إِنَّ عَلاَمَةَ اَلزَّاهِدِينَ فِي اَلدُّنْيَا اَلرَّاغِبِينَ فِي اَلْآخِرَةِ تَرْكُهُمْ كُلَّ خَلِيطٍ وَ خَلِيلٍ وَ رَفْضُهُمْ كُلَّ صَاحِبٍ لاَ يُرِيدُ مَا يُرِيدُونَ أَلاَ وَ إِنَّ اَلْعَامِلَ لِثَوَابِ اَلْآخِرَةِ هُوَ اَلزَّاهِدُ فِي عَاجِلِ زَهْرَةِ اَلدُّنْيَا اَلْآخِذُ لِلْمَوْتِ أُهْبَتَهُ اَلْحَاثُّ عَلَى اَلْعَمَلِ قَبْلَ فَنَاءِ اَلْأَجَلِ وَ نُزُولِ مَا لاَ بُدَّ مِنْ لِقَائِهِ وَ تَقْدِيمِ اَلْحَذَرِ قَبْلَ اَلْحَيْنِ فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ حَتّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ اَلْمَوْتُ قالَ رَبِّ اِرْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ فَلَيُنْزِلَنَّ…
از سخنان امام سجاد علیه السلام در باره زهد -به راستی، نشانه روی برتافتگان از دنیا و شیفتگان آخرت، ترک گفتن هر همنشین و دوست و طرد هر رفیقی است که با آنان همدل و همرنگ نیستند. هان همانا، آن کس که برای ثواب آخرت کار کند، نسبت به زرق و برق زودگذر دنیا بی رغبت و برای سفر آخرت حاضر و آماده است و پیش از فرجام مهلت و فرا رسیدن مرگ که از دیدارش گزیری نیست، دست به کار شده و پرهیز را پیشه خود ساخته است؛ زیرا خدای عز و جل می فرماید: «تا آنگاه که مرگ یکی از ایشان فرا رسد، می گوید: پروردگارا مرا بازگردانید، شاید من در آنچه وانهاده ام کار نیکی انجام دهم» سوره مومنون ، آیه 99 و 100 ، پس باید هر کس خود را در این دنیا چنان بدارد که گویی عمر دوباره یافته و از کوتاهی در انجام عمل صالح برای روز مبادا قیامت…
كَفَانَا اَللَّهُ وَ إِيَّاكَ مِنَ اَلْفِتَنِ وَ رَحِمَكَ مِنَ اَلنَّارِ فَقَدْ أَصْبَحْتَ بِحَالٍ يَنْبَغِي لِمَنْ عَرَفَكَ بِهَا أَنْ يَرْحَمَكَ فَقَدْ أَثْقَلَتْكَ نِعَمُ اَللَّهِ بِمَا أَصَحَّ مِنْ بَدَنِكَ وَ أَطَالَ مِنْ عُمُرِكَ وَ قَامَتْ عَلَيْكَ حُجَجُ اَللَّهِ بِمَا حَمَّلَكَ مِنْ كِتَابِهِ وَ فَقَّهَكَ فِيهِ مِنْ دِينِهِ وَ عَرَّفَكَ مِنْ سُنَّةِ نَبِيِّهِ مُحَمَّدٍ ص فَرَضِيَ لَكَ فِي كُلِّ نِعْمَةٍ أَنْعَمَ بِهَا عَلَيْكَ وَ فِي كُلِّ حُجَّةٍ اِحْتَجَّ بِهَا عَلَيْكَ اَلْفَرْضَ بِمَا قَضَى فَمَا قَضَى إِلاَّ اِبْتَلَى شُكْرَكَ فِي ذَلِكَ وَ أَبْدَى فِيهِ فَضْلَهُ عَلَيْكَ فَقَالَ…
نامه امام سجاد علیه السلام به محمد بن مسلم زهری که در آن وی را نصیحت کرده -خداوند، ما و تو را از فتنه ها حفظ کند و بر تو رحم نماید تا گرفتار دوزخ نشوی؛ در حقیقت، تو به حال و روزی افتاده ای که جا دارد هر که تو را در این حال و وضع بیند بر تو دلسوزی نماید. به تحقیق، بار نعمت های الهی که تو را از تنی سالم و عمری طولانی برخوردار ساخته بر دوش تو سنگین شده، حجتهای خدا بر تو تمام گشته چرا که تو را با کتابش آشنا ساخته و فهم دین خود را به تو آموخته و سنت پیامبرش را به تو معرفی کرده و در برابر هر نعمتی که به تو داده و هر حجتی که برای تو آورده، وظیفه ای را بر دوش تو نهاده که مورد نظر اوست و این همه، برای آن است که میزان سپاسگزاری تو را آزمایش نماید و لطف و فضل خود را بر تو آشکار سازد و در این خصوص…
اَلرِّضَا بِمَكْرُوهِ اَلْقَضَاءِ أَرْفَعُ دَرَجَاتِ اَلْيَقِينِ.
سخنان کوتاه امام سجاد علیه السلام در همین زمینه ها -1-راضی بودن به قضای ناخوشایند از بالاترین مراتب یقین است.
مَنْ كَرُمَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ هَانَتْ عَلَيْهِ اَلدُّنْيَا.
هر که به کرامت نفس خود پی برد، دنیا در دیده اش خوار شد.
وَ قِيلَ لَهُ مَنْ أَعْظَمُ اَلنَّاسِ خَطَراً فَقَالَ ع مَنْ لَمْ يَرَ اَلدُّنْيَا خَطَراً لِنَفْسِهِ .
ارزشمندترین مردم کیست؟ فرمود: کسی که دنیا را برای خود با ارزش نداند.
وَ قَالَ بِحَضْرَتِهِ رَجُلٌ اَللَّهُمَّ أَغْنِنِي عَنْ خَلْقِكَ فَقَالَ ع لَيْسَ هَكَذَا إِنَّمَا اَلنَّاسُ بِالنَّاسِ وَ لَكِنْ قُلِ ;اَللَّهُمَّ أَغْنِنِي عَنْ شِرَارِ خَلْقِكَ; .
مردی در حضور امام سجاد علیه السلام، گفت: بار خدایا مرا از آفریدگانت بی نیاز کن. امام علیه السلام فرمود: چنین نیست؛ زیرا مردم به یک دیگر نیازمندند، بلکه چنین بگو: بار خدایا مرا از بدترین افراد خلق خود بی نیاز گردان.
مَنْ قَنِعَ بِمَا قَسَمَ اَللَّهُ لَهُ فَهُوَ مِنْ أَغْنَى اَلنَّاسِ .
کسی که به آنچه خدا برایش در نظر گرفته قانع باشد، او از بی نیازترین مردمان به شمار آید.
لاَ يَقِلُّ عَمَلٌ مَعَ تَقْوَى وَ كَيْفَ يَقِلُّ مَا يُتَقَبَّلُ.
هیچ عملی آنگاه که از پشتوانه تقوی برخوردار باشد، اندک نخواهد بود، پس چگونه علمی که به درگاه خداوند مقبول افتاده، اندک باشد؟
اِتَّقُوا اَلْكَذِبَ اَلصَّغِيرَ مِنْهُ وَ اَلْكَبِيرَ فِي كُلِّ جِدٍّ وَ هَزْلٍ فَإِنَّ اَلرَّجُلَ إِذَا كَذَبَ فِي اَلصَّغِيرِ اِجْتَرَأَ عَلَى اَلْكَبِيرِ .
از دروغ خودداری کنید، چه دروغ کوچک باشد و چه بزرگ، چه دروغ جدی باشد و چه شوخی؛ زیرا اگر انسان دروغ کوچکی بگوید، بر گفتن دروغ بزرگ نیز دل و جرات پیدا می کند.
كَفَى بِنَصْرِ اَللَّهِ لَكَ أَنْ تَرَى عَدُوَّكَ يَعْمَلُ بِمَعَاصِي اَللَّهِ فِيكَ.
همین نصرت خدا بر تو بس که می بینی دشمن تو برای ضربه زدن به تو به نافرمانی خدا روی آورده است.
اَلْخَيْرُ كُلُّهُ صِيَانَةُ اَلْإِنْسَانِ نَفْسَهُ.
تمام خیر آن است که انسان خویشتندار باشد.
يَا بُنَيَّ إِنَّ اَللَّهَ رَضِيَنِي لَكَ وَ لَمْ يَرْضَكَ لِي فَأَوْصَاكَ بِي وَ لَمْ يُوصِنِي بِكَ عَلَيْكَ بِالْبِرِّ تُحْفَةً يَسِيرَةً.
امام سجاد علیه السلام به یکی از فرزندانش فرمود: پسر جانم خدا مرا برای تو پسندید ولی تو را برای من نپسندید، سفارش مرا به تو نمود ولی سفارش تو را به من ننمود؛ پس بر تو باد به نیکی بر پدر هر چند به اندک هدیه ای.
