احادیث درباره پشیمانی از امام باقر (ع)

كَفَى بِالنَّدَمِ تَوْبَةً.

امام باقر(ع)فرمود: توبه پشیمانی است و بس.

مَنْ صَامَ شَعْبَانَ كَانَ لَهُ طَهُوراً مِنْ كُلِّ زَلَّةٍ وَ وَصْمَةٍ وَ بَادِرَةٍ فَقَالَ أَبُو حَمْزَةَ فَقُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ ع مَا اَلْوَصْمَةُ قَالَ اَلْيَمِينُ فِي اَلْمَعْصِيَةِ وَ اَلنَّذْرُ فِي اَلْمَعْصِيَةِ قُلْتُ فَمَا اَلْبَادِرَةُ قَالَ اَلْيَمِينُ عِنْدَ اَلْغَضَبِ وَ اَلتَّوْبَةُ مِنْهَا وَ اَلنَّدَمُ عَلَيْهَا .

هر که ماه شعبان را روزه بدارد، این روزه، پاک کننده هر لغزش و«وصمه»و«بادره»است. ابو حمزه گوید که به امام باقر علیه السلام عرض کردم: «وصمه»چیست؟ فرمود: سوگند برای نافرمانی خدا و نذر در نافرمانی خدا. عرض کردم: «بادره»چیست؟ فرمود: سوگند خوردن هنگام خشم، و توبه از این سوگند پشیمانی بر آن است.

يَا جَابِرُ اِغْتَنِمْ مِنْ أَهْلِ زَمَانِكَ خَمْساً إِنْ حَضَرْتَ لَمْ تُعْرَفْ وَ إِنْ غِبْتَ لَمْ تُفْتَقَدْ وَ إِنْ شَهِدْتَ لَمْ تُشَاوَرْ وَ إِنْ قُلْتَ لَمْ يُقْبَلْ قَوْلُكَ وَ إِنْ خَطَبْتَ لَمْ تُزَوَّجْ وَ أُوصِيكَ بِخَمْسٍ إِنْ ظُلِمْتَ فَلاَ تَظْلِمْ وَ إِنْ خَانُوكَ فَلاَ تَخُنْ وَ إِنْ كُذِّبْتَ فَلاَ تَغْضَبْ وَ إِنْ مُدِحْتَ فَلاَ تَفْرَحْ وَ إِنْ ذُمِمْتَ فَلاَ تَجْزَعْ وَ فَكِّرْ فِيمَا قِيلَ فِيكَ فَإِنْ عَرَفْتَ مِنْ نَفْسِكَ مَا قِيلَ فِيكَ فَسُقُوطُكَ مِنْ عَيْنِ اَللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ عِنْدَ غَضَبِكَ مِنَ اَلْحَقِّ أَعْظَمُ عَلَيْكَ مُصِيبَةً مِمَّا خِفْتَ مِنْ…

سخنان امام باقر علیه السلام که در همین زمینه ها(اخلاق و حکمت و غیره)نقل شده است - نقل شده است که آن حضرت به جابر -، فرمود: ای جابر از مردم عصر خویش پنج کردار را غنیمت شمار: 1-اگر حضور یافتی شناخته نشوی. 2-و آنگاه که از میانشان رفتی، از تو نپرسند. 3-و چون در میانشان باشی، جویای نظرت نشوند. 4-و اگر پیشنهادی دهی نپذیرند. 5-و اگر دختری از آنان خواهی، ندهند. و تو را به پنج سخن، پند می دهم: 1-اگر ستم دیدی، ستم مکن. 2-و چون به تو خیانت کردند، جوابشان را با خیانت مده. 3-اگر تو دروغ پنداشته شوی، برافروخته مشو. 4-و اگر به نکویی یاد شدی، خوشحال مشو. 5-و چون به بدی یاد شدی بی صبری مکن، و در گفتار مردم نسبت به خودت، تامل کن. اگر آن را در خود مشاهده کردی، پس مصیبت افتادن تو از نظر خدای بزرگ و توانا، به…

عَنْهُ قَالَ : كَفَى بِالنَّدَمِ تَوْبَة .

امام باقر علیه السّلام می فرماید:پشیمانی برای توبه کافی است.

مَا مِنْ عَيْنٍ إِغْرَوْرَقَتْ فِي دُمُوعِهَا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ إِلَّا حَرَّمَهَا عَلَى النَّارِ، فَإِنْ سَالَتْ دُمُوعُهَا عَلَى خَدِّ صَاحِبِهَا لَمْ يَرْهَقْ وَجْهُهُ قَتَرٌ وَ لَا ذِلَّةٌ، وَ مَا مِنْ شَيْ‏ءٍ إِلَّا وَ لَهُ كَيْلٌ إِلَّا الدُّمُوعُ، فَإِنَّ الْقَطْرَةَ مِنْهَا تُطْفِئُ البِحَارَ مِنَ النَّارِ، وَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا بَكَى فِي أُمَّةٍ فَقَطَرَتْ مِنْهُ دَمْعَةً لَرُحِمُوا بِبُكَائِهِ، وَ عُفِيَ عَنْهُم‏

چشمی نیست که از خشیت و ترس خداوند اشک در آن خلقه زند، مگر آن که خداوند متعال بر آتش حرامش گرداند. و اگر اشک بر گونه ‏هایش جاری شود، (در قیامت) پشیمانی و خواری نبیند. و هر چیزی دارای اندازه و مقدار است، مگر اشک چشم. همانا قطره‏ای از آن دریایی از آتش را خاموش می ‏کند. چنانچه مردی در جمع گروهی بگرید و قطره اشکی از چشم او جاری شود، همه آن افراد به خاطر گریه او مورد رحمت قرار می‏ گیرند و بخشیده می ‏شوند.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلنَّدَامَةُ عَلَى اَلْعَفْوِ أَفْضَلُ وَ أَيْسَرُ مِنَ اَلنَّدَامَةِ عَلَى اَلْعُقُوبَةِ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:پشیمانی بر عفو و گذشت، بهتر و ساده تر از پشیمانی بر عقوبت است.

سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مِنَ اَلنّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اَللّهِ أَنْداداً يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اَللّهِ قَالَ هُمْ وَ اَللَّهِ أَوْلِيَاءُ فُلاَنٍ وَ فُلاَنٍ اِتَّخَذُوهُمْ أَئِمَّةً دُونَ اَلْإِمَامِ اَلَّذِي جَعَلَهُ اَللَّهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً فَلِذَلِكَ قَالَ وَ لَوْ يَرَى اَلَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ اَلْعَذابَ أَنَّ اَلْقُوَّةَ لِلّهِ جَمِيعاً وَ أَنَّ اَللّهَ شَدِيدُ اَلْعَذابِ . إِذْ تَبَرَّأَ اَلَّذِينَ اُتُّبِعُوا مِنَ اَلَّذِينَ اِتَّبَعُوا وَ رَأَوُا اَلْعَذابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ اَلْأَسْبابُ. وَ قالَ اَلَّذِينَ اِتَّبَعُوا…

جابر گوید: از امام باقر علیه السلام راجع بقول خدای عز و جل«بعضی از مردم سوای خدا همتاها (مانند بت و گاو و سایر معبودهای باطل)گیرند و آنها را چون خدا دوست دارند-164 سوره 2-» پرسیدم، فرمود: ایشان بخدا اولیا فلان و فلانند که آنها را پیشوای خود گرفتند، نه آن امامی را که خدا پیشوای مردم قرار داده. بدین جهت خدا فرموده است: «کاش آن کسان که ستم میکنند میدانستند که وقتی عذاب را مشاهده کنند، توانایی یکسره برای خداست و عذاب خدا بسیار سخت است، زمانی که پیشوایان از پیروان بیزاری جویند و عذاب را ببینند و روابطشان قطع شود و پیروان گویند: ای کاش برای ما باز گشتی بود تا از آنها بیزار میشدیم، چنان که از ما بیزار شدند، این چنین خدا اعمالشان را بآنها مایه افسوس و پشیمانیها نشان میدهد، و ایشان از آتش بیرون…