاهَةُ كَارِهٍ وَ لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ فَرَّ مِنْ رِزْقِهِ كَمَا يَفِرُّ مِنَ اَلْمَوْتِ لَأَدْرَكَهُ كَمَا يُدْرِكُهُ اَلْمَوْتُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ اَللَّهَ لِعَدْلِهِ وَ قِسْطِهِ جَعَلَ اَلرَّوْحَ وَ اَلْفَرَحَ فِي اَلْيَقِينِ وَ اَلرِّضَا وَ جَعَلَ اَلْهَمَّ وَ اَلْحَزَنَ…

امام صادق علیه السّلام فرمود:از علائم یقین این است که رضای مردم را همراه به غضب در آوردن خدا طلب نکنید، و مردم را بر روزی که خدا به آنان داده ستایش ننمایید، و آنان را بر آنچه خداوند به شما نداده مذمّت نکنید، زیرا از هیچ آزمندی رزق و روزی را به طرف خود نمی کشد، و ناخشنودی هیچ ناخشنودی مانع از آن نمی شود، و اگر هر یک از شما از روزیش فرار کند آنچنان که از مرگ فرار می کند آن روزی، او را در می یابد همان طور که موت او را در می یابد. سپس فرمود:خداوند متعال به واسطه عدالتش آسایش و گشایش را در گرو یقین و رضا به قضا و قدرش قرار داده، و غم و اندوه را در گرو شک و غضبش قرار داده.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي لاَ أُخْرِجُ عَبْدا مِنَ اَلدُّنْيَا وَ أَنَا أُرِيدُ أَنْ أَرْحَمَهُ حَتَّى أَسْتَوْفِيَ مِنْهُ كُلَّ خَطِيئَةٍ عَمِلَهَا إِمَّا بِسُقْمٍ فِي جَسَدِهِ أَوْ بِضِيقٍ فِي رِزْقِهِ وَ إِمَّا بِخَوْفٍ فِي دُنْيَاهُ فَإِنْ بَقِيَتْ عَلَيْهِ بَقِيَّةٌ شَدَّدْتُ عَلَيْهِ عِنْدَ اَلْمَوْتِ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي لاَ أُخْرِجُ عَبْدا مِنَ اَلدُّنْيَا وَ أَنَا أُرِيدُ أَنْ أُعَذِّبَهُ حَتَّى أُوَفِّيَهُ حَسَنَة…

امام صادق علیه السّلام از پدرش از پدران بزرگوارش از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کنند که فرمود: خدای عزّ و جلّ فرمود:به عزّت و جلالم سوگند، بنده ای که مورد رحمت من قرار گیرد از دنیا بیرون نبرم تا اینکه هر گناهی که کرده به وسیلۀ عملش به او عوضش را بدهم، یا به وسیله بیماری در تنش، یا به تنگی در روزیش، یا با ترس و هراس در دنیایش، و اگر هم گناهی باقی بماند مرگ را بر او سخت کنم. و قسم به عزّت و جلالم، بنده ای را که می خواهم عذاب کنم از دنیا بیرون نبرم تا عوض هر کار نیکی را که انجام داده به او بدهم، یا به گشایش در روزیش، یا به سلامت در تنش، یا به آسودگی خاطر در دنیایش، و اگر باز هم گناهی باقی ماند مرگ را بر او آسان نمایم.

هَذِهِ شَرَائِعُ اَلدِّينِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يَتَمَسَّكَ بِهَا وَ أَرَادَ اَللَّهُ هُدَاهُ إِسْبَاغُ اَلْوُضُوءِ كَمَا أَمَرَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي كِتَابِهِ اَلنَّاطِقِ غَسْلُ اَلْوَجْهِ وَ اَلْيَدَيْنِ إِلَى اَلْمِرْفَقَيْنِ وَ مَسْحُ اَلرَّأْسِ وَ اَلْقَدَمَيْنِ إِلَى اَلْكَعْبَيْنِ مَرَّةً مَرَّةً وَ مَرَّتَانِ جَائِزٌ وَ لاَ يَنْقُضُ اَلْوُضُوءَ إِلاَّ اَلْبَوْلُ وَ اَلرِّيحُ وَ اَلنَّوْمُ وَ اَلْغَائِطُ وَ اَلْجَنَابَةُ وَ مَنْ مَسَحَ عَلَى اَلْخُفَّيْنِ فَقَدْ خَالَفَ اَللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ كِتَابَهُ وَ وُضُوؤُهُ لَمْ يَتِمَّ وَ صَلاَتُهُ غَيْرُ مُجْزِيَةٍ وَ اَلْأَغْسَالُ…

امام صادق فرمود: این ها دستورات دین است برای کسی که بخواهد پایبند آنها شده و خداوند هدایت او را خواسته باشد: وضو را آن طوری که خدای عز و جل در کتاب گویای خود دستور فرموده 226 - 3 است بطور کامل بجای آورد شستن روی و هر دو دست تا آرنج و مسح سر و دو پا را تا برآمدگی استخوان پشت پا هر کدام یک بار و دو بار نیز جایز است و وضو را باطل نمیکند مگر بول و بادی که از شخص بیرون می آید و خواب و غایط و جنابت و کسی که از روی کفش هایش مسح بکشد با خدا و رسول و قرآن او مخالفت کرده است و وضواش درست نیست و نمازش کفایت نمی کند. از جمله غسلها غسل جنابت است و غسل حیض و غسل میت و غسل کسی که بدن میت را پس از سرد شدن مس کند و غسل برای کسی که میت را غسل می دهد و غسل روز جمعه و غسل دو عید(فطر و قربان) و غسل داخل شدن بمکه…

كُنْتُ عِنْدَ أَبِي فِي اَلْيَوْمِ اَلَّذِي قُبِضَ فِيهِ فَأَوْصَانِي بِأَشْيَاءَ فِي غُسْلِهِ وَ فِي كَفْنِهِ وَ فِي دُخُولِهِ قَبْرَهُ فَقُلْتُ يَا أَبَاهْ وَ اَللَّهِ مَا رَأَيْتُكَ مُنْذُ اِشْتَكَيْتَ أَحْسَنَ مِنْكَ اَلْيَوْمَ مَا رَأَيْتُ عَلَيْكَ أَثَرَ اَلْمَوْتِ فَقَالَ يَا بُنَيَّ أَ مَا سَمِعْتَ عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ ع يُنَادِي مِنْ وَرَاءِ اَلْجِدَارِ يَا مُحَمَّدُ تَعَالَ عَجِّلْ .

امام صادق علیه السلام فرمود: روزی که پدرم وفات کرد، من در حضورش بودم، در باره غسل و کفن و داخل کردن قبرش بمن سفارشهایی میکرد. من گفتم: ای پدر: از آغاز بیماریت ترا مثل امروز نیکو حال ندیده ام، من نشانه مرگ بر شما نمی بینم، فرمود: پسر جان مگر نشنیدی که علی بن الحسین علیه السلام از پشت دیوار فریاد کرد: ای محمد بیا و بشتاب.